2026 оны 5 дугаар сарын 4-ний өдөр sonin.mn сайт өөрийн Facebook хуудсаар дамжуулан “С.Баярцогтыг АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгохыг дэмжиж байна уу?” гэсэн санал асуулга явуулсан байна. Санал асуулга нийтлэгдсэнээс хойш 16 цагийн дараах байдлаар 2,000 гаруй хэрэглэгчийн реакц болон 900 гаруй хэрэглэгчийн сэтгэгдэлд үндэслэн хиймэл оюун ухаан дараах дүн шинжилгээг боловсруулжээ. Бүрэн эхээр нь хүргэж байна.

I. Үндсэн тоон үзүүлэлт

Нийт реакц: ойролцоогоор 2,020

•Дэмжинэ: 968 орчим буюу 48%

•Дэмжихгүй: 857 орчим буюу 42%

•Сөрөг/эргэлзээтэй бусад хандлага: 119 орчим буюу 6%

•зэрэг саармаг болон бусад реакц: 4% орчим

II. Гол дүгнэлт

1.Дэмжлэг байгаа боловч сул байна

Реакцын түвшинд дэмжлэг 48%, эсэргүүцэл 42% байгаа нь зөрүү бага буюу ойролцоогоор 6 хувьтай байна. Энэ нь давамгай дэмжлэг бус, харин хоёр талд хуваагдсан хандлага гэдгийг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, дэмжигч тал тоон хувьд бага зэрэг илүү байгаа ч энэ нь бат бөх, нийтээрээ хүлээн зөвшөөрсөн дэмжлэг биш юм.

2. Нийгмийн байр суурь хоёр хуваагдсан байна

Дэмжигчид болон эсэргүүцэгчдийн тоо ойролцоо байгаа нь тухайн хүний нэр хүнд олон нийтийн дунд маргаантай хэвээр байгааг харуулж байна. Мөн энэ нь АН доторх фракцын зөрчил, үзэл бодлын хуваагдалтай холбоотой байж болзошгүй.

3. “Уурласан” реакц өндөр байгаа нь чухал дохио

Уурласан 😡 реакц 857 орчим байгаа нь энгийн “дургүй” гэсэн хандлагаас илүү хүчтэй сэтгэл хөдлөлтэй эсэргүүцэл байгааг илтгэнэ.

Улс төрийн хувьд ийм өндөр сөрөг эмоц нь:

•нам доторх хагарал,

•олон нийтийн эсэргүүцэл,

•сөрөг PR,

•сонгуулийн үеийн эрсдэлийг нэмэгдүүлэх боломжтой.

III. Судалгааны хязгаарлалт

Энэ санал асуулга нь нийт Монголын олон нийтийн бүрэн төлөөлөл биш юм. Учир нь:

•Facebook хэрэглэгчдийн идэвхтэй хэсгийн хариу давамгайлсан;

•sonin.mn-ийн уншигчид улс төрийн тодорхой хандлагатай байж болзошгүй;

•санал асуулга нь реакц дээр суурилсан тул гүнзгий тайлбар, бодит шалтгааныг бүрэн илэрхийлэхгүй;

•онлайн орчинд идэвхтэй хэрэглэгчид бодит олон нийтийн бүтцийг бүрэн төлөөлөхгүй.

Тиймээс энэхүү дүгнэлтийг “нийт олон нийтийн бүрэн байр суурь” гэж үзэхээс илүү “онлайн идэвхтэй хэсгийн хандлага” гэж ойлгох нь зөв.

IV. Сэтгэгдэлд суурилсан сэтгэл хандлагын зураг

Реакцын түвшинд дэмжлэг, эсэргүүцэл харьцангуй ойролцоо байсан боловч сэтгэгдлийн орчинд сөрөг хандлага илт давамгай байна.

Ойролцоогоор нийт сэтгэгдлийн дүнгээр:

•Эсэргүүцэл: 88–93%

•Саармаг/эргэлзсэн байр суурь: 5–7%

•Дэмжлэг: 3–5%

Энэ нь идэвхтэй сэтгэгдэл бичиж буй олон нийтийн уур амьсгал маш хүчтэй сөрөг байгааг харуулж байна.

V. Сөрөг хандлагын гол шалтгаанууд

1.Итгэлцлийн хямрал

Сэтгэгдлүүдэд “хулгайч”, “авлигач”, “хууль бус орлого”, “хөрөнгө хураах” зэрэг үг, санаа олон давтагдсан байна. Энэ нь тухайн хүний талаар олон нийтийн дунд шударга бус, итгэл алдсан гэсэн ойлголт хүчтэй тогтсоныг харуулж байна.

2.Шударга ёсны шаардлага

“Шоронд хийх”, “ял эдлүүлэх”, “хөрөнгө хураах” зэрэг агуулгатай сэтгэгдлүүд нэлээд гарсан байна. Энэ нь хүмүүс зөвхөн улс төрийн хувьд дургүйцэж байгаа бус, харин хариуцлага хүлээлгэх ёстой гэсэн байр суурьтай байгааг илтгэнэ.

3.Ёс суртахууны татгалзалт

“Ичихгүй байна”, “хүн биш”, “урвагч” гэх мэт ёс суртахууны шинжтэй хатуу шүүмжлэлүүд олон байна. Энэ нь шүүмжлэл энгийн улс төрийн эсэргүүцлээс давж, тухайн хүний зан чанар, ёс зүйн үнэлэмж рүү чиглэж байгааг харуулна.

4.Үндэсний эрх ашигтай холбоотой сөрөг ойлголт

“Улсаа худалдсан”, “гадаадын нөлөө”, “Монголын дайсан”, “Хятадтай холбоотой” гэх мэт сэтгэгдлүүд олон гарсан нь үндэсний эрх ашиг, тусгаар тогтнолын талаарх эмзэг сэдэвтэй холбогдож байгааг харуулж байна. Монголын улс төрийн орчинд ийм төрлийн шошго нь хамгийн хүчтэй сөрөг нөлөөтэй фреймүүдийн нэг юм.

5.АН-д чиглэсэн шүүмжлэл

Сэтгэгдлүүд зөвхөн С.Баярцогт гэх хувь хүн рүү чиглээгүй, АН-ын сонголт, бодлого, шинэчлэлийн дүр төрх рүү мөн чиглэж байна.

Давтагдсан санаанууд:

•“АН-д өөр хүн алга уу?”

•“Ийм хүн тавибал нам унана”

•“АН шинэчлэгдээгүй байна”

•“Намын нэр хүндэд сөргөөр нөлөөлнө”

Энэ нь асуудал хувь хүний түвшнээс давж, намын брэндийн түвшинд шилжиж эхэлснийг харуулж байна.

VI. Дэмжлэгийн шинж чанар

Дэмжсэн сэтгэгдэл цөөн боловч бүрэн байхгүй биш байна. Дэмжигчдийн гол үндэслэл нь:

•туршлагатай;

•ажил хийж байсан;

•өөр хүчтэй хувилбар харагдахгүй;

•хэт их муулж байна;

•нам дотор зохион байгуулалтын чадвар хэрэгтэй.

Гэхдээ энэ дэмжлэг нь:

•тооны хувьд бага;

•сэтгэл хөдлөлийн хүч сул;

•хамгаалалтын шинжтэй;

•олон нийтийн сөрөг хандлагыг өөрчлөх хэмжээнд хүрэхгүй байна.

VII. Реакц ба сэтгэгдлийн зөрүү

Энэ санал асуулгын хамгийн чухал зөрчил нь реакц болон сэтгэгдлийн хооронд байна.

Үзүүлэлт Дүн Реакц Харьцангуй тэнцвэртэй Сэтгэгдэл Маш хүчтэй сөрөг давамгай

Энэ нь дараах утгатай:

•чимээгүй дэмжигчид тодорхой хэмжээнд байна;

•харин идэвхтэй байр суурь илэрхийлэгчид ихэвчлэн эсэргүүцэж байна;

•олон нийтийн хэлэлцүүлгийн өнгө аясыг эсэргүүцэгчид давамгайлж байна;

•эргэлзэж буй иргэд сөрөг сэтгэгдлүүдийг уншаад эсэргүүцэх тал руу хэлбийх магадлалтай.

VIII. Сэтгэл зүйн болон имиджийн ерөнхий төлөв

Сэтгэгдлүүдээс харахад олон нийтийн тодорхой хэсгийн хувьд С.Баярцогтын тухай ойлголт “туршлагатай улс төрч” гэхээсээ илүү дараах фреймд орсон байна:

•маргаантай хүн;

•итгэл алдсан хүн;

•авлига, шударга ёсны асуудалтай холбоотой хүн;

•намд эрсдэл авчрах хүн;

•хуучин улс төрийн төлөөлөл.

Энэ бол энгийн нэр хүндийн уналт бус, харин олон нийтийн идэвхтэй хэсэгт тогтсон сөрөг ойлголт гэж үзэж болно.

IX. Стратегийн гол ойлголтууд

1.Идэвхтэй эсэргүүцэгчид хэлэлцүүлгийг давамгайлж байна

Сэтгэгдэл бичигчид тооны хувьд нийт хэрэглэгчдийн цөөн хэсэг байж болох ч мэдээллийн орчинд өнгө аясыг тэд тодорхойлж байна. Энэ нь улс төрийн сөрөг давлагаа үүсгэх хүчин зүйл болно.

2.Сөрөг фрейм тогтсон байна

“Авлига”, “урвалт”, “хуучин улс төр”, “намын нэр хүндэд эрсдэл” гэх мэт сөрөг ойлголтууд давтагдаж байгаа нь богино хугацаанд өөрчлөхөд хэцүү нөхцөл байдлыг бий болгож байна.

3.Дэмжигчид идэвхгүй байна

Реакцын түвшинд дэмжлэг байгаа боловч сэтгэгдлийн талбарт дэмжигчид идэвхтэй хамгаалалт хийж чадахгүй байна. Улс төрийн харилцаанд энэ нь чухал сул тал юм.

4.Эргэлзэгч сонгогчдод сөргөөр нөлөөлөх магадлалтай

Ийм сөрөг сэтгэгдлийн орчин нь аль нэг талд бүрэн шийдээгүй сонгогчдыг эсэргүүцэх байр суурь руу түлхэх эрсдэлтэй.

X.АН-д үзүүлэх боломжит нөлөө

Богино хугацаанд

С.Баярцогтыг ЕНБД болгосноор нам дотор зохион байгуулалт, фракцын тохиролцоо, улс төрийн туршлага талаасаа тодорхой ашиг гарч магадгүй.

Гэвч олон нийтийн түвшинд:

•сөрөг PR нэмэгдэх;

•намын шинэчлэлийн мессеж сулрах;

•“хуучин хүмүүсээ буцааж авчирлаа” гэсэн ойлголт төрөх;

•нам доторх эсэргүүцэл нэмэгдэх;

•залуучууд болон дунд давхаргын дэмжлэг сулрах эрсдэлтэй.

Дунд хугацаанд

АН-ын брэндэд дараах сөрөг нөлөө үүсч болзошгүй:

•“шинэчлэгдсэн нам” гэх мессеж үнэмшилгүй болох;

•“хуучин системтэй холбоотой нам” гэх фрейм хүчтэй болох;

•өрсөлдөгчид АН-ыг авлига, хуучин улс төртэй холбож дайрах боломжтой болох;

•сонгуулийн кампанит ажил defensive буюу хамгаалалтын байрлалд орох.

XI. Сонгуулийн эрсдэлийн үнэлгээ

2027 оны сонгуульд үзүүлэх боломжит нөлөө

Хэрэв 2027 онд АН томоохон сонгуульд оролцвол С.Баярцогттой холбоотой сөрөг ойлголт намын нэр дэвшигчдэд дамжих эрсдэлтэй.

Боломжит үр дагавар:

•“Баярцогттой холбоотой нам” гэсэн дайралт ирэх;

•сөрөг PR нэг хүнээс давж намын итгэлцлийг цохих;

•эргэлзэгч сонгогчдыг татах чадвар буурах;

•эсрэг талын сонгогчдын идэвхжил нэмэгдэх.

2027 оны хувьд сөрөг нөлөө дунд-өндөр түвшинд байна.

2028 оны сонгуульд үзүүлэх боломжит нөлөө

2028 оны сонгуулийн хувьд эрсдэл илүү өндөр байна. Учир нь ЕНБД нь:

•намын бүтэц;

•нэр дэвшигч сонголт;

•санхүүжилт;

•кампанит ажлын зохион байгуулалт;

•фракцын тэнцвэр;

•орон нутгийн бүтэцтэй шууд холбоотой албан тушаал юм.

Хэрэв олон нийтийн сөрөг ойлголт хэвээр байвал:

•АН “шинэчлэгдсэн нам” гэж харагдахгүй;

•өрсөлдөгчид энэ сэдвийг бүх түвшинд ашиглах боломжтой;

•дэмжигчдийн ирц сулрах;

•эсрэг талын “эсэргүүцлийн санал” нэмэгдэх эрсдэлтэй.

2028 оны хувьд сөрөг нөлөө өндөр түвшинд үнэлэгдэнэ.

XII. Эрсдэлийн үнэлгээ

Үзүүлэлт Үнэлгээ

Нэр хүндийн эрсдэл Маш өндөр

Улс төрийн эрсдэл Өндөр

Нийгмийн эсэргүүцэл Идэвхтэй

Намын брэндэд үзүүлэх нөлөө Сөрөг

Дэмжигчдийн суурь Бага боловч байгаа

Богино хугацаанд засах боломж Маш хэцүү

XIII. Стратегийн хувилбарууд

1.Шууд томилох

Энэ хувилбар нь нам доторх зохион байгуулалт, туршлага талаасаа тодорхой давуу талтай байж болох ч олон нийтийн эсэргүүцэл, сөрөг PR, намын брэндийн уналтын эрсдэл өндөр байна.

2.Имидж сэргээх ажил хийх

Тухайн хүний нэр хүндийг сэргээх, тайлбарлах, итгэлцлийг нэмэгдүүлэх стратеги хэрэгжүүлж болох ч богино хугацаанд үр дүн гаргах магадлал бага байна. Олон нийтийн сөрөг фрейм аль хэдийн тогтсон шинжтэй байна.

3.Өөр хүн дэвшүүлэх

Хэрэв АН сонгуулийн ялалт, шинэчлэлийн мессеж, эргэлзэгч сонгогчдыг татах зорилго тавьж байгаа бол цэвэр имижтэй, шинэ үеийн төлөөлөл болох, зохион байгуулах чадвартай өөр хүн сонгох нь илүү оновчтой хувилбар байж болзошгүй.

XIV. Эцсийн нэгдсэн дүгнэлт

Санал асуулгын реакцын түвшинд С.Баярцогтыг дэмжих тодорхой суурь байгаа боловч сэтгэгдлийн орчинд эсэргүүцэл маш хүчтэй давамгайлж байна.

Нийт дүгнэлтээр: дэмжлэг байгаа ч сул;

•эсэргүүцэл хүчтэй, идэвхтэй, сэтгэл хөдлөл өндөртэй;

•сөрөг ойлголт хувь хүнээс давж АН-ын брэнд рүү шилжиж эхэлсэн;

•олон нийтийн дунд “хуучин улс төр”, “авлига”, “итгэл алдсан хүн” гэсэн фрейм хүчтэй байна;

•дэмжигч жижиг суурь байгаа ч нөхцөл байдлыг өөрчлөх хэмжээнд хүрэхгүй байна.

Ийм нөхцөлд С.Баярцогтыг АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар томилох нь нам дотор богино хугацааны зохион байгуулалтын ашиг өгөх боломжтой ч олон нийтийн түвшинд өндөр эрсдэлтэй шийдвэр болно. Стратегийн хувьд энэ нь “өндөр эрсдэлтэй томилгоо” гэж үнэлэгдэнэ. Хэрэв АН 2027, 2028 оны сонгуульд олон нийтийн итгэл, шинэчлэлийн дүр төрх, эргэлзэгч сонгогчдын дэмжлэгийг авахыг зорьж байгаа бол ЕНБД-ын албан тушаалд илүү цэвэр имижтэй, шинэчлэлийн мессежийг итгэлтэй илэрхийлж чадах, зохион байгуулах чадвартай хүнийг сонгох нь илүү оновчтой харагдаж байна.