Мягмар - 04 сарын 21,
2026
МУГЖ, Зууны манлай дуучин Б.Сарантуяа “Урлагт 40 жил-Хайрын бурхан” тоглолтын хэвлэлийн бага хурал боллоо.
2025 оны төгсгөл, 2026 оны эхэн. Дэлхий нийтийн анхаарал Иран дээр төвлөрсөн дөө. Лалын тамд 47 жил тамлуулсан Персийн ард түмэн лам нарынхаа эсрэг, тэр супрем лидерийнхээ эсрэг, нөгөө цус татуулсан корпусынхаа эсрэг босч тэмцсэн.
Энэ улс оронд юу болоод байна? гэвэл: Эдийн засаг хүндэрлээ гэхэд хөнгөхөн сонстохоор хэцүү байдалтай болсон. Гэтэл нь: Эрх баригчдын албан тушаалын төлөөх тэмцэлдээн дуусдаггүй. Нэг жил гаруйн дараа Ерөнхийлөгчийн сонгууль болно. Дахин нэг жилийн дараа УИХ-ын сонгуультай. Тэгэхлээр энэ тэмцэлдээн хоёр жилдээ дуусахгүй. Аюултай нь: Зүгээр ч нэг албан тушаал булаалдахгүй, тэрэндээ Төрийг, Ардчиллыг хутгаад хаячихлаа. Сүүл рүүгээ Монгол Улсын тусгаар тогтнол ч ганхаж болзошгүй боллоо. Аюул гээд байгаа маань тэр...
Чингис хааны амьд байхад бичигдсэн цор ганц бүтээл бол Мэн-да бэй-лү баримтат зохиол юм (蒙韃備錄, Měngdб Bиilщ).Үүнийг үгчлэн орчуулбал “Монгол татаарын тухай эмхэтэгсэн тэмдэглэл”. Өөрсдийн биеэр Монголд ирсэн Өмнөд Сүн улсын элч Пэн Дая, Сюй Тин нар 1221 он орчимд үүнийг бичсэн гэдэг.
Улсын Их Хурлын чуулганы өнөөдрийн (2026.04.17) нэгдсэн хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нара үг хэлэв.
Бэрх тосгоноос ирсэн хүүгээ Төрийн ордонтойгоо танилцуулж явахдаа нэг зүйл ажигласнаа зүгээр л бичмээр санагдлаа.
Монгол Улсад анх ирэхдээ Чингэс хаан нисэх онгоцны буудлаас Улаанбаатар хот руу автобусаар явж байхад, цасанд бүрхэгдсэн уулс зэрэглээ шиг, Монгол Улсын нийслэл хот аажмаар нууцлаг нүүрээ ил болгож буй мэт харагдаж байсан. Миний нэр бол Дэн Чюян. Би Бээжингийн Гадаад Хэлийн Их Сургуулийн монгол хэлний мэргэжлийн оюутан. Сандралтай бөгөөд сониуч сэтгэлээр би Монгол Улсын нийслэлд ирж сурах аяллаа эхэлсэн.
Ийм мэдээ дэлхийн хэвлэлээр мэр сэр түгжээ. Ойрхи Дорнодын хувь заяаг Вашингтон, Лондон, Москвад шийдвэрлээд байдагт лалын улс орнууд таатай биш ханддаг. Ирантай АНУ-ын өмнөх Ерөнхийлөгч цөмийн асуудлаар буулт хийж санкцаа цуцалсан нь Булангийн орнуудыг айдаст автуулсан. Ингэхэд Сири, Ирак, Йемен, Ливид террористуудтай хэн тэмцээд байгаа юм бэ, тэнд лалын орнууд нэгдсэн хүчээр орж болохгүй юу гэх асуулт ээрсээр анх 34 улс энэ альянсад нэгдэнэ гэж байсан бол эдүгээ 39 болж тоо ахижээ. Лалын орнуудаас Иран, Сири, Иракаас бусад нь бүгд уригджээ.
Унгарын сонгууль sonin-ы post дотор маш сайн давалгаалсанд үнэхээр баяртай байна. Энэ удаа текст бүхий нийтлэлээ азнаж зурагт хуудсаа үргэлжлүүлэн сонирхуулъя.
Элдвийг ярьж үүр цайлгасан тэр шөнө дүү бид хоёрт “шөнө” гэхэд дэндүү гэрэл гэгээтэй, өнгөлөг өнгөрлөө. Одоо бодоход гунигтай сэдвүүд ар араасаа цувж, хоолой зангирч, аньсага чийгтэж байсан л санагдах юм.
Эрт дээр үед монголчууд баян чинээлэг улс байсан л даа. Айл бүр өөрийн гэсэн хөрөнгө, мал сүрэгтэй. Малын ашиг шимээрээ хангалуун амьдарч байсан. Сүү цагаан идээ, бэлчээрийн монгол малын мах эрүүл мэндэд тустай элбэг дэлбэг байсан. Малынхаа ноос ноолуур, арьс ширээр хувцас гутал, эсгий хийгээд өмсөх хувцастай, идэх хоолтой, амьдрах эсгий гэртэй хангалуун ард түмэн байсан.
Ах маань Монгол Улсын жижигхэн зах зээлд бодит хувь нэмрээ оруулах шийдвэр гаргаж, хүний нутагт ажиллаж олсон таван төгрөгөөрөө хувийн бизнес эхлүүлээд багагүй хугацааг үдэв. Хүн амын нягтаршил багатай энэ улсад төр, улсаас таван төгрөг горьдож суух бус хүн цалинжуулж, татвар төлөөд бизнес эрхэлнэ гэдэг тийм ч амархан зүйл биш байсныг тэрбээр сүүлийн таван жилд биеэрээ мэдэрч байгааг нүдээр харсан хүмүүсийн нэг нь би юм.
УИХ-ын гишүүн Б.Батбаатар, М.Нарантуяа-Нара нар мэдээлэл хийж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх санаачлан, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай болон түүнтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийг дэмжихгүй гэв.
Дөрөвдүгээр сарын 14-ний өдөр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хамгийн сүүлд өгсөн ярилцлагадаа, Америкийн Ираны эсрэг дайн нэгэнт “дууссан” гэж мэдэгдлээ.
УИХ-ын гишүүн асан Д.Тогтохсүрэн УИХ-ын 2024 оны сонгуулийн дараа “Эрдэнэс критикал минералс” ТӨҮГ-ын захирлаар томилогдсон. Энэ компани бол 2016 онд “Монголиан коппер корпорэйшн” ХХК-ийнхан “Эрдэнэт”-тэй хамт 49 хувийг нь Оросоос авчирсан “Монголросцветмет” л дээ. Өнгөрсөн жил Засгийн газраас нэрийг нь өөрчилсөн юм.
