sonin.mn
Сэтгэгдэл (67)

Швейцарийн Давос хотноо болсон “Дэлхийн эдийн засгийн чуулган”-ы үеэр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын санаачлан байгуулсан “Энх тайвны зөвлөл”-д Монгол Улс нэгдэж буйгаа илэрхийлж, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар холбогдох баримт бичигт гарын үсэг зурсан нь дотоодод багагүй маргаан дагуулаад байна.


Тодруулбал, УИХ-аар урьдчилан хэлэлцүүлэлгүйгээр олон улсын зөвлөл, санаачилгад нэгдлээ гэх шүүмжлэл гарсан ч бодит нөхцөл байдал, агуулгыг нь харвал энэ шийдвэр Монгол Улсын ашиг сонирхолд бүрэн нийцсэн алхам гэж үзэх үндэслэл хангалттай бий.


Эх сурвалжуудын мэдээлж буйгаар уг шийдвэрийг богино хугацаанд гаргах шаардлага үүссэн тул Ерөнхий сайд Г.Занданшатар төрийн өндөр албан тушаалтнууд, Гадаад харилцааны яамны удирдлага, мэргэжилтнүүдтэй нягт зөвлөлдөж, олон талын эрсдэл, боломжийг тооцоолсны үндсэн дээр гарын үсэг зурсан байна. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь гэнэтийн, судалгаагүй алхам бус, харин Монгол Улсын гадаад бодлогын суурь зарчимд нийцсэн бодлогын шийдвэр байжээ. АНУ-ын санаачилсан “Энх тайвны зөвлөл” нь Газын зурвас дахь мөргөлдөөнийг намжаах, улмаар Ойрхи Дорнодод энх тайван, тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд чиглэсэн олон улсын сайн дурын санаачилга гэдгийг онцлох нь зүйтэй.


Монгол Улс тус зөвлөлд нэгдсэнээрээ ямар нэгэн цэргийн, улс төрийн эсвэл санхүүгийн хатуу үүрэг хүлээхгүй. Харин ч энхийг эрхэмлэсэн, эв зүйг баримталсан манай улсын уламжлалт байр суурийг олон улсын түвшинд дахин нотолсон алхам болсон юм.


Олон нийтийн анхаарлыг татсан нэг асуудал бол дүрэмд заасан нэг тэрбум ам.долларын босго байв. Гэвч энэ нь гишүүн улсад гурван жилийн дараа гишүүнчлэлээ сунгахтай холбоотой тусгай нөхцөл бөгөөд Монгол Улсад заавал хамаарах, бодит дарамт учруулах заалт огт биш. Монгол Улс энгийн гишүүний хувиар ямар нэгэн заавал биелүүлэх санхүүгийн үүрэггүй, сайн дурын үндсэн дээр өөрийн боломж, сонирхолд нийцүүлэн оролцох бүрэн эрхтэй юм. Илүү том зургаар нь харвал, энэ алхам Монгол Улсын гадаад бодлогын “гуравдагч хөрш”-ийн бодлоготой шууд уялдаж байна.


Ардчилал, хүний эрх, зах зээлийн эдийн засгийг дэмждэг АНУ бол Монголын хамгийн чухал гуравдагч хөрш, стратегийн түншүүдийн нэг. Ийм түншийнхээ олон улсын энх тайвны санаачилгыг дэмжин оролцоно гэдэг нь Монгол Улсын нэр хүндийг өсгөж, дипломат орон зайгаа тэлэх бодит боломж юм.


Түүнчлэн АНУ-тай ойр, идэвхтэй харилцах нь зөвхөн улс төрийн бус эдийн засаг, аюулгүй байдал, хөрөнгө оруулалтын хувьд ч Монголд урт хугацааны ашиг авчирна. Геополитикийн хувьд хоёр том гүрний дунд оршдог манай улсын хувьд гуравдагч хөршийн бодлого бол тэнцвэр хадгалах, тусгаар тогтнолоо баталгаажуулах хамгийн чухал тулгуур. Энэ утгаараа Трампын санаачилгыг дэмжсэн энэхүү шийдвэр нь эрсдэл бус, харин боломж юм. Дүгнэж хэлэхэд, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трампын санаачилсан энх тайвны үйл хэрэгт Монгол Улс нэгдсэн нь манай улсын гадаад бодлогын зарчим, үндэсний ашиг сонирхолд бүрэн нийцсэн, ухаалаг алхам гэж хэлж болно. Олон улсын тавцанд энхийг эрхэмлэгч, хариуцлагатай гишүүн гэдгээ харуулахын зэрэгцээ АНУ-тай харилцаагаа гүнзгийрүүлэх нь эцсийн дүндээ Монгол Улсад л ашигтай билээ.


Э.Солонго