Пүрэв - 01 сарын 29,
2026
.jpeg)
МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 29 /rbk/. Сирийн шилжилтийн үеийн Ерөнхийлөгч Ахмед аш-Шараа ажлын айлчлал хийхээр лхагва гарагт буюу өчигдөр Москвад хүрэлцэн ирж, мөн өдрөө Оросын Ерөнхийлөгч В.Путинтэй уулзжээ. Аш-Шараа Орост хоёр дахь удаагаа айлчилсан нь энэ бөгөөд эхнийх нь 2025 оны аравдугаар сард болсон юм.
Түүний айлчлалыг эхлээд Орос-Арабын анхны дээд хэмжээний уулзалттай зэрэгцүүлэн зохион байгуулахаар төлөвлөж байсан боловч АНУ-ын зуучлалаар Газын зурвасын зэвсэгт мөргөлдөөнийг зогсоох тохиролцоонд хүрсэнтэй холбогдуулан дээд хэмжээний уулзалтыг хойшлуулсан байна.
Сирийн төрийн мэдээллийн SANA агентлагаас мэдээлснээр, энэ удаагийн айлчлалын бүрэлдэхүүнд ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга, Сирийн удирдагчийн ах Махер аш-Шараа, Гадаад хэргийн сайд Асаад Хасан аш-Шибани, Турктэй харилцах асуудлыг эрхэлснэ түүний орлогч Ахмад Духан, Батлан хамгаалахын сайд, хурандаа Мурхаф Абу Касра болон төрийн ба цэргийн албан тушаалтнууд багтжээ.
В.Путин хэлэхдээ, өмнөх уулзалтаас хойших гурван сарын хугацаанд талууд хоёр талын харилцааг сэргээх тал дээр их ажлыг хийж, эдийн засгийн харилцааг зогсонги байдлаас гаргаж чадлаа хэмээн онцолсон байна.
Тэрбээр мөн барилгын салбарын Оросын компаниуд Сирийг сэргээн босгох ажилд оролцоход бэлэн байгааг илэрхийлжээ. Аш-Шараа хариуд нь хэлэхдээ, өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд хоёр улсын төлөөлөгчид ойролцоогоор 13 удаа харилцан айлчлал хийснийг дурджээ. Тэрбээр мөн Сири улс хоригоос гарахын урт замыг туулсныг онцолсон байна. АНУ, Европын Холбоо, Их Британи, Швейцар улсууд Сирийн эсрэг хоригоо өмнө нь цуцалсан бол, өнгөрсөн оны 11 дүгээр сарын эхээр НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл аш-Шараа, Сирийн Дотоод хэргийн сайд Анас Хаттаб нарыг хоригийн жагсаалтаас гаргажээ.
“Сирийн төдийгүй бүс нутгийн байдлыг тогтворжуулахад ОХУ чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа. Тиймээс ноён Ерөнхийлөгч өө, таны хүчин чармайлтад талархаж байна” гэж Сирийн удирдагч мэдэгджээ.
Уулзалтын үеэр Сирид байрлаж буй Оросын цэргийн баазуудтай холбоотой асуудлыг хэлэлцэнэ гэж хоёр удирдагчийн уулзалт болохоос өмнө Кремлийн хэвлэлийн албанаас мэдээлжээ. Сирийн хойд хэсэгт орших Камышлы нисэх онгоцны буудлаас Оросын цэргүүдийг гаргаж магадгүй байгаа тухай Reuters агентлаг болон Иракт төвтэй Kurdistan24 телевизээр энэ долоо хоногийн эхээр мэдээлсэн юм. Турк болон курдүүдийн зэвсэгт бүлэглэлүүдийн хооронд байгуулсан Сочигийн хэлэлцээрийн хүрээнд гал зогсоох тохиролцооны хэрэгжилтийг хянах зорилгоор уг буудалд 2019 онд Оросын цэргүүдийг байрлуулжээ.
ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн нарийн бичгийн дарга Дмитрий Песков энэ мэдээлэлд тайлбар өгөхөөс татгалзаж, цэргийн хүчийг байрлуулахтай холбоотой асуудлыг Батлан хамгаалах яам хариуцдаг гэдгийг онцолсон байна.
Сири дэх Оросын Агаар-сансрын хүчний гол бааз тус улсын баруун хойд нутгийн Латаки мужид орших Хмеймим хотод байрласан хэвээр байгаа юм. Хмеймимд Оросын цэргийг 49 жилийн хугацаатай байрлуулах гэрээг 2017 онд Башар Асадын засгийн газартай байгуулжээ. Мөн тухайн онд Сирийн гол боомт болох Тартус дахь материал-техникийн хангалтын төвийг өргөтгөх гэрээг мөн 49 жилийн хугацаатай байгуулсан байна. Эдгээр объектыг цаашид хэрхэх асуудлыг Москвад болсон өмнөх хэлэлцээний үеэр хөндөж байжээ. Хмеймим нисэх бааз руу хийж байсан тогтмол нислэгүүд дахин сэргэсэн талаар өнгөрсөн оны аравдугаар сарын сүүлчээр Bloomberg агентлаг мэдээлсэн байна.
Д.Жаргал
Эх сурвалж: "Монцамэ" агентлаг
Сэтгэгдэл7
Орос улс Украинд болж буй дайнаас шалтгаалан Хятадаас эдийн засгийн хувьд хараат болох тусам Сибирьт Хятадын нөлөө асар хурдтай нэмэгдэж байна. Хятадад Сибирийн цэвэр ус, мод, байгалийн хий, алт, ховор элементүүд амин чухал хэрэгтэй. Сибирийн асар том газар нутагт хүн ам цөөрч байхад хил залгаа Хятадын мужуудад олон мянган сая хятад хүн суурьшиж байгаа нь "чимээгүй нүүдэл" хийх суурь болдог. Одоохондоо Орос, Хятад хоёр АНУ-ын эсрэг нэгдэж байгаа ч, цаанаа бие биедээ огт итгэдэггүй. Оросын цэргийнхэн Сибирьт Хятад улс хэт даварч байгаад маш их түгшдэг. АНУ энэхүү "үл итгэлцэл" дээр тоглолт хийх нь гарцаагүй. Нөгөөтэйгүүр Орос улс Сибирийг Хятадад "зүгээр алдана" гэдэг юу л бол? Оросын улс төрийн элитүүд болон цэргийнхэн Хятадыг өнөөдөр "стратегийн түнш" гэж нэрлэж байгаа ч, зүрхнийхээ гүнд тэднийг хамгийн том ирээдүйн аюул гэж харж, Сибирийг хамгаалах "нууц" болон ил аргуудыг хэрэглэсээр ирсэн.
Мөнхийн дайсан гэж үгүй. Геополитик гэж энэ юм.
Оросын хуурай замын цэргийн хүч Хятадаас дутуу байж болох ч, тэдний цэргийн номлолд нэг тодорхой зүйл бий: "Хэрэв Оросын газар нутгийн бүрэн бүтэн байдалд аюул занал учирвал тактикийн "цөмийн зэвсэг хэрэглэнэ" гэдэг номлол юм. Сибирь бол Оросын эдийн засгийн "гэдэс". Хятад улс Цэргийн хүчээр түрэмгийлвэл Орос улс шууд цөмийн дайн эхлүүлэхэд бэлэн гэдгээ сануулсаар ирсэн. Энэ нь Хятадыг "зөөлөн хүч" буюу эдийн засгаар дамжин нэвтрэхээс өөр аргагүй болгож байгаа юм. Хойд хөрш маань хүчний тэнцвэртэй байх нь Монгол Улсын тусгаар тогтнолын хамгийн том баталгаа юм Орос улс ч үүнийг маш сайн ойлгож байгаа бөгөөд сүүлийн жилүүдэд Хятадын хил дагуух цэргийн хүчин чадлаа "чимээгүйхэн" зузаатгасаар байна. Орос улс Украинд дайтаж байгаа ч Сибирь, Алс Дорнодыг хариуцсан Дорнод цэргийн тойргынхоо үндсэн цөмийг хөндөөгүй үлдээсэн. Амар мөрний дагуу болон Байгаль нуурын орчимд агаарын довтолгооноос хамгаалах S-400 системүүдийг шинээр байршуулж, пуужингийн ангиудыг нэмэгдүүлсэн.
Хятадын хилээс ердөө 50-100 км зайд орших Хабаровск, Владивосток, Благовещенск хотуудын орчимд хуурай замын цэргийн томоохон ангиудыг байнгын бэлэн байдалд байлгаж байна. Орос улс Хятадын хилийн ойролцоо алсын тусгалтай, цөмийн цэнэгт хошуу тээвэрлэх чадвартай "Искандер-М" пуужингийн бригадуудыг байршуулсан. Энэ нь Хятадын цэргийнхэнд өгч буй шууд дохио юм. Хэрэв Хятад улс хуурай замын цэргээр Монголын нутаг Сибирь рүү цөмөрвөл Орос улс Хятадын гүнд байгаа цэргийн удирдлагын төвүүдийг устгах чадвартай гэдгээ харуулж байгаа хэрэг. Орос улс Сибирийг хамгаалах стратегийнхээ нэг хэсэг болгож Монгол Улсыг бүфер бүс болгож ашигладаг. Манай улсап Жил бүр болдог ‹‹Сэлэнгэ›› хээрийн сургуулилт нь үндсэндээ Хятадын хилээс ирж болох "террорист" эсвэл "зэвсэгт бүлэглэл"-ийн дайралтыг Ар, Өвөр Монголын хил дээр яаж хамтарч зогсоох вэ гэдэг бэлтгэл юм. Энэхүү сургуулилтаар нь Бээжинд "Монгол бол Оросын аюулгүй байдлын бүс" гэдгийг сануулж буй хэрэг.
Сибирийн хойд эрэг дагуу Орос улс "Төмөр гинж" мэт цэргийн баазуудыг сэргээж байна. Якут ба Чукотка бүсэд "Арктикийн цэргийн ангиуд"-ыг байгуулж, өндөр технологийн радаруудыг суурилуулсан. Шалтгаан нь Хятад улс өөрийгөө "Хойд мөсөн далайд ойр улс" гэж зарлаж, энэ бүс рүү хөлөг онгоцнуудаа илгээх болсон тул Орос улс Сибирийг хойд талаас нь ч давхар хамгаалж эхэлсэн. Орос улс БАМ (Байгаль-Амарын зам) болон Транс-Сибирийн төмөр замын дагуу цэргийн дэд бүтцийг эрс шинэчилж байна. Төмөр замын цэргүүд нь дайны үед хэдхэн хоногийн дотор Оросын төв хэсгээс сая сая цэргийг Сибирь рүү зөөвөрлөх ложистикийг хариуцдаг. Нөгөөтэйгүүр Орос улс Сибирь дэх Хятад иргэдийн шилжилт хөдөлгөөнийг маш анхааралтай хянадаг. Хятадуудад газар өмчлүүлэхгүй байх, Сибирийн ойн олборлолтод хязгаар тогтоох зэрэг хуулиудыг Оросын орон нутгийн иргэд маш хүчтэй шаарддаг.
Оросын ФСБ (Тагнуулын алба) Сибирь дэх Хятадын хөрөнгө оруулалттай компани бүрийг "үндэсний аюулгүй байдал" гэдэг өнцгөөс хянаж байдаг. Орос улс Сибирьт зөвхөн Хятадыг байлгахгүй байхыг хичээдэг. Тэд Сибирийн төслүүдэд Энэтхэг, Вьетнам, магадгүй ирээдүйд Японыг татан оролцуулах замаар Хятадын монополийг задлахыг оролддог. Энэ нь Хятадыг Сибирьт "ганцаараа дураараа дургих" боломжийг хязгаарлаж байгаа юм. Хэдийгээр Орос Сибирийн бүс нутгаа хяналтад хамгаалж байгаа ч, Орос улс Украинд дайтаж суларсаар, Хятадын юань болон технологиос 100% хамааралтай болбол Сибирийн баялгийг Хятадын тогтоосон үнээр, тэдний нөхцөлөөр өгөхөөс өөр аргагүй болно. Энэ нь "газар нутгаа алдахгүй ч, баялгаа алдах" гэсэн үг. Хятадын хөрөнгө оруулалтаар баригдсан төмөр зам, хийн хоолойнууд нь эргээд Оросыг "барьцаанд" оруулна.
Нөгөөтэйгүүр АНУ Орост нэг л зүйлийг сануулдаг: "Та нар Өрнөдтэй тэмцэж байх хооронд чинь Хятад улс ар дагзнаас чинь хутга шааж, Сибирийг чинь залгих гэж байна. Хэрэв Оросын элитүүд үүнийг ухаарвал ирээдүйд тэд Хятадын эсрэг АНУ-тай нууц тохиролцоо хийж, "Сибирийг аврахын тулд сонголтоо хийж магадгүй юм. Орос Сибирийг хамгаалж үлдэх нь манай Монгол Улсад ашигтай. Орос улс гаднаа Хятадтай "найз" мэт харагдавч, Сибирь дэх цэргийн байршил нь 180 градус Хятад руу чиглэсэн байдаг. Тэд Хятадыг "найдваргүй холбоотон" гэдгийг маш сайн мэддэг учраас Сибирийг хэзээ ч хамгаалалтгүй орхихгүй.