УИХ-ын гишүүн Ө.Шижир сэтгүүлчдийн асуултад хариулав. Тэрээр: "Өнөөдөр бид хоёр талын байр суурийг тэнцвэртэйгээр авч үзлээ.Сүүлийн долоо хоногт юу өрнөв гэвэл судлаачид болон иргэд өөрсдийн байр суурийг идэвхтэй илэрхийлж байна.Нэг талаас Туул голын дагуух хурдны зам нь экосистем, мод бутыг сүйтгэнэ гэсэн болгоомжлол байна. Нөгөө талаас уг зам зайлшгүй хэрэгтэй гэсэн байр суурь мөн хүчтэй яригдаж байна.Ийм нөхцөлд асуудлыг тодорхой нэг чиглэлд цэгцэлж, иргэдэд үнэн зөв ойлголт өгөхгүй бол сөрөг үр дагавар үүсэж байна. Үзэл бодлоо илэрхийлсэн иргэдийг хотын удирдлагын түвшинд зүй бус үг хэллэгээр дайрах, зохисгүй үйлдэл гаргах зэрэг нь нийгмийн уур амьсгалыг улам хурцатгаж байна.
Тиймээс иргэн, төрийн хоорондын ойлголцлыг хангах зорилгоор нээлттэй сонсгол зохион байгуулж байна.
Өнөөдрийн байдлаар асуудал нь хоёр талын маргаан бус, харин төр, иргэн хоорондын үл ойлголцол болон хувирчээ.Сүүлийн жилүүдэд эрх баригчид томоохон төсөл, хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэхдээ иргэдтэй зөрчилдөх хандлага ажиглагдаж ирсэн нь нууц биш.Өнөөдрийн сонсголоор Усны газрын албан ёсны дүгнэлт хараахан гараагүй байна гэсэн мэдээлэл өгөгдсөн. Энэ нь өөрөө ноцтой асуудал юм.Туул гол бол Монгол Улсын хүн амын ундны усны гол эх үүсвэрийн нэг байсаар ирсэн.Гэтэл ийм чухал асуудлаар судалгаа, дүгнэлт бүрэн хийгдээгүй байгаа нь бодлогын ноцтой алдаа гэж үзэх үндэслэлтэй.
Нөгөө талаас хотын удирдлагууд гадаадын туршлага судалж байна гэж тайлбарладаг. Гэвч олон улсын жишигт хотын төвөөр урсах гол, усан сангуудыг хамгаалж, нийтийн эзэмшлийн амралт, чөлөөт орон зай болгон хөгжүүлдэг. Харин манай нөхцөлд Туул голын дагуу хурдны зам барихаар төлөвлөж байгаа нь эсрэг хандлага мэт харагдаж байна.Өнөөдрийн хэлэлцүүлгийн зорилго нь аливаа төсөл, хөтөлбөрийг эсэргүүцэхдээ бус, харин зөв зохион байгуулалттай, шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр хэрэгжүүлэх боломжийг эрэлхийлэхэд оршиж байна.Аль нэг тал өөрсдийгөө дандаа зөв гэж үзэх ёсгүй.
Иргэдийн санал бодол, мэргэжлийн байгууллагуудын дүгнэлтийг зайлшгүй сонсож, үндэслэлтэй шийдвэр гаргах шаардлагатай.
Гэтэл өнөөдрийн байдлаар байгаль орчны нарийвчилсан үнэлгээ ил тод, хүртээмжтэй байдлаар тавигдаагүй байна. 2022 оноос хойш холбогдох мэдээлэл олон нийтэд нээлттэй байршуулагдаагүй нь анхаарал татаж байна.Ийм нөхцөлд бодит мэдээлэлд тулгуурласан хэлэлцүүлэг өрнөх боломж хязгаарлагдаж байна.Иргэн, төр хоёрын ойлголцлыг нэг түвшинд хүргэх нь нэн чухал. Эс бөгөөс харилцан үл ойлголцол нь бухимдал, зөрчилдөөнд хүргэх эрсдэлтэй. Тиймээс асуудлыг бодит мэдээлэлд тулгуурлан, нэг мөр ойлголтод хүргэх шаардлагатай байна.
Мөн улс төрийн хүрээнд гарч буй зарим асуудлыг дурдах нь зүйтэй.
Нүүрсний жагсаалтай холбоотойгоор улс төрийн оролцоо байсан тухай мэдэгдлүүд гарч байсан нь үнэн. Түүнчлэн тухайн үеийн үйл явц хяналтаас гарсан нөхцөл байдал үүссэн нь ч бодит зүйл.Өнөөдрийн байдлаар улс төрийн томоохон нам доторх зөрчил бүрэн шийдэгдээгүй, тодорхой хэмжээнд үргэлжилж байна гэж харж байна. МАН хоёр хуваагдсан хэвээр байна.
Улсын төсөв өргөн баригдсаны дараахан үүссэн хуваагдал бүрэн арилаагүй, харин түр намжсан шинжтэй байна. Иймд одоогийн эв нэгдэл тогтвортой эсэхэд эргэлзэх үндэслэл бий.Үүнтэй холбоотойгоор дараах зарчмын байр суурийг илэрхийлж байна.
Нэгдүгээрт, намын дарга нь Улсын Их Хурлыг удирдах нь ёс зүйн хувьд зохимжгүй. Учир нь УИХ-ын дарга нь хараат бус байх ёстой бөгөөд олон чухал байгууллагын удирдлагыг томилох эрх мэдэлтэй албан тушаал юм.
Хоёрдугаарт, Засгийн газар цомхон, чадварлаг байх ёстой. Хэрэв албан тушаалын тэнцвэр хангах зорилгоор хэт олон сайд томилбол энэ нь дэвшил биш, харин ухралт болно.
Гуравдугаарт, шинэчлэл, цахим шилжилт, үр ашигтай бүтэц ярьж ирсэн удирдлагууд хэлсэн үг, баримталсан зарчимдаа үнэнч байж, чанартай, цомхон Засгийн газрыг бүрдүүлэх нь зүйтэй гэж үзэж байна." гэлээ.
Н.Отгончимэг
Лхагва - 05 сарын 13,
2026
Сэтгэгдэл12
Дарван Хар бичлэг дэлгэнэ гэж улин хуцаад байсан.Юу болсон бэ? АТГ бичлэгийг аваад төрийн нууцад оруулчихсан юм биш байгаа.Дарваан хар копи хийж авсан удахгүй олон нийтийн сүлжээнд тавина гэдэгт найдья.Эсвэл хүн дарамталж авлигалын мөнгө нэхэж байна уу..
Дарваан Хар аа чи тэр бичлэгийн олон нүүйтийн сүлжээнд тавиадах.Тэгвэл чамайг авлигал авах зорилгоор хүн шантаажлаагүй юм байна гэж ойлгое. АТГ -д огт найдаж болохгүй.Наад хулгайчууд чинь хэзээ ч олон нийтэд дэлгэхгүй нууна.
Бао данжаад хочит Нямбаатар иргэдийг үймээнд турхирлаа. За хусавч хар нь арилахгүй гэгчээр хотын мээр Нямбаатар эгэл иргэдийн өмнөөс төрийн албан хаагчид, намын гишүүдээ турхирч байгаа ажээ. Тэгэхдээ бүр кардонон цаасан дээр түгжрэл, бөглөрөлөөр далдалсан уриа бичээд ирцгээ гэж зарлигдсан байна. Арай л мод чулуугаар зэвсэглээрэй гэж тушаасангүй. Бас болоогүй ээ, тэнд нь өөрөө цаг бүртгээд зогсоно гэнэ. Тасалбал цалингүй, хатуу донгодох бололтой юм аа. Төвийн дүүргүүд тус бүр 500 хүнтэй ир, алсын гурван дүүрэг 300 хүн гарга гэж үүрэгдсэн байна. Энэ талаар Bolloo.mn, Zindaa.mn мэдээлсэн байна.
Иргэн Ц.УЯНГА: Чи үхэж байж Туул гол үлдэх ёстой юм бол сонголт хийгээд байх юу байна? Чамайг л алчихъя. Үхэхэд гомдолгүй гэдгээ гэрээслээд рингэн дээр гараад ир! Иргэдээ хооронд нь алалцуулах гэж турхираад байлгүй халз тулаанаар үхэх сэхээ үзье! Чи бол ямх бөөс, Монгол бол Мөнх Улс!
Эргүү хүүр Уянгаа үх.
Цөөн хүн амтай Монголд олон намын систем зохихгүй. Ганцхан коммунист намтай Хятад мэтийн улсууд бидний нүдэн дээр үсрэнгүй хөгжиж байна шүү дээ. Монгол улс ганцхан МАХН-тай байх үедээ үсрэнгүй хөгжсөн шүү дээ. 1990 онд олон намтай болоод л Монгол улс үнэндээ дампуурч эхэлсэн шүү дээ. Нөгөө талаар Монголд мерит зарчим алдагдаад улс орныг хөгжүүлдэг эрдэмтэд, инженерүүд гудамжинд хөөгдөж гараад тэдний орыг олон нам дагсан зүсэн бүрийн улс төр, эдийн засаг, эрх зүйн хоосон онол ярьсан хөгшин залуу худал чалчигчд, цүнх баригчид, олигархиуд, бизнесменүүд, бөхчүүд, дуучид, завхай эмс эзэлсэн. Иймээс сайхан Монгол орноо үеийн үед авч үлдэхийн тулд 1990 оны Үндсэн хуулийг орвонгоор нь өөрчлөх хэрэгтэй. Өөр зам байгүй гэдгийг бидний муухай бодит амьдрал баталлаа шүү дээ монгол ахан дүүс минь. Алгуурлавал тусгаар тогтнолоо ч алдаж болзошгүй.
Монгол улс 1990 онд эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, институтаа устгаад эрдэмтэдийг нь гудамжинд хөөж грагаад, улс орны өмнө тулгамдсан нэн чухал асуудлуудыг хулхи улс төрчид, хулхи намчид, хулхи хуулчид, хулхи эдийн засагчид, хулхи УИХ-ын гишүүд, хулхи Засгийн газрын гишүүд зэрэг мэргэжлийн бус зөвхөн уран цэцэн үгээр хоосон бүлтэрдэг гарууд цээжний бангаар шийдэх гэж 35 жил улин хуцацгаалаа. Үр дүнд нь Монгол улс дахиад 100 жил өндийхгүйгээр дампуурлаа.
Монгол улс 1990 онд эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, институтаа устгаад эрдэмтэдийг нь гудамжинд хөөж гаргаад, улс орны өмнө тулгамдсан нэн чухал асуудлуудыг хулхи улс төрчид, хулхи намчид, хулхи хуулчид, хулхи эдийн засагчид, хулхи УИХ-ын гишүүд, хулхи Засгийн газрын гишүүд зэрэг мэргэжлийн бус зөвхөн уран цэцэн үгээр хоосон бүлтэрдэг гарууд цээжний бангаар шийдэх гэж 35 жил улин хуцацгаалаа. Үр дүнд нь Монгол улс дахиад 100 жил өндийхгүйгээр дампуурлаа.
Монгол улс 1990 онд эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, институтаа устгаад эрдэмтэдийг нь гудамжинд хөөж гаргаад, улс орны өмнө тулгамдсан нэн чухал асуудлуудыг хулхи улс төрчид, хулхи намчид, хулхи хуулчид, хулхи эдийн засагчид, хулхи УИХ-ын гишүүд, хулхи Засгийн газрын гишүүд зэрэг мэргэжлийн бус зөвхөн уран цэцэн үгээр хоосон бүлтэрдэг гарууд цээжний бангаар ямар ч шинжлэх ухааны үндэслэлгүйгээр шийдэх гэж 35 жил улин хуцацгаалаа. Үр дүнд нь Монгол улс дахиад 100 жил өндийхгүйгээр дампуурлаа.
Шинжлэх ухааныг хөгжүүлсэн Орос улс гар буу, пулемёт, тав үсэрдэг винтов буу, гранатаар зэвсэглээд, шинжлэх ухааныг огт мэддэгүй, огт хөгжүүлээгүй, зөвхөн сэлэм, нум сумаар зэвсэглэсэн үхэр монголчуудыг бяц дараад XVIII-XIX зуунд Сибир ба Хойд монголыг амархан эзлэж авсан нь үнэн шүү дээ. Одоо ч гэсэн шинжлэх ухааныг огт мэддэггүй, огт хөгжүүлээүй усан тэнэг монголчууд дотроо олон нам болж хуваагдаад өөр хоорондоо яг л зэрлэг амьтад шиг архиралдан тэмцэлдэж Орос, Хятадын хөгжлийг гайхан харж байна шүү дээ. Бид үнэхээр усан тэнэг үхэр монголчууд мөн ажээ.
Монголын төлөө үхэцгээ. Улс төрчид нэртэй новшнуудаа та нарыг тэжээх гэж ард түмэн зүдэрч байх албагүй шүү.
Хүн зөвхөн биеийн хүчний ажил хийхээр харах, сонсох, үнэрлэх, амтлах, хүртэх таван мэдрэл нь хөгжиж ухаалаг нэгэн болдогийг эсийн шинжлэх ухаан, генетикийн шинжлэх ухаан, тархи судлалын шинжлэх ухаан нотолсон билээ. Харин хүн биеийн хүчний ажил огт хийхгүй бол харах, сонсох, үнэрлэх, амтлах, хүртэх таван мэдрэл нь хөгжихгүй зөвхөн хоосон чалчдаг нэгэн болж хувирдагийг мөн л эсийн шинжлэх ухаан, генетикийн шинжлэх ухаан, тархи судлалын шинжлэх ухаан нотолсон билээ. Учралыг шинжлэх ухааны үүднээс дүгнэж үзвэл биеийн хүчний ажил хэзээ ч хийж үзээгүй зүгээр нэг хоосон чалчигч ажээ.