Пүрэв - 10 сарын 01,
2026
“Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөр”-өөр (2026.09.10) Улсын Их Хурлын гишүүд улс төрийн намууд, төрийн болон төрийн бус байгууллагуудын төлөөлөл, хэлмэгдэгсдийн төрөл төрөгсөд, үр ач нар, иргэд хэлмэгдэгсдийн хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүллээ.
Хөшөөнд цэцэг өргөх үеэр хүндэт харуул жагсаж, үлээвэр хөгжимчид гашуудлын ая эгшиглүүлэв. Цэцэг өргөсний дараа Монгол Улсын Төрийн дуулалыг эгшиглүүллээ.
Улсын Их Хурал 1996 оны 33 дугаар тогтоолоороо жил бүрийн 9 дүгээр сарын 10-ны өдрийг “Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөр” болгон шийдвэрлэсэн хэмээн Улсын Их Хурлын Нээлттэй парламентын газраас мэдээллээ.
.jpg)
.jpg)
Сэтгэгдэл9
TIMONOO SURGUULIDAA MONGO GUSSANUUU?? TER L SONIN BA
9 тэрбумыг өгсөн гэнэ.
Буриадуудыг МАН хонь гаргах эр хүнгүй болтол нь хядаж устгасан гэдэг. Энэ Учрал энд үхсэн баасаа хийж яваа юм бэ?
хэлмэгдүүлэлт гэж харахаа болих цаг болсон өш хонзон буюу дарлуулж байсан хүмүүсийн нэхэл юм билээ буриадууд чинь их муухай дээрэнгүй хүмүүс тэгээд нааш зугатаж ирэхээр араас оросын улаан буриадууд буюу элбэгдоржи ренчино гэх мэт нөхөд нэхэлсэн үнэн юм.
Монголд өрнөсөн Их Хэлмэгдүүлэлт нь 1922 онд эхлэн 1937 онд дээд цэгтээ хүрч, 1939 оноос бага зэрэг саарсан боловч янз бүрийн хэлбэрээр олон жил үргэлжилсэн тухайн үеийн Монголын нийгмийн бүхий л давхаргыг хамарсан хэлмэгдүүлэл байв. Монголын хэлмэгдүүлэлт нь шууд нийгмийн сэхээтнүүдийн эсрэг чиглэж байв. Хүмүүсийг голдуу Японы тагнуул хэмээн хэлмэгдүүлж байжээ. Ихэвчлэн хэлмэгдүүлэлтэнд 45,000-аас 55,000 хүн яргалуулан хөнөөгдсөн гэсэн тооцоо байдаг бөгөөд ихдээ 100,000 ч гэсэн тоо бий. Монгол улсын нийт хүн амын 8-13%-ийг МАН хэлмэгдүүлэн хөнөөжээ. Эдгээрээс 18,817 нь лам нар байв. Тухайн үед эрх барьж байсан Монгол Ардын Намын (үүнд МАХН бас багтана) төв удирдлага нь Х.Чойбалсангийн шууд удирдлага дор ба нөгөө талаас шууд Зөвлөлтийн удирдагч Иосиф Сталины шахалтан дор олон арван мянган гэмгүй Монголчуудыг бөөнөөр нь аймаглан устгах коммунист яргаллыг энэ хэлмэгдүүлэлтээр үйлдсэн юм
МАН-ын их аллага геноцидыг дэлхийн геноцид аллагын түүхэнд бичүүлэх хэрэгтэй.МАН-ын одоогийн удирдагчдыг Хүрэлсүхэээс эхлүүлэн гэр бүлээр нь цаазалж устгая.
Хэлмэгдэгсэд хэмээгсэд нь мөн чанартаа тухайн үеийн эх орноосоо урвасан урвагчид юм. Яг одоогийн МАН, АН-ын удирдагчид шиг. Хэрвээ хэлмэгдэгсэд хэмээгчдийг тухайн үед нь хатуу шийтгээгүй бол өнөөгийн тусгаар тогтносон монгол улс байхгүй, аль нэг улсын колони болсон байх байлаа.
Улаан оросын аллага хядлагаас зугатаж Монголд орж ирсэн буриадууд бас урвагчид мөн үү? Учрал урвагч нарын үр сад болох нээ тэгвэл?
Оросыг муулахын дон туссан этгээдүүд л хэлмэгдэгсэд .эж худлаа нулимс дуслуулж жүжиглэдэг.