Монголын олигархиуд хэзээ бий болсон бэ ?

Нийтэлсэн: 2012-05-10 13:37:49

Ийнхүү төрийн үйддвэр, аж ахуй нэгжүүдийг хувьдаа авахын тулд олигархиуд нэгдэж, төрийн өмчийн Ард, Монгод даатгал, Төв Ази, XOTШ, Сэргээн босголт, хувийн өмчийн "Эдийн тэнгэр", "Экзим", "Монгол бизнес" зэрэг банкыг дампууруулж, эвсэн авсан байдаг. Энэ хэмжээгээр банкны тогтолцоо бүхэлдээ хямарч, одон арван тэрбум төгрөгийн өр үүссэн талаар одоо ч учир мэдэх нэгэн нь цайны хачир хийж суух юм бидээ.

 

Их сунгаа дөхсөнийг ч хэлэх үү, улс төрийн амьдрал жинхэнэ утгаараа буцлах болов. Улс төрчдийн хэл ам нь ч хүчрэгдэхээ байж, их л цэцэн мэргэн болсон харагдана. Чуулган, байнгын хорооны хуралдаан дээр ч эрхэм гишүүдийн үг яриа нь задгайрч, бүдүүлэг үгс нэг рүүгээ чулуудах нь энүүхэнд болж. Тэдний хэрүүл ч юм уу, хэлцлийг сонсоод байх нь ээ, олигархи гэх үгийг өргөн хэрэглэх болжээ. Тэгвэл олигархи гэж хэн бэ? 

Монголд олигархи гэж нэрлэгдээд байгаа нөхдүүд хэзээ бий болсон бөгөөд сонирхох асуудал олон байна.

Тэгэхээр хэдэн онд ч билээ. Одоогийн Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж "Олигархи гэж төрөөс төрсөн тэрбумтан, их гарын авлигчдыг хэлдэг бөгөөд би тэдэнтэй тэмцэнэ" хэмээн хэлж байсан удаатай. Харин түүхийн шар хуудас сөхвөл эрхэм Ерөнхийлөгчийг засгийн эрх барьж байх үеэс Монголд олигархи гэдэг нь жинхэнэ утгаараа бүрэлдэн тогтсон юм биш үү. Учир нь Ардчилсан холбоо эвсэл буюу Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийг олонхийн бүлгийн дарга, УИХ-ын дэд дарга, Ерөнхий сайд байсан 1996-2000 онд Монголд их хувьчлал явагдан худалдаа хангамж, нийтийн хоол хүнс, алт,     тээвэр, барилга, бөөний худалдаа, мал эмнэлэг зэрэг салбар чиглэлийн 685 аж ахуй нэгж, 243 үл хөдлөх хөрөнгийг хувьчилсан байдаг. Тухайн үед өмч хувьчлал шударга бус, хууль зөрчин явагдаж байгааг хэвлэл мэдээлэл, олон нийт хурцаар шүүмжилж байлаа. Чухам тэр үед л архи, спирт, мах, гурил, сүү, банк санхүүгийн салбарт олигархиуд бий болсныг АПУ-гийн Г.Баттулга, банкны Лу.Болд, М.Зоригтын гээд жишээнээс бэлхэнээ харж болно.



Ийнхүү төрийн үйлдвэр, аж ахуй нэгжүүдииг хувьдаа авахын тулд олигархиуд нэгдэж, төрийн өмчийн Ард, Монгол даатгал, Төв Ази, ХОТШ, Сэргээн босголт, хувийн өмчийн "Эдийн тэнгэр", "Экзим", "Монгол бизнес" зэрэг банкыг дампууруулж, эвсэн авсан байдаг. Энэ хэмжээгээр банкны тогтолцоо бүхэлдээ хямарч, олон арван тэрбум төгрөгийн өр үүссэн талаар одоо ч учир мэдэх нэгэн нь цайны хачир хийж суух юм билээ. Тухайн үед буюу Ардчилсан хотооо эвсэл 2000 онд засгийн эрхийг МАХН-д (одоогийн МАН) хүлээлгэн өгөхөд, улсын төсөв 137 тэрбум төгрөгийн хуримтлагдсан өртэй, цалин хөлс, тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэлээд хэдэн сараар олгоогүй байсан гэдэг. Мөн энэ үед Засгийн газрын 60 гаруй агентлаг ажиллуулж, 30 орчим хүнийг сайд, Засгийн газрын гишүүн болгож ёстой л "айл гэр" болон тоглож байв. Чухам энэ үеэс л олигархиуд буюу төрөөс терсөн тэрбумтанууд олноор төрөх болцгоосон.

Тухайн үед энэхүү байдлыг УИХ-ын гишүүн агсан О.Дашбалбар хурцаар шүүмжилж байсан тухай архивт үлдсэн байдаг. Тэрээр "Өнөөдөр төр гэмт хэргийн бүлэгтэй олон сувгаар холбогдон өөрийн төрүүлсэн хийгээд гаднаас залж ирсэн мафийн торонд улам хүлэгдэх болов. Томоохон луйварчид лиценз, гэрчилгээ зөвшөөрлийг авлигаар тарааж, албан мэдээллийг худалдаж, төсвийн хөрөнгийг завших, зөвхөн өөрсдөд ашигтай хууль гаргах, гэрээ хэлцэл хийх, хамаатан саднаараа баяжих хөрөнгөжих зэргээр жирийн иргэдийг дарлах болсоны хариуг бид өгөх цаг ирнэ шүү гэдгийг хэлье. Ардчилсан холбоо эвсэл луйварчдын нөлөөнд орж, ард олноосоо хөндийрөх, луйварчдын өдүүлсэн том гэмт хэргүүдийг нуун дарагдуулах, худлаа амлах, сонгогчдыг төөрөгдүүлэх зэргээр ялзарч улмаар төрийн машин зогсох хүртэл хямралыг үүсгэх боллоо" хэмээж байв. Харин М.Зэнээ агсан "Эвслийн нөхдүүд улс орон, ард түмнээ байтугай доторх эрүүл саруул хүчнээ ч гэсэн хүн гэж үзэхээ больж байгаа байдал сүүлийн үед айхтар ажиглагдаж байна. Ц.Элбэгдорж төрсөн ахыгаа хурандаа болгож, сувилагч бэр эгчийгээ 30 дугаар байрны дарга болгоод туйлын болчимгүй ажиллаж байна шүү. Энэ мэтдээ дүгнэлт хийх хэрэгтэй. Мөн сүүлийн үед гарч буй банк дээрэмдсэн удаа дараагийн үйл ажиллагаа, Эрдэнэтийг булаан дээрэмдэж байгаа энэ ажиллагааг харахаар бэлтрэг дагуулсан галзуу шүдлэн чоно хоттой хонь руу дайрч буй мэт сэтгэгдэл төрөх боллоо. Ийм хариуцлагагүй нөхдөөс төр болон Монголын ард түмэн, Монгол Улсаа яаралтай салгаж авах шаардлагатай байна" гэж хэлж байжээ. Тэгэхээр лидерүүдийн энэ үгнээс Монголд олигархи хэзээ бий болсныг харж болохоор байна.

Эх сурвалж: "Нийгмийн толь"

О.Мөрөн





 

СУРТАЛЧИЛГАА :

6 сэтгэгдэл харуулж байна        

  2. elbegdorj bolon atg ruu boloh buhii l argaaraa dairch bna daa.

    Зочин, 2012-05-10 13:58:30, 126.244.4.113Хариу бичих

    3. Таны нэр:

    Тайлбар:

  3. Hereg huuchirdaggui gedeg

    Зочин, 2012-05-10 14:28:51, 111.191.88.180Хариу бичих

    4. Таны нэр:

    Тайлбар:

  4. Oligarhuudiin jagsaaltiig niitleh setguulch bna uu

    Зочин, 2012-05-10 14:29:55, 111.191.88.180Хариу бичих

    5. Таны нэр:

    Тайлбар:

  5. Elbegdorjiig muulah tusgai daalgavartai humuus ajlaa sain hiij baina.Tsaling n nemmeer yum

    irgen, 2012-05-10 16:54:12, 118.194.242.22Хариу бичих

    6. Таны нэр:

    Тайлбар:

  6. hen hediig avsaniig todorthoi bichmeer yum

    Зочин, 2012-05-10 17:16:19, 124.158.92.16Хариу бичих

    7. Таны нэр:

    Тайлбар:

  7. nyamdorj munkh orgil bayar lundaajantsan gesen novshnuud bol jinkhene Oligarkhiuud.

    Зочин, 2012-05-11 15:16:40, 202.179.3.16Хариу бичих

    8. Таны нэр:

    Тайлбар:

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэл нь Sonin.mn сайтын нийтлэлийн бодлоготой холбоогүй зөвхөн тухайн хүний үзэл бодол тул сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Эрхэм та өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төр, эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү? Бусдыг гүтгэж, доромжилсон сэтгэгдлийг сайтын модератор устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 88195646 дугаарын утсаар хүлээн авна.

Таны нэр:

Тайлбар:

Улс төр, эдийн засаг

Фотог:

Монголын сонгуулийн байгууллага сорилтыг давж, сонгуулийг амжилттай зохион байгуулав гэж дүгнэжээ32

НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс “Монгол Улсад үзүүлсэн сонгуулийн туслалцааны сургамж 2008 -2012 он” сэдэвт тайланг хэвлэн гаргажээ.

Фотог:

Шударга байж болохгүй 8

Тийм ээ. Шударга байж болохгүй. Ингэж бодож байна. Яагаад гэвэл өнөөгийн Монголын нийгэм, улс төрийн тогтолцоо шударга байх боломжийг тас хаасан гэж болно.

Фотог:

Дэд сайдууд цэрэгт морджээ6

Дэд сайдууд "цэрэгт морджээ". Батлан хамгаалахын дэд сайд А.Баттөмөр албан тушаал нэгт нөхдөө хуарандаа урьсан энэ тэр гэнэ.

Фотог:

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг: “Хүүхэд өөрөө хөгжлийн төв нь байх ёстой”

Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын тушаалаар “Авьяас” хөтөлбөрийг батлан хэрэгжүүлж эхлээд зургаан сар өнгөрч байна.

Фотог:

Монгол, Хятадын засгийн газар хоорондын комиссын хуралдаан болов

Худалдаа, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техникийн хамтын ажиллагааны Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын комисс(ЗГХК)-ын ХIII хуралдаан 2013 оны 5 дугаар сарын 20-23-ны өдрүүдэд Бээжин хотноо боллоо.

"Чалко"-гоор халхалсан 17 тэрбумын тендер

Энэ оны нэгдүгээр сард барилгын засал чимэглэлийн "Говь Повэр" ХХК-ийг нэг сая төгрөгөөр худалдан авчээ. Гэтэл мөн өдрөө компаниа нэг тэрбум төгрөгөөр үнэлсэн сэргэлэн бүсгүй. Улмаар тухайн сарынхаа 18-ны өдөр 17 тэрбумын тендерт ялалт байгуулсан гэж байгаа. 28-хан настай энэ бүсгүйг ийм хэмжээний амжилт гаргахад нь Ерөнхий сайд ахынх нь, дээр нь Засгийн газрын хэрэгэрхлэх газрын дэд дарга ажилтай хамтран амьдрагчийн нь гавьяаг үнэлж баршгүй.

Энэ жилийн топ моделиор Т.Батцэцэг шалгарна гэв үү ?

24 жилийн түүхтэй “Гоёл” наадам тун удахгүй зохиогдох гэж байна. Монголын загварын ертөнцийн хамгийн том арга хэмжээ болох “Гоёл” наадам энэ сарын 10-15-нд Соёлын төв өргөөнд болохоор товлогджээ.

Сонгуулийн дараах асуудлууд

Манайхан сонгууль гэхээр ухаанаа тавиад туучихдаг. Харин дараа нь гэвэл боддог хүн цөөхөн. Онцгой тохиолдол болохгүй бол аль нэг нь ялж л таараа.

УИХ-ын гишүүн Г.Уянга Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдэд асуулга тавилаа

МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗУРГАА ДАХЬ УДААГИЙН СОНГУУЛЬД НЭР ДЭВШИГЧ ЦАХИАГИЙН ЭЛБЭГДОРЖ, БАДМААНЯМБУУГИЙН БАТ-ЭРДЭНЭ НАЦАГИЙН УДВАЛ ТАНАА

Монгол Ардын намаас нэр дэвшигч Баднаанямбуугийн Бат-Эрдэнийн мөрийн хөтөлбөр

МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН 2013 ОНЫ СОНГУУЛЬД МОНГОЛ АРДЫН НАМААС НЭР ДЭВШИГЧ БАДМААНЯМБУУГИЙН БАТ-ЭРДЭНИЙН МӨРИЙН ХӨТӨЛБӨР

Н.Алтанхуяг: Тагнуулын газар өөр хүмүүст зориулж мэдээлэл гаргадаг, одоо бүр хувьчилж авах нь л дээ

Энэ бол шоу байсан гэдгийг бид өмнө хэлсэн. Үүнээс болж олон иргэн хохирсон. Гэхдээ бид энэ иргэдийг хохироохгүйн тулд найман хувийн хүүтэй зээлд хамруулахаар ажиллаж байна. Энэ хоёр хүүний хооронд нэг их ялгаа байхгүй байлгүй дээ.

Хотын даргыг гайхшируулсан гадаад нэрс

Үүл баатрыг нэг зүйл ихэд гайхшируулсан гэнэ. Түүнийг авто замын зас­ар шинэчлэл хийж буй компаниудын төлөөллүүдтэй уулзахад ихэнх ком­паниуд гадаад нэртэй байсан нь тогтоох нь битгий хэл сон­соод дуудахад ч хүнд байжээ.

Тэнгэр , газар шиг ялгаатай сурталчилгааны эхлэл

Монгол Улсын тав дахь Ерөн­хийлөгчийг сонгох сон­гуулийн сурталчилгаа ал­бан ёсоор эхлээд хоёрхон хонож байна. Өчигдрөөс эх­лээд сонгууль хүртэлх 34 хо­ногийн дотор нам бо­­лон нэр дэвшигчдийн зү­гээс нийт 24.3, улсын төсвөөс сонгуулийг зохион байгуулахад 15.8 тэрбум, нийтдээ Монгол Улсын хэм­жээнд 40.1 тэрбум төг­рөгийг Ерөнхийлөгчийн сон­гуульд зарцуулаад дуус­гана.

Мэдэгдэл

Бодь Интернэшнл ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч бөгөөд хувьцаа эзэмшигч Лувсанвандангийн Болд Танаа

Б.Бат-Эрдэнэ: Манай Элбэгээ чинь сайхан хавираатай сан

МАН-аас ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч УИХ-ын гишүүн, дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ саяхан сурвалжлагчийн асуултанд хариулахдаа өрсөлдөгч Ц.Элбэгдоржийг чамгүй магтаад авчээ.

Б.Бат-Эрдэнэ: Миний нэр, миний гар, миний сэтгэл цэвэр

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАН-аас нэр дэвшигч Б.Бат-Эрдэнийн сонгуулийн сурталчилгааны нээлт дээр хэлсэн үг

Монголчууд “ХААН” сонголтын хаалганд тулж ирлээ

Их эртнээс улбаатай олон сайхан монгол бэлгэдлийн нэг нь зүг гаргах бэлгэдэл юм. Цагаан сарын шинийн нэгний өглөө хамгийн түрүүнд зүгээ л гаргадаг. Хол юманд явах тоолонд тэр өдрийнхөө сайн зүгийг сонгож аян замдаа гардаг.

Энэ хэрэг төрийн дээрмийн шинж чанартай болчихоод байна

Энэ шийдвэрийг мэдсэнээс хойш бид нар хандаж болох 20-иод байгууллагад хандсан. Төр бидний шударга эзэмшигч байх эрхийг нь зөрчсөн төдийгүй, эдгээр байгууллагад ажиллаж байгаа олон хүний эрхийг давхар зөрчсөн.

Л.Гантөмөр: Боловсролын системээс авлига, арын хаалга, архидалт гурвыг арчиж хаяна

“Эрдэм боловсролтой Монгол хүн” хө­төлбөрийг 2012 оны УИХ-ын сонгуулиар санал болгож, түүнийгээ шинэчлэлийн Зас­гийн газрын мөрийн хөтөлбөрт тусгуулан ид ажил хэрэг болгоод явж байна.

Улстөрийн туйлшрал бол харанхуй

Судлаач эрдэмтэд улстөрийн үзэл бодлын туйлшралын цаад шалтгааныг олсон байна. Тэр нь хүмүүсийн харанхуй мунхаг бас аминчхан байдал нь ажээ.

Б.Бат-Эрдэнийн сонгуулийн нээлтэд эхнэр, хоёр охин нь очлоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялах магадлал өндөртэй МАН-аас нэр дэвшигч Б.Бат-Эрдэнийн сонгуулийн шоуны нээлт Соёлын төв өргөөнд өргөөнд 16.00 цагаас эхэллээ.