Бямба - 09 сарын 19,
2026
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад 2026 оны 08 дугаар сарын 31-нээс 09 дүгээр сарын 01-ний өдрүүдэд болох Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага (ШХАБ)-ын гишүүн орнуудын Төрийн тэргүүн нарын зөвлөлийн өргөтгөсөн хуралдаанд ажиглагчаар оролцохоор Бишкек хотноо хүрэлцэн ирлээ.
Ерөнхийлөгчийг “Манас-2” олон улсын нисэх онгоцны буудалд Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Сайд нарын Танхимын орлогч дарга, Киргиз-Монголын Засгийн газар хоорондын комиссын киргизийн хэсгийн дарга У.Э.Маматканов, тус улсын Гадаад хэргийн дэд сайд С.Жумакадыр уулу, Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Киргиз Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Д.Тэгшжаргал болон албаны бусад хүн угтаж авлаа.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ШХАБ-ын гишүүн орнуудын Төрийн тэргүүн нарын өргөтгөсөн хуралдаанд үг хэлнэ. Мөн тус байгууллагын гишүүн болон яриа хэлэлцээний түнш орнуудын төрийн тэргүүн нартай уулзаж, харилцаа, хамтын ажиллагаа, харилцан сонирхсон асуудлаар санал солилцоно.
ШХАБ нь Засгийн газар хоорондын байгууллага юм. Жил бүр Төрийн тэргүүн нарын зөвлөл, Засгийн газрын тэргүүн нарын зөвлөл, Гадаад хэргийн сайд нарын зөвлөл болон Үндэсний зохицуулагчдын зөвлөл хуралддаг.
Гишүүн орнууд ШХАБ-ыг нэг жилээр ээлжлэн даргалдаг бөгөөд 2023-2024 онд Казахстан, 2025 онд Хятад, энэ онд Киргиз Улс даргалж байна.
ШХАБ-ыг 2001 онд Хятад, Орос, Казахстан, Киргиз, Тажикистан, Узбекистан зэрэг улс хил, нутаг дэвсгэрийн маргааныг шийдвэрлэх, харилцан итгэлцлийг бэхжүүлэх зорилгоор байгуулсан түүхтэй.
Хятад, Орос, Казахстан, Киргиз, Тажикистан, Пакистан, Узбекистан, Энэтхэг, Иран, Беларусь гишүүн нь бөгөөд Монгол Улс, Афганистан ажиглагч орон юм.
Азербайжан, Армени, Бахрейн, Египет, Балба, Шри-Ланка, Камбож, Мьянмар, Катар, Саудын Араб, Кувейт, АНЭУ, Турк, Мальдив, Лаос гэсэн 15 улс ШХАБ-ын яриа хэлэлцээний түнш орон болжээ.
27 улсыг хамардаг ШХАБ нь өдгөө:
Гишүүн орнуудын итгэлцэл, найрамдал, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх,
Бүс нутагт энх тайван, аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг бататгах,
Терроризм, салан тусгаарлах, хэт туйлшрах болон хар тамхи, зэвсгийн хууль бус эргэлттэй тэмцэх,
Улс төр, худалдаа, эдийн засаг, батлан хамгаалах, хүрээлэн буй орчин, соёл, шинжлэх ухаан-технологи, боловсрол, эрчим хүч, тээвэр, зээл, санхүү болон бусад салбарт бүс нутгийн хамтын ажиллагааг дэмждэг байгууллага болжээ.
Сэтгэгдэл18
Тархигүй сда одоо баахан дарамталлуулж маллуусаар байгаад хүрээд ирнээ угийн тэнэг юм билээ. Улсаа зарчаад ирж магад.
Дундад Азидаа буурай хөгжилтэй, бүтэл муутайд тооцогдож байсан Кыргыз улс сүүлийн жилүүдэд огцом сэхээд ирлээ. Гэтэл Монгол Улс элсэнд суусан машин шиг дороо хий эргэсээр, улсын хөгжлийг саатуулагч Оросын тавиулуудыг ч устгаж чадахгүй, Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд нар нь тэдний эсрэг хатуу үг ч хэлэхээс айсаар??!!
66.181.160.59 чам шиг бузрын хужаагийн тавиулуудыг устгасан цагт монгол хөгжинө. Хужаа руугаа зайлаач сэжгийн эрлийз.
Монгол улс Хятадад нэгдэх естой гэж ярьсан 20 эхнэртэй Дорноговийн үрчгэр хар өвгөн Дэлгэрсайханы мэдэгдэл илүү ноцтой аюултай юм. Дэлгэрсайханыг ингэж хэлүүлсэн цаад гол эзэн нь махан толгой Хүрэлсүх мөн.
Монгол луу орос хятад казакстан дайрна тэр нь дандаа ШХАБ-ын гишүүд энэ холбоогд орчихвол Европын холбоо асуудлаа дотороо шийд гээд хаяна тэгээд нөгөөдүүл заза хядад дайрч байгаа юм бол хараад суухаас гэж шаана. Орос украйн дайн дээр хятад яаж чадахгүй байгаа бага холбоо юм гэсэн бага зэрэг эдийн засгийн тусламж үзүүлж байгаа байх. Бидний дайн нөгөө тивийн америк биш хил залгаа хөршүүд юм. Эд нар дайрвал за битгий ядарсан хүн бөөрөлхөөд бай гэдэг нэр нүүртэй байх хэрэгтэй болхооос энэ ац шиг гүйж очоод долоогоод худал жүжиглээд байх албагүй.
Бээжингээс 10 гамин цэрэг орж ирээд малгайгаа шидэх төдийд л Хүрэлсүх чацгаа хаялан гадаад руу хулгайлж нуусан хөрөнгө рүүгээ нуусан зугатах болно. Хүрэлсүхэд энэ сайхан завшаан болно.
Мангайж инээгээд тэнэж өгч байна даа.
Х.Баттулга ерөнхийгч байхад түүний эргэн тойрныхон, Зика болон Буянцогтоо мэтийн түүний зөвлөхүүд монгол улс ШХАБ-д элсэх естой гэж уриалж байж билээ
Amarsaihan bol zarchimch.shudarga l hunde.Turiin said hun udaa daraa hun doromjlij.zodoj.tanhairch.hen ch diilehgui hun MU aa hytadad negdvel taarna gj helseniig buh hun sonsson.Tgd ene Moloriig shalgana tsgdana gehiim.Hoeulang hamt horih estoi.Turiin said nertei saad shuu de.Huuliig guuli bolgoj bn.Uchral bol saidaa yajuj chadahgui.het deerengui uomaa.
Amarsaihan bol zarchimch.shudarga l hunde.Turiin said hun udaa daraa hun doromjlij.zodoj.tanhairch.hen ch diilehgui hun MU aa hytadad negdvel taarna gj helseniig buh hun sonsson.Tgd ene Moloriig shalgana tsgdana gehiim.Hoeulang hamt horih estoi.Turiin said nertei saad shuu de.Huuliig guuli bolgoj bn.Uchral bol saidaa yajuj chadahgui.het deerengui uomaa.
ХҮН АМ ЗҮЙН ГЭНЭТИЙН СҮЙРЭЛ ам зүйн гэнэтийн сүйрэл (DEMOGRAPHIC COLLAPSE) Түүхэн дэх хамгийн хурдан хөгшрөлт: "Нэг өрх - нэг хүүхэд" бодлогын уршгаар 2035 он гэхэд Хятадын тэтгэврийн насныхны тоо 400 саяд хүрнэ. Энэ нь АНУ-ын нийт хүн амаас олон бөгөөд тэднийг тэжээх ажиллах хүч байхгүй болж байна. Төрөлтийн түүхэн уналт: 2025 онд Хятадад ердөө 7.92 сая хүүхэд төрсөн нь 1949 оноос хойших хамгийн доод үзүүлэлт юм. Энэ нь Хятадын хүн ам ердөө 150 сая байсан 1738 оны үеийн төрөлтийн хэмжээтэй тэнцэж байна. Хүн амын тасралтгүй агшилт: Хятад улс 2022 оноос хойш 4 жил дараалан хүн ам нь бодитоор цөөрч байна. Ирэх аравхан жилийн дотор Хятад улс Францын нийт хүн амтай тэнцэх буюу 60 сая хүнээ алдахаар байна. Ажиллах хүчний хомсдол: Хүн амын уналтаас шалтгаалж 2040 он гэхэд Хятадын армийн цэрэг татах боломжтой залуусын тоо одоогийнхоос 50 гаруй хувиар буурна.
САНХҮҮ, ЭДИЙН ЗАСГИЙН НУУГДМАЛ АНГАЛ. "Сүнсэн хотууд" ба үл хөдлөх хөрөнгийн хөөс: Хятадын ДНБ-ий 25-30%-ийг үл хөдлөх хөрөнгийн салбар бүрдүүлдэг байв. Гэвч өнөөдөр тус улсад хүн амьдардаггүй, бүрэн хоосон хаягдсан 60-90 сая гаруй орон сууц байна. Хэрэглээний айдас: Хятадууд ирээдүйдээ итгэхгүй байгаа тул мөнгөө үрэхээс татгалзаж, байнга хуримтлуулж байна. Өрхийн хэрэглээ ДНБ-ий 40%-д ч хүрэхгүй байгаа нь эдийн засгаа дотоодоос нь тэтгэх боломжгүй болгожээ. Орон нутгийн засгийн газруудын их өр: Хятадын хотууд мужууд үл хөдлөх хөрөнгийн барьцаагаар асар их зээл авсан. Одоо тэд тэтгэвэр, эрүүл мэндийн зардлаа дийлэхээ больж, Бээжингээс жил бүр их наяд юанийн татаас авч байна. Өсөлтийн эрин үе дууссан: Хятад улс 2026 оны ДНБ-ий өсөлтийн зорилтоо сүүлийн 30 жилийн хамгийн доод түвшин болох 4.5% - 5.0% болгож буурууллаа. Шинжээчид 2035 оноос хойш энэ өсөлт ердөө 1% болж унахыг анхааруулж байна.
НИЙГМИЙН СЭТГЭЛ ЗҮЙН ДЕПРЕСС. Залуусын ажилгүйдлийн дээд цэг: Дээд боловсролтой залуусын ажлын байр байхгүйгээс залуучуудын ажилгүйдэл 20%-ийг давсан тул Хятадын засгийн газар албан ёсны статистик мэдээллээ нууцалж, аргачлалаа өөрчилсөн. "Tang Ping" (Байгаагаараа хэвтэх) хөдөлгөөн: Залуус системд мөлжүүлж, өдөр шөнөгүй зүтгэхээс татгалзах болов. Тэд гэрлэхгүй, хүүхэд төрүүлэхгүй, байр авахгүй, зүгээр л хамгийн бага хэрэглээгээр амьдрах "идэвхгүй эсэргүүцэл" үзүүлж байна. Гүн гүнзгий хот-хөдөөгийн зааг: Хятадын баялаг зөвхөн эрхийн дагуух хэдхэн том хотод төвлөрсөн. Хөдөөгийн олон зуун сая иргэд нийгмийн халамж, эрүүл мэндийн даатгалгүй хэвээр байгаа бөгөөд тэд хотуудад ирж "эрх чөлөөгүй доод анги"-ийг бүрдүүлж байна. Төрийн үнэмлэхүй хяналт ба үл итгэлцэл: Бээжин иргэдээ царай таних систем, цахим оноогоор туйлын хатуу хянадаг. Судалгаагаар Хятадын иргэдийн дийлэнх нь засгийн газартаа бүрэн итгэдэггүй, зөвхөн айдсаас болж апати буюу улс төрийн идэвхгүй байдлыг сонгосон байна.
БАЙГАЛЬ ОРЧИН, НӨӨЦИЙН ХАМААРАЛ. Гадаад эрчим хүчний хамаарал: Хятад улс хэрэглэж буй түүхий тосныхоо 70 гаруй хувийг импортоор авдаг. Үүний 90%-ийг зөвхөн Иран, Орос зэрэг орнууд хангаж байна. "Малаккагийн мухардал": Хятадын импортолж буй нийт газрын тосны 80% нь АНУ-ын тэнгисийн цэргийн флотын хяналтад байдаг нарийн Малаккагийн хоолойгоор дамждаг. Хэрэв мөргөлдөөн гарвал Хятадын эдийн засаг хэдхэн хоногт зогсоно. Усны хомсдол ба уур амьсгалын аюул: Хятадын нийт цэвэр усны нөөцийн 80% нь өмнөд хэсэгтээ байдаг бол хойд бүс нутаг, үйлдвэрүүд нь байнгын усны гачигдалтай. Уур амьсгалын өөрчлөлт Хятадын хүнсний болон усны аюулгүй байдалд шууд заналхийлж байна. Хүнсний хомсдол: Хятад улс дэлхийн хамгийн олон хүн амтай мэт боловч тариалангийн тохиромжтой газар нутаг нь маш бага. Тэд улаан буудай, шар буурцагны хэрэглээгээрээ гадаад зах зээлээс бүрэн хамааралтай.
СИСТЕМИЙН БОЛОН ГЕОПОЛИТИКИЙН ЭМЗЭГ БАЙДАЛ. Үг дуугүй дагах дарамт: Бүх эрх мэдэл Ши Жинпиний гарт төвлөрсөн тул доод шатны дарга нар алдаа гаргахаас айж, бодит мэдээллийг дээш нь мэдээлдэггүй. Энэ нь системийн хэмжээний буруу шийдвэрүүдийг (жишээ нь: Ковидын хатуу хөл хорио, технологийн компаниудыг дарах) дараалан гаргахад хүргэсэн. Үндсэрхэг үзлийн урхи: Бодит эдийн засгийн сулралыг нуухын тулд Бээжин интернэтэд үндсэрхэг үзлийг зориуд хөөргөдөг. Энэ нь Тайвань болон Өмнөд Хятадын тэнгист цэргийн мөргөлдөөн үүсгэх эрсдэлийг нэмэгдүүлж, дипломат харилцааг нь улам хэврэг болгож байна. Технологийн хориг ба тусгаарлалт: Барууны орнууд Хятадын эсрэг хагас дамжуулагч, чипний өндөр технологийн хоригийг улам чангаруулсан. Хятад улс дотооддоо чип үйлдвэрлэх гэж олон тэрбум доллар зарцуулж байгаа ч барууны технологийн гүйцэж чадахгүй, гацмал байдалд оржээ.
Хүн шоолсны хариуд тусгай албанд суга өөд нь татна гэсэн шал худлаа бсан юмшивдэ
Ажиглагч юм болзүгээр ажиглаад сууж байхгүй, цорын ганц түрээсний онгоцоо хөлөглөөд , олон арваг дагуул дагуулаадхүргэж ядсан төсвийн мөнгөөр дэмий зугаалж явах юм. Болиоч ээ.
Хасаг гэж халаасныхаа намын Нараагаар Монголчуудыг турхируулахдаа, өөрийн тусдаа эх оронтой Бурятуудыг өөд татдаг Хүрэлсүх Төв Ази,Орос, Шинжааны Түрэг үндэстнүүдийг гэнэн Монголчуудын эсрэг босгохыг санаархаж байгаа.