Маргаантай энэ хуулийн тослийг УИХ батлахгуй байхаа МАН эсрэг байгаа

1990 оноос хойш дэмий чалчихыг улс төр гэж ойлгодог одой ухаантнуудыг гадаадынхан хөлслөн төрд ажиллуулдаг болсон.Одоо төвийг сахих нэрээр улсаа худалдах болж дээ.

nobshoo chinii hadam etseg chamaig said bhad hun alaa bizdee yamar yal absaniig n chi heldee muu enhbayariin bogsiig dolooj yavsan amisgaaa yamanii 3 shig yasan hedreg tsrailchaad

MASH TODORHOI BOGOOD ENGIIN BAIR SUUR'NAAS TODORKHOILJ .ELBEGDORJ OO ,CHI ER N MONGOLCHUUDYG YAKH GEED BNA AA

хэнд ч ойлгохоор тайлбарласан байхад элбэгдорж яагаад ийм ихээр улайран зүтгээдбайгааг монголчуудбаруунй шахалт л гэж харж байна

Мулгуу ухаанаар бодсон ч төвийг сахина гэдэг - хүн зодолдвол алиных нь ч талд орохгүй байхыг хэлэх байх. гэтэл бусад улсад юу ч болж байсан убидэнд хамагүй гээд суугаад байж болохгүй биз дээ. 2 солонгос маргавал бид дуугай байгаад байвал зөв байсных нь уур хүрч харилцаагаа таслах болноо доо гэх мэтчилэн ургуулаад бодоход Элбэгдорж буруу л юм руу түлхээд байгаа хүн шүү. Энэ нөхрийг маш сайн шалгах хэрэгтэй юм шиг санагддаг.

Элбэгдорж гадны шахалтанд орсон байх. Эсвэл нэртэй дипломатч, гадаад харилцааны лут мэргэжилтэн гэж олон улсаар хүлээн зөвшөөрүүлэх гэсэн амбиц явагдаж байна уу? гэж бодогдож байна.Бас улс орон ядуу байхад олон улсын том уулзалт хийх гээд сүржигнэж байгаа шүү.Тоож ирэх юмуу? 2 хөрш ч хийж үзээгүй байх.

төвийг сахьна гэж ярьж байгаа бодлого нь үндэсний аюулгүй байдлын ямар жанжин шугамтай уялдаж байгааг харах нь чухал. гадаад бодлого бол гадаад аюулгүй байдлын арга хэрэгсэл. гадаад, дотоод аюулгүй байдал нь үндэсний аюулгүй байдлыг бүрдүүлэгч хэсгүүд.эрдэнэчулуун сайдын бодол санааг дэмжиж байна.

Эрдэнэчулуун сайдад баярлаж байна. Жинхэнэ мэргэжлийн ийм хүмүүсээс маш сайн асуух хэрэгтэй. Ерөнхийлөгчийн дэвшүүлээд байгаа байнга төвийг сахих нь зөв гэдгийг ганцхан Баярхүү гэдэг нийтлэл ч л зөвтгөж баахан энд тэндээс юм бичээд байдаг. Тэр хүнийг бол ойлгож байна. Ийш тийш томилолт авах гээд л сайдынхаа хэлсэн ярьсныг зөвтгөөд байгаа байх. Энрэдэнэчулуун сайд ёстой жинхэнэ мэргэжлийн хүн гэсэндээ мань мэтэд ойлгогдохоор маш энгийнээр их сайн тайлбарласан байна. Ерөнхийлөгчид өөр хийх ажил байхгүй юм байх даа. Монгол улсаа хүнсний болон агаарын аюулгүй байдалтай болгочихвол л болох гээд байх юм.

Erdenechuluun gants zuv zuil bichij dee, Elbegdotjiin tenegleliig darui zogsooh heregtei!!!

Монгол хүний ханшийг ганц унгаж байгаа хүн пээ

Ойлгомжтой шүү дээ. Хоёр хөршөө дэмжвэл, төвийг сахихгүй бол та нарыг хоригийн жагсаалтад оруулна гэж УБ дах АНУ-ын ЭСЯ дарамталсан байхгүй юу. Наадуул чинь хулгайлсан мөнгөө бүгд америк руу гаргаад "чулуу" болгочихсон шүү дээ. Манай том компаниуд ч ялгаагүй. Тэгээд л амьсгаа нь давчдаад байхгүй юу.

Л.Эрдэнэчулуун шиг туулайнууд 2 хөршөөс асууна даа Орос зөвшөөрөхгүй ээ Оросын генералууд Монголыг дэмжвэл байлдааны аварга полигоноо алдахаас айж байгаа Монгол шиг өргөн уудам нутагт Хужаатай тулалдах сайхан боломж Оросуудад байхгүй Монгол улс 2 хөршөөс асуухгүйгээр төвийг сахих бодлогоо хатуу хамгаалах ёстой шүү

Хоёр хөршөөс холуур тойрохыг нь харья Хоёр хөрш ногоон карт гаргавал яана даа

улаандаа гарсан оросын тагнуул ...

Хоёр хөршгүйгээр бид хэн ч биш юу ч биш гэдгийг хатуу ойлгох хэрэгтэй,лав л тэр холын америк яс юман дээр нэмэр болохгүй,төвийг сахин гэчхээд сахдаг ч юм биш

Эрдэнэчулуун мэргэжлийн хэмжээнд маш зөв ярьж байна. Эргүү Элбэгдорж гадаад харилцааны талаар юу ч мэдэхгүй усан тэнэг.

Энэ асуудлыг олон талаас нь ярих нь зөв шүү. Ийм юман дээр чинь л нөгөө олон ургалч үзэл санаанууд явж байх ёстой байх. Санаачлага бол ерөнхийлөгч хавиас гарсан байх. Олон улсын нөхцөл байдал, манай гадаад харилцаа энэ тэр бидний санаанд оромгүй хурдан, эрс эрс өөрчлөлтүүд гарч эхэллээ. Эдгээрээс үүдэлтэйгээр төвийг сахих шаардлага гарч байгааг үгүйсгэх аргагүй. Уг нь нэг улс ухаантай юм бол бие даасан байдалтайгаар ёстой нөгөө яриад байгаа өөрийн гэсэн толгойтой явмаар байгаа юм. тэр цаг үе ирсэн ч юм билүү. Хойно урд байгаа энэ 2 аваргын дунд гайгүй харилцаа холбоотой байгаа дээрээ төвийг сахихаар болох нь буруудаад байх юм байхгүй. Манайх ямар олон улс оронтой хиллэх биш. Цаашдаа юу ч боллоо гэсэн та 2-ын аль нэгний чинь талд орохгүй шүү гэдгээ л тодорхойлж авах гээд байна аа даа янз нь. Манайд дээр доргүй л нэг сэтгэлгээтэй байгаа байх. Яахав нөгөө өмнө коммунист улсуудын фракцад амьдарч ирсэн болохоор аль нэгийг дагаж явахгүй бол болохгүй юм шиг ойлголт газар авсан, түүнээсээ салах хэцүү санагдах тал байгаа байх. Элбэгээ ерөнхийлөгч бол зүгээр нэг эргүү хүн бишшүү дээ. Мундаг хүн. Нэгийг бодсон, нэлээд холыг харсан л байж таараа. Улсаараа эсэргүүцээд байгаа юм алга л байна.

sain baitsgaana uu? Erdenechuluun geh etgeed meregjleeree meregshsen tuvshind helj yarij oguulj baina. Tsagaan gegch etgeedin huvid MGIMO-g, ter tusmaa enehuu asuudlaar meregjliin deed meregjil todiigui ugaaraa, jamaaraa meregshsen baih hemjeend egnegdeh heregtseetei shaardlagatai "mejdunarodnoe publichnoe pravo-public international law" salbariin surguuliig ni "togschihood" ochuuhen doroig ni gaihashraad bardaggui, yostoi l "angailgasan gaihashral". "international law" gedgiinhee "law"-g "huuli" hemeen helj yaridag etgeed boloh Tsagaang togsson geh surguuliasaa "uurag tarhi oyudaa yutaig" helj medehgui ni dee.

etgeediin huvid

Манай улсын стартегийн хамгаалагч бол яах аргагүй ОРОС улс.Энэ бол манай улсын түүхээр, тэр байтугай зан заншил ёс суртахуунаар батлагдаж нотлогдсон зүйл.Байнга төвийг сахих бодлого нь стартегийн хамгаалагчаасаа татгалзана гэсэн үг гэдгийг төрийн өндөрлгүүд, төрийн түшээд маш сайн нягтлан бодвол зохино. Энэ асуудалд зүгээр нэг татварын хууль батлах төдий байдлаар хандаж болохгүй, маш нарийн бодож шийдэх ёстой.

Эрдэнэчулуун сайд маш чухал асуудлыг тодорхой гаргаж тавьжээ. Vнэхээр энэ асуудалд яарч сандарсан байр сууринаас хандаж шийдвэрлэх шаардлага огт байж болохгуй. Энэ асуудлыг онцгой анхаарч олон талаас нь нухацтай судлах, олон жил гадаад яаманд ажилласан мэргэшсэн дипломатууд, элчин сайд нарынхаа саналыг авах, улс орныхоо улс тэр, эдийн засгийн одоогийн бодит байдалд дvгнэлт хийх, ямар нэг гадны шахалт дарамт байгаа эсэх зэргийг тогтоож байж эцсийн шийдвэрийг маш оновчтой гаргах хэрэгтэй.

Erdenechuluun saidiig demjij baina. Ene asuudal Mongol ulsiin ireeduin huvi zayatai mash ih holbootoi uchraas aldaatai buruu uzel bodloor yaran sandran shiidverlej bolohgui. Gadnii daramt shahalt baigaa esehiig sudlaj togtooh heregtei.

Elbegdorj dyr meden byrdagaan bolih heregtei!er ni Elbegdorjiin ychiryylsan heregiig Mongol ylas daaj dabah gedeg Hynd bolloo!!!ene hyn haanaas irsen henii ydam be?...Asenii chyylgan gelyy?ene lugsii chini medeh chadahgyi yum zohiodog hen be?...Eeree Hench bis baij?....Hyn bis baij iim yum yarij boloh yy?

Bravo!!!

«Блестящая изоляция» (англ. Splendid isolation) — термин, употребляемый для обозначения общего курса внешней политики Великобритании 2-й половины 19 века, выражавшегося в отказе от заключения длительных международных союзов. Островное положение, огромные колониальные владения, сильнейший в мире военный флот, а главное — промышленное и финансовое превосходство над другими державами позволяли Англии сохранять свободу действий на международной арене. Используя противоречия между европейскими государствами, Англия стремилась к расширению и укреплению своего международного влияния. Политика «Блестящей изоляции» не мешала Англии заключать временные соглашения, способствовавшие осуществлению её экспансионистских целей. С наступлением эпохи империализма, в связи с быстрым развитием экономики и усилением военной мощи других держав, позиции Англии стали более уязвимы, что особенно проявилось в ходе англо-бурской войны 1899—1902. Резкое обострение отношений с Германией и другими европейскими державами грозило Англии вынужденной изоляцией. В 1902 году Англия заключила длительный союз с Японией, направленный против России, а в 1904 году — соглашение с Францией, что означало конец политики «Блестящей изоляции».

Элбэгдорж ч мэддэг юм биш Малаа яаж маллахаа марксизмаар заалгахгүй нэдэг шиг Төвийг сахихыг элбэгээ ч мэддэг юм биш энэ улс эзэнтэй шүү

Mash sain baina.Bayarlalaa Zuv asuudal hundjee.

Японы эзэн хаанд Богд хааны нэрээр явуулсан захидалд Монголын талаас 1911 онд тусгаар тогтнолоо тунхагласнаас хойш ийнхїї 3 дахь удаагаа хандаж буйгаа ч дурьдсан буй нь Монгол улсаас їнэхээр Япон улстай харилцаа тогтоох чин эрмэлзэлтэй буйгаа илтгэн харуулсан хэрэг буй за. Нөгөө талаас Євөр Монголын асуудлыг ийнхїї Японд хандан тавьдаг нь Орос Японы гэрээний цаад агуулгыг гадарлаж байсан хэмээлтэй байна. Учир нь Монголын төлөөлөгчид Орост очсоны дараа Євөр Монголын асуудлыг эхлээд Оросуудад хандан тавьсан боловч дараа нь бас Японд хандан эл талаар хїсэлт илэрхийлж буй нь тухайн їеийн олон улсын байдал хийгээд дэлхийн томоохон гїрнїїд болох Орос, Япон хоёрын гадаад бодлогоос Монголын байдал ихээр хамаарч байсан болохыг мэдэрч байсан хэрэг хэмээн бодно. Харин захидлын дотор Кодама хэмээгчийн тухай өгїїлсэн нь бага зэргийн алдаа болсон байж болох юм, гэхдээ уг Кодама хэмээгч өөрөө их зїйл амалж, Японы Засгийн газрын төлөөний тїшмэл байж болзошгїй гэсэн сэтгэгдэл Монголын Засгийн газрын тїшмэдэд төрїїлсэнтэй холбоотой байх. Їїнийг Японы Засгийн газар шалтаг болгосон болохоос бус їнэндээ Кодама хэмээгчийг дурьдсанаас Богдын захидлыг эзэн хаандаа өргөхөд бэрхшээлтэй хэмээн їзээгїй байх. Хэргийн учир нь Оросын хардлагаас болгоомжилсонтой холбоотой байж болох юм. Монголчууд їїнийг сайтар тооцоолсоны їндсэн дээр уг захидлыг Оросын Гадаад харилцааны яамаар дамжуулан Япон Засгийн газарт хїргїїлсэн хэмээн їзїїштэй санагдана. Гэвч асуудлын мөн чанар юунд байна вэ гэхээр 1910 аад оны їеэс Японоос Монголын асуудлыг маш ихээр сонирхон судалж өөрийн анхааралд байлгаж байсан боловч яагаад уг асуудалд ингэж хандах болсон бэ гэдэгт буй юм. Богдын захидлын агуулга хийгээд Да Лам Цэрэнчимэдийн Японд очих гэсэн чин эрмэлзлэл, Сайн ноён хан Намнансїрэнгийн Японы Засгийн газарт ирїїлсэн бичиг бїгдийг Японы Засгийн газар, Гадаад яам сайтар мэдэж байсан төдийгїй, бараг цаг хугацаа алдахгїйгээр Монголын їйл явдлын талаар мэдээлэл авч байсан нь хїртэл эдїгээ Японы архивт буй материалаас харагдаж байна. Японы Засгийн газраас Монголын талаар ийм хоёрдмол бодлого баримтлахад хїргэсэн зїйлс юу байсан талаар цаашид нарийвчлан судлууштай хэмээн бодож байна. Ихэнх судлаачид Богдын Японы эзэн хаанд хаягласан захидлыг задалж уншилгїйгээр Японы Гадаад явдлын яамны сайд Макино буцаалаа хэмээн їзээд уг асуудлыг дуусгавар болгосон байдаг билээ. Миний бодоход эл асуудал їїгээр дууссангїй. Учир юун хэмээвээс Японы Засгийн газар Богдын захидал ирэхээс өмнө ч тэр ирсний дараа ч тэр Монголын асуудлыг маш идэвхтэйгээр сонирхон судалж байсан билээ. Тэр ч бїї хэл энэхїї Хутагтын захидлын мөрөөр Японы Засгийн газар нэг хэсэг хугацаанд нилээд ажиллагаа явуулсан байна. Энэ талаар дор өгїїлэх баримт бичгїїдээс маш тодорхой харагдах болно. Мөн тїїнчлэн Богдын захидал гэж нэрлэнэ її, Хутагтын захидал гэж нэрлэнэ її аль нь байсанаас їл хамааран ямар ч гэсэн Монголын тухай асуудлыг 1914 оны эхний хагаст дэлхийн томоохон гїрнїїд болох Англи, Америк, Франц, Герман улсуудын парламент болон Засгийн газар тодорхой хэмжээнд авч хэлэлцэхэд хїрсэн явдал бол тухайн їеийн монголчуудаас дэлхийн олон нийтэд хандаж явуулсан гадаад бодлогын тодорхой їр дїн мөн хэмээн їзэж байна. Монгол улсын Богд тэргїїтэй Засгийн газраас авч хэрэгжїїлсэн эдгээр арга хэмжээний мөрөөр аль улс хэрхэн хандаж буй талаар Японы Засгийн газар, тїїний Гадаад явдлын яам ихэд шимтэн сонирхож, дипломат шугамаар маш нууц байдлаар нилээд їйл ажиллагаа явуулсаныг хийгээд Монголын талаарх дотоод гадаад аливаа мэдээллийг цаг алдалгїй авч байсаныг маш анхааралтай судалж їзїїштэй санагдсаныг нуух юун. Хятадын Засгийн газар Монголын Засгийн газраас Хятадад дахь гадаадын улс гїрнїїдийн консул нарт хандан бичсэн захидлын талаар 6 дугаар сарын 6 ны өдөр сониноос олж мэдсэн байхад тїїнээс гурав хоногийн өмнө буюу 6 дугаар сарын 3 ны өдөр Японы Засгийн газар энэ талаарх мэдээллийг өөрийн гарт оруулсан байдаг билээ. Мөн тїїнчлэн Нийслэл Хїрээнээс Монголын Засгийн газрын захидал Хятадад суугаа гадаадын улсуудын консул нарт хэрхэн очсон талаар Хятадын тал сониноос мэдїїт уг захидлын мөрөөр гадаадын консул нараас мөрдөж лавласан[10] байна. Энэ талаар эрдэмтэн Наками өөрийн бїтээлдээ тэмдэглэжээ. Тїїний тэмдэглэснээр Хятадын албаныхны асуултад Америкийн консул "Тэр захидал ирсэн бөгөөд тїїний агуулга нь сонинд хэвлэгдсэнтэй нийцэж байгаа, энэ нь албан ёсны бичиг бөгөөд дээр нь Богдын тамгатай бөгөөд англи орчуулгатай хавсаргасан байна" гээд харин "хаанаас ямар шугмаар ирсэн бэ" гэсэн асуултад "томилогдсон хїн авчирч өгсөн" гээд захидлыг өгсөн хїний тухай хэлээгїй байна. Харин Английн консул "Харбинаас Монгол Тївдийн хорооны нэгэн ажилтанд уг захидлууд хїргэгдэж, улмаар тэрбээр Англи, Америк, Герман, Франц улсуудын консулт хїрсэн" болохыг хэлсэн байна. Тэрхїї Монгол Тївдийн хорооны ажилтан бол Лан хэмээх бөгөөд Хятадад дургїй хїн тул монголчууд тїїнд итгэж захидлыг тїїгээр дамжуулсан хэрэг ажээ. Японы Эзэн хаанд хаягласан, эзэндээ хїрээгїй битїїмжлэгдсэн хэвээрээ буцсан Богдын захидал хэмээхийн агуулга нь Япон улс төдийгїй дэлхийн улс гїрнїїдийн хэмжээнд хэлэлцэгдсэн явдал нь Монголчуудын тїїхэнд сонирхол татахуйц содон їйл явдал болсон хэрэг мөн буй за. https://www.youtube.com/watch?v=QKZxn8quMeM

элбэгдорж чичрээд л дайраад байна байнга төвийг сахих бодлого гээд л ,тэгэхээр л ямар нэгэн өөрийнх нь эрх ашигт хамаарах зүйл байна,юун ард түмэн,улс орон,түүнд угаасаа сэтгэл байхгүй,2-хөрштэйгээ сүүлийн 100-н жилд бодит амьдралаар батлагдсан тогтсон ёс жаягийг эвдэх гээд оролдоод байгаа нь бусдын шууд хэлэхэд америкийн далд бодлогыг хэрэгжүүлэх гээд зүтгээд байгааг харуулж байна,сая яалаа батүүл энэ 2 америк захиралын бөгсйиг долоох гэж ямарч ичгүүргүүгээр шоронлуу очоо биздээ\эрүүл ухаанаар боддог бол ард түмнээсээ "санаа"зовно биздээ\

Тевийг сахихгуй бол Элбэгдорж, Баяр хоерын ОТ-оос нууцаар эзэмшдэх хувь енгерне шуу дээ.

Sain baitsgaana uu? "Dangaarshil" geh erhem etgeedee, ooriin tani oguulj bichverlesen zuil sonirhol tun tatlaa. Ooriin tani, bichverlesen zuiliin talaar orool negen maani ch, ta ooroo ch iluug olj medsen bolvuu gehchleng undraah. Herev medsen, medej bui hen negen bii bui baigaa bol sanaa bodloo ch yumuu, sonsson duulsangaa ch yumuu, ali esvel barimt bichveriig ni uzej harsangaa olond delgevel yaamar baidag yum boldoo. Manii huvid ch saitar sonsoj chagnaj avah husel ih.

Luugiin, amnaas, garch, baavgain, savart, orloo, baavgain ,savraas, multarch, burgediin, hoshuund, zuulgalaa, oor, Yasiin, ain, surjignehee,l, bolichiholdoo

элбэг дуракт ичих нүүр гэж байх биш, хөдөөний комплекстой, суурь боловсрол нимгэнтэй, хийсвэр сэтгэхүйтэй сэтгүүлчийн ээлжит элийрэл. эвсэлд үл нэгдэх орнуудын зөвлөлд ордог чинь хавааск ш тээ.

Erdenechuluun guain helsen tuiliin ynen.Ene bol Elbegdorjiin neree yamar negen zuiltei holboj abtor ni boloh gesen ochuuhen ambize.TERNII BODOL DENDUU HORLONTOI BURUU,BURUU,BURUU,BURUU

Төвийг сахина гэж Эба дарга чичрээд дайраад бг,өөрийнх нь суурь боловсрол ухаан яагаад ч хүрэхгүй хэн нэгнээс дам сонссон зүйлээ ингэж ил цагаанд нь гартал дэлгэх өөрийгээ болон Улс орноо бусдын өмнө элэг доог тохуу болгохоос цаашгүй.Төвийг сахина гэдэг тань өнөө цагт эрт эдүүгээгийнхээс 100% өөрчлөгдсөн зүйл,үүнийг тооцож үзэлгүй энэ тэндэхийн эндэр дээрээс хий хоосон бурж болохгүй юманд ул суурьтай нухацтай,эрдэмтэн мэргэд,гадаад харилцаагаар мэргэшсэн хүмүүстэй зөвлөлдөж 2 хөршийн ерөнхий ойлголтыг тусгаж бж шийдхээс биш гэнэт торноос гарсан болжмор шиг ийм болчимгүй зүйл рүү Улс орныг чиглүүлж үл бно.Одоо цагт МУ төвийг сахивал "Акварумд орсон загас шиг" л бно. Ийм байдалд хүрэлгүй хөршүүдтэйгээ холыг харсан найрсаг харилцааг хөгжүүлж тэдний хөгжлийн дэмээр Улс орноо өөд татах нь юу юунаас чухал болоод бна МУ-н төр 3 дахь хөршүүдийг харж хуулж өрөнд орж өөдөө харах эрхгүй болгож орхилоо шүүдээ хэн үүнд маргах юм Холын улсаас хөгжлийн гарц боломжийг өөрийн орны онцлогт тааруулж авахаас бус шууд хуулан бичиг хийдэг зарчимаасай одоо ангижрацгаая, Бусдын загварыг 25 жил хууллаа,10 жилд бхдаа сурлагаар сул нөхөд зай завсаргүй хуулдаг бсан шиг л юм болж бна, одоо өөрсөддөө дүгнэлт хийж жаахан хойч үеэсэй ичих булчирхайтай урагшилцгаая ТҮШЭЭДЭЭ Дэлхийд нэртэй улс төрч болохын тулд өөрийгээ зөв илэрхийлж Улс орныхоо хөгжлийн гарцаар бахархаж бусдад үдгэр дууриалал болгож харагдуулдгаас биш шууд мухайрлан нэг зүгт зүтгэх нь аль аль талаа эвгүй бдалд оруулж хөгжилтэй гүрнүүдээс зай барих үйлдлийг л хийж бнадаа Ямаря улс орон ирээдүйгээ харсан стратегийн хөгжлийн загварчлалтай бж урагшилна,манайхан шиг дотооддоо түнжингүй нам эвсэл фракц гээд шуудайнд хийсэн үхрийн эвэр шиг болсон нөхөд эхлээд толгойгоо цэнэглэ,мэдэхгүй бол бусдаас асуу бүү ичээрээ бид бас бага сага зүйл харамгүй хэлж өгнө шүүдээ,түүнээс биш нам эвсэл бидэнд хамаагүй МУ ирээдүйл бидэнд чухал тул харамгүй жаахан суурь болон олдмол ухаанаа зориулна

Больша́я игра́ (англ. Great (Grand) Game, другое русское название Турниры теней) — геополитическое соперничество между Британской и Российской империями за господство в Южной и Центральной Азии. Выражение the Great (Grand) Game впервые использовал Артур Конноли, офицер на службе Ост-Индской компании на полях копии письма, отправленного британским политическим представителем в Кабуле губернатору Бомбея в 1840 г. В широкий оборот он был введён британским писателем Редьярдом Киплингом в романе «Ким» (1901). Российская империя мотивировала своё расширение на юг стремлением прекратить набеги местных народов на её владения, получить доступ к среднеазиатским товарам, в особенности к хлопку. Русский генерал-майор Лев Феофилович Костенко, участник Хивинского похода (1840), высказывался по этому поводу дипломатично: Не честолюбивые замыслы и никакие другие своекорыстные расчёты руководят Россией в её поступательном движении в Среднюю Азию, но исключительно только желание умиротворить тот край, дать толчок её производительным силам и открыть кратчайший путь для сбыта произведений Туркестана в европейскую часть России. Со стороны Великобритании Маккиндер объяснял противостояние с Россией борьбой с Хартлендом, который изначально враждебен любой морской державе. Также британская элита была обеспокоена проблемой обороны своей Британской Индии, поскольку исторически Индия всякий раз завоевывалась с территории Центральной Азии (Александр Македонский, Бабур и др.) Англичане появились в Индии в начале XVII века, когда была основана Ост-Индская компания, переродившаяся в середине XVIII века из торгового предприятия в инструмент английской завоевательной политики. К концу века вся Индия фактически превратилась в английскую колонию. С расширением военно-политического присутствия Российской империи в Средней Азии и на Кавказе в начале XIX века («бросок на юг»), российские интересы в регионе столкнулись с британскими. Британия в первую очередь была нацелена на удержание и расширение территории Британской Индии. Начиная с катастрофического похода Бековича-Черкасского (1717), Российской империей в Среднюю Азию снаряжались экспедиции и направлялись дипломаты для установления дипломатических связей с тамошними ханствами. Иногда началом Большой игры считается Персидский поход (1722—1723), в ходе которого Россия начала движение в индийском направлении, однако это все же был скорее пролог к Игре, чем сама Игра. В 1819 году в Хиву для переговоров Петербург отправил Николая Муравьёва, едва там не погибшего, о чём он написал отчет «Путешествие в Туркмению и Хиву» (1822). В 1801 году император Павел поддержал идею Наполеона Бонапарта о совместном походе русско-французской армии против англичан в Индию. В январе 1801 в Среднюю Азию направились 20 тыс. казаков, но после убийства императора Павла и воцарения Александра они получили приказ о возвращении обратно. В убийстве Павла I обнаруживался британский след. Первым сражением Большой игры стала Битва при Асландузе (1812), поскольку сражающуюся против России персидскую армию тогда инструктировали британские офицеры[8]. Тогда война против Персии закончилась подписанием Гюлистанского и Туркманчайского договоров. К России была присоединена территория современных Армении и Азербайджана. В Тегеране был растерзан разъярённой толпой русский посол Александр Сергеевич Грибоедов. Помимо Ирана Великобритания стала поддерживать сражающихся против России кавказских горцев (дело «Виксена»). В XX веке новой ареной геополитического соперничества стали Тибет и Кашгария (где российский консул Н. Ф. Петровский противостоял британскому консулу Дж. Макартни). Узнав об экспедициях Пржевальского и Козлова и опасаясь пророссийского влияния со стороны министра финансов двора Далай-ламы Агвана Доржиева, британское правительство в 1904 году санкционировало вторжение в пределы Тибета и взятие Лхасы. Далай-лама бежал в Монголию, где обсуждал с Козловым планы эмиграции в Бурятию. Далай-лама получил отказ из Петербурга после поражения России от союзника Великобритании, Японии, в Русско-японской войне, которое заставило Россию значительно свернуть активность в регионе. На данном этапе противостояние закончилось подписанием Англо-русской конвенции 1907 года, завершившей формирование Антанты. Подготовивший документ министр Извольский пошёл на ряд существенных уступок, которые вызвали резкое недовольство среди части царского командования. Россия признавала Афганистан британской сферой влияния. В отношении Тибета обе империи договорились поддерживать его независимость и нейтральность, вступая в отношения с Далай-ламой исключительно при посредничестве китайского правительства. Персия была разделена на три сферы влияния: северную — российскую, южную — британскую и промежуточную — нейтральную. После падения Российской империи в 1917 году началось британское вторжение в Афганистан в 1919 году). Само ослабление России связывают с деятельностью британской разведки: Райнер организовал убийство Распутина, а посол Бьюкинен сыграл важную роль в Февральской революции. Однако новое правительство теперь уже советской России сохранила Среднюю Азию в сфере своего влияния. После разгрома басмаческого движения «Большая игра» в контролировавшейся СССР части исторической Центральной Азии приостановилась. При поддержке Советской России в Иране появилась Гилянская советская республика. На какое-то время в Большую игру попытались вступить Германия и Япония. Обеим сторонам приходилось считаться с германскими планами по строительству Багдадской железной дороги и её ответвления на Тегеран. На востоке Азии серьёзным игроком стала Япония, против которой в конечном счёте была направлена разведывательная экспедиция Маннергейма 1906-08 гг. В годы Второй мировой войны Россия и Британия совершили совместный раздел Ирана. Тогда южный Иран оккупировала Великобритания, а в северном появились просоветские Мехабадская республика и республика Азербайджан. Получение независимости четырьмя бывшими советскими республиками Средней Азии и Казахстаном привело к новому оживлению «Большой игры». После 11 сентября 2001 года принято говорить о «новой Большой игре», поскольку идеологией нового противостояния становится борьба против террористической угрозы, которая зачастую прикрывает борьбу за сферы влияния и сырьевые ресурсы в Центральной Азии. Активными участниками «новой большой игры» являются США и Китай. Россия и Китай объединили свои усилия в 2001 году в рамках ШОС, а затем (в 2009 году) и БРИКС. Кровавые события в Андижане в 2005 году иногда интерпретируются как попытку США навязать свою волю Узбекистану. https://www.youtube.com/watch?v=rsJWkrvy0iE

Старинный русский город Великий Устюг, расположенный на северо-востоке Вологодской области в 600 км от Вологды, основан в 1147 г. Он славится своей многовековой историей. Это город-заповедник, словно нетронутый временем с целыми улицами сохранившихся до наших дней домов, построенных в XVIII–XIX веках, т.е. в те времена, когда Великий Устюг был одним из значимых пунктов Великого чайного пути и великоустюгские купцы активно участвовали в торговле с Китаем. Великий чайный путь начинался в Китае, пересекал территорию нынешней Монголии и через Россию шел в Европу. Он разделялся на несколько сухопутных и водных маршрутов, имел множество дорог, волоков, водных путей по рекам и морям. Наиболее значимые пункты сухопутного пути: Тяньмынь, Юэкоу, Цзинчжоу, Шаян, Тайгу, Синьсянь, Шаньин, Датун, Калган (ныне Чжанцзянкоу), Пекин, Чжанбэй, Ундерхаан, Мурен, Хух-Хото, Улан-Хуа, Замын-Уула, Эрдэнэ, Урген, Айраг, Чойр, Баян, Налайх, Урга (ныне Улан-Батор), Дархан, Маймачен (ныне Алтан-Булак), Троицкосавск (ныне Кяхта), Новоселенгинск, Гусиноозерск, Верхнеудинск (ныне Улан-Уде), Кабанск, Мысовая (ныне Бабушкин), Слюдянка, Иркутск, Нижнеудинск, Илимск, Енисейск, Канск, Красноярск, Новосибирск, Ишим, Омск, Томск, Тобольск, Тюмень, Туринск, Верхотурье, Екатеринбург, Кунгур, Соликамск, Ирбит, Нижний Новгород, Великий Устюг, Вологда, Кострома, Ярославль, Переяславль-Залесский, Москва, Санкт-Петербург. Из Москвы радиальные пути шли на юг, север и запад страны. Водно-сухопутный маршрут шел по реке Янцзы до Шанхая, далее – через Хуанши, Цзюйцзян, Чичжоу, Жэньцзян, Порт-Артур (ныне Люйшунь), Тянь-цзин, Вафандянь, Гайчжоу, Дашицяо, Хайчэн, Ляоян, Мукден (ныне Шэньян), Телин, Сыпин, Чанчунь, Хпрбин, Чжаодун, Дацин, Лунцзян, Хайлар, Манчжурия, Нерчинск. В Верхнеудинске (Улан-Удэ) оба маршрута соединялись. Из Иркутска вдоль реки Лена, через Якутск шла наиболее крупная ветвь пути на Аляску. В 1727 году между Россией и Китаем был подписан Буринский трактат, а затем на его основании – Кяхтинский договор, определивший политические и торговые отношения между Россией и Китаем. Кяхтинский договор установил границу между государствами, началось строительство города Троицкосавска (город в Бурятии, на границе России и Монголии, в середине 1930-х годов был объединён с торговой слободой Кяхта и стал называться по имени этой слободы). На расстоянии трех верст от него образовалась русская торговая слобода Кяхта и китайский торговый город Маймачен. С этого времени Кяхта становится главным центром российско-китайской торговли. В середине XVIII века через Кяхту проходило 67 % товарооборота России с азиатскими странами. В 1762 году Екатерина II провозгласила полную свободу торговли в Кяхте, в том числе пушниной. К этому времени пушнина составляла около 85 % российского экспорта в Китай. В дальнейшем её доля снижалась, но она по-прежнему значительно превосходила объёмы торговли металлами, тканями, скотом, кожей и другими товарами. Из Китая в Россию ввозились чай, шелковые и хлопчатобумажные ткани, фарфор, золото, серебро, жемчуг, драгоценные камни. В Великоустюгском государственном музее-заповеднике хранится ряд вещей, привезенных в те времена их Китая – это в первую очередь китайская посуда и ткани. Движение торговых караванов в одну сторону занимало один год. Распродажа русских товаров и закупка китайских товаров занимали несколько месяцев. В 1800 году принимаются правила торговли с Китаем. Правила устанавливали фиксированные расценки товаров, разрешены только бартерные операции. Цены устанавливались «общим уговором» торгующих в Кяхте российских купцов. Запрещены покупка и продажа за деньги, а также кредитные операции. Торговля с Китаем была очень прибыльной и вызывала большую заинтересованность в правительственных и торговых кругах России. Многие известные русские и китайские купцы создали на ней крупнейшие состояния того времени. Достигнув своего апогея к середине XIX века, торговля в Кяхте вступила в полосу кризиса. Причиной этому стало использование морского пути между Россией и Китаем через порты Шанхай, Гуанчжоу, Владивосток, Одессу, что делало перевозку чая дешевле. Монополия Кяхты в торговле с Китаем закончилась. Между Россией и Китаем был заключен новый, Петербургский договор, в результате чего объемы торговли в целом значительно возросли, но торговый оборот в Кяхте стал снижаться. После строительства Суэцкого канала, удешевившего доставку чая в Европу, и с началом производства чая в Индии и на Цейлоне Чайный путь постепенно теряет свое значение. В 1903 году завершилось строительство Транссибирской магистрали, что положило конец караванной торговле. Открытие Суэцкого канала и Транссибирской железной дороги оставило в стороне Кяхту. С тех пор благодаря скорости доставки чай в России значительно дешевеет, а его употребление становится массовым. Великий чайный путь оказал огромное влияние на социально-экономическое и культурное развитие России, Монголии и Китая и сыграл важную роль в сближении народов. На пути строились города и поселки, почтовые станции и постоялые дворы, церкви и школы, заводы и фабрики, ярмарки и чаепитейные заведения. Значительные средства государственной казны и крупные капиталы купцов вкладывались в строительство дорог и городов, в образование и культуру, в строительство церквей и в освоение новых земель. Путь благотворно повлиял на темпы освоения Сибири и Дальнего Востока России. По нему происходил обмен не только товарами, но и технологиями производства, а также знаниями. К началу XIX века Россия уже была самой «чаепотребляющей» страной мира. Во всех крупных русских городах элита общества (дворяне-аристократы) с незначительными искажениями копировали английскую чайную традицию. Подобное «английское» чаепитие было популярно в петербургских и московских салонах, гостиных и т.п. Этот «светский чай» был не столько потреблением напитка, сколько поводом для общения. Кроме того, существовала купеческо-помещичья культура чаепития. Непременные атрибуты – самовар, большое количество сладостей и еды, особой популярностью пользовались сахар, мед, всевозможные варенья, конфеты, пироги, кулебяки, пряники, бублики и прочие мучные изделия. В чай нередко добавляли спиртное – крепкие настойки и бальзамы. Чаепитие чаще всего было семейным и приравнивалось к одному из приемов пищи – обеду или ужину. В любом провинциальном городке имелось с десяток чайных, где простой люд мог побаловаться ароматным чайком. Во многих городах России были открыты чайные склады и магазины. Чай вызвал к жизни самоварное производство, дал стимул для расширения посудного, фарфорового, сахарного и булочного дела. Чай стал любимым напитком каждой русской семьи. История Чайного пути дала богатый материал для развития культурного туризма и создания крупнейшего в мире трансконтинентального международного туристского маршрута. Туристический проект «Великий чайный путь» разрабатывается с 1992 года при поддержке более 50 организаций трех стран: России, Монголии и Китая. Целью проекта является развитие крупного международного туристского направления с использованием историко-культурного наследия и бренда «Великий чайный путь». Идейной основой проекта послужило богатое историко-культурное наследие маршрута торгового Чайного пути, сложившегося еще в начале XVIII века. Это самый длинный из существующих сегодня сухопутных туристских маршрутов, который позволяет пересечь Евразию и познакомиться с уникальной культурой многих стран и народов. В состав международного туристического проекта «Великий чайный путь» вошли Омская, Свердловская, Иркутская, Кировская области, Пермский край, республики Бурятия, Тыва, Хакасия и Татарстан. https://www.youtube.com/watch?v=d59boCs31uM

Professor Macfarlane has spent many years wrestling with the enigma of the Industrial Revolution. Why did this particular Big Bang - the world-changing birth of industry happen in Britain? Macfarlane compares the puzzle to a combination lock . "There are about 20 different factors and all of them need to be present before the revolution can happen", he says. "For industry to take off there needs to be technology, power to drive the factories, large urban populations to provide cheap labour, easy transport to move goods around, an affluent middle-class willing to buy mass produced objects, a market-driven economy and a political system that allows this to happen". Whilst this was the case for England, other countries such as Japan, The Netherlands and France also met some of these criteria. Most historians are convinced there are one or two missing factors that you need to open the lock. The missing factors, Macfarlane proposes, are to be found in every kitchen cupboard - tea and beer, two of the nations favourite drinks fuelled the revolution. The antiseptic properties of tannin, the active ingredient in tea and of hops in beer - plus the fact both are made with boiled water - allowed urban communities to flourish at close quarters without succumbing to waterborne diseases such as dysentery. The theory initially sounds eccentric but his explanation of the detective work that went into his deduction and the fact his case has been strengthened by a favourable appraisal of his research by Roy Porter (distinguished medical historian) the scepticism gives way to wary admiration. In 1947 at 6 years of age, Macfarlane, the son of a tea planter in Assam, came to England and the difference between Third World India and the homeland hit him hard. He remembers, "From the cosy, warm outpost, I arrived in the depths of one of the coldest winters. Britain was more efficient but seemed to have lost some of the emotion and warmth of the place I had come from. Ever since then, I have wanted to know how these two worlds could have diverged so". The difference he guessed was down to industrialisation, which brought him round to the question; how did the Industrial Revolution come about? For historians there was one interesting factor around the mid-18th century that required explanation. Between about 1650-1740, the population was static, but then there was a burst in population. Macfarlane says "The infant mortality rate halved in the space of 20 years, and this happened in both rural areas and cities, and across all classes." Four possible causes have been suggested; was there a sudden change in the viruses and bacteria around? -unlikely. Was there a revolution in medical science?- this was a century before Listers revolution. Was there a change in environmental conditions? - there were improvements in agriculture that wiped out malaria, but these were small gains and sanitation did not become wide spreads until the 19th century. The only option left is food, however the height and weight statistics show a decline at this time, so food actually got worse and efforts to explain the sudden reduction in child deaths appeared to draw a blank. The population burst seemed to happen at just the right time to provide labour for the Industrial Revolution. But why? Macfarlane says "When you start moving towards an industrial revolution, it is economically efficient to have people crowding together, but then you get disease, particularly from human waste" Historical records revealed that there was a change in the incidence of waterborne disease at that time, especially of dysentery, and Macfarlane deduced that whatever the British were drinking must be important in regulating disease. He says; "We drank beer and ale. For a long time, the English were protected by the strong antibacterial agent in hops, which were added to make beer last longer". However in the late 17th century a tax was introduced on malt resulting in the poor turning to water and gin, and in the 1720s the mortality rate began to rise again then it suddenly dropped again but what caused it? Macfarlane looked to Japan which was also developing large cities at this time and also had no sanitation, however waterborne diseases had a much looser grip on the Japanese population than those in Britain. Could it therefore be the prevalence of tea in their culture? Macfarlane says "That's when I thought, what about tea in Britain?" Tea in Britain was relatively expensive until a direct clipper trade with China was started in the early 18th century and by the 1740s about the time infant mortality was dipping, tea was common. Macfarlane guessed that the fact that the water had to be boiled, together with the stomach-purifying properties of tea, meant that the mothers breast milk was healthier than it had ever been. No other European nation sipped tea like the British, which by Macfarlane's logic pushed them out of contention for the revolution. If tea is the factor in the combination lock, why didn't tea soaked Japan forge ahead and have an industrial revolution of its own? The reason, Macfarlane believes, is that it turned its back on the essence of any work-based revolution by giving up labour-saving devices, such as animals, afraid they would put people out of work. Astonishingly, the nation that is now thought of as one of the most technologically advanced entered the 19th century having abandoned the wheel. Macfarlane notes that while Britain was undergoing the Industrial Revolution, Japan was undergoing an industrious one. Macfarlane considers the mystery solved and adds that the UN should encourage Aid Agencies to take tea to the worlds troublespots, along with rehydration sachets and food rations. https://www.youtube.com/watch?v=A1Rwv4iAqIQ

Самый простой и верный способ узнать правду про Россию не требует ни работы разведки, ни даже особых усилий аналитиков. Достаточно просто послушать, в чем Россия обвиняет других. Все это – то, что она делает или собирается делать сама. Началось это, разумеется, не при Путине, Россия в ее советской ипостаси, не устававшая клясть «империалистов» за их «агрессию», «вмешательства во внутренние дела», «угнетение трудящихся» и «репрессии против борцов за свободу», вела себя точно так же. И маленькая Финляндия на нее «сама напала», и в Афганистан и Чехословакию «собирались вторгнуться США», и вообще все захватнические войны, которые Россия вела на протяжении своей жуткой истории, разрастаясь, как раковая опухоль, объявлялись сугубо оборонительными. При Путине оголтелая лживость пропаганды затмила, кажется, даже советские аналоги (и оставила далеко позади пресловутого Геббельса, который врал все же не во всем – о сталинском СССР он говорил в основном правдивые вещи – и не настолько нагло, не в стиле «наших солдат в Украине нет, это местные шахтеры восстали против советской власти, купив форму Вермахта в военторге, танки PzKpfw IV они захватили у Красной армии, а Гудериан вообще в отпуске»). Эта ложь по принципу «все с точностью строго наоборот» началась еще с нападения на Грузию (где тоже сначала была «гибридная» фаза с обстрелами грузинских сел под обвинения грузин в «геноциде»), а уж когда стопроцентно фашистская Россия начала «бороться с украинским фашизмом»… С Сирией, разумеется, все то же самое. Стоило Путину обвинить Турцию – недавнего, кстати, партнера – в покупке кровавой нефти у ИГИЛ, сразу стало ясно, кто торгует с террористами на самом деле. Получилось, кстати, особенно смешно. Во-первых, в точности по Галичу, описавшему суть внешней политики России (и нынешней в том числе) еще в 1968-м. Помните «Отрывок из радиотелевизионного репортажа о футбольном матче»? «Ты, б…, думаешь, напал на дикаря? А я сделаю культурно, втихаря, Я, б…, врежу, как в парадном кирпичом – Этот, с дудкой, не заметит нипочем!» Когда же «этот с дудкой» заметил и наказал нарушителя, то мгновенно превратился из «просто превосходного арбитра» в «давно известного пособника фашистов». А во-вторых, Эрдоган, который тоже небезгрешен по части демократии, но который все-таки, что называется, мужик, а не ботоксная крыса из питерской подворотни, предложил недофюреру ответить за базар. Мол, если докажешь, я уйду в отставку, а если не докажешь, то ты, идет? Первой реакцией Кремля было, разумеется, жидко слиться, пробормотав устами Пескова нечто нечленораздельное. Но тут финансовая разведка США обнародовала данные, что нефть у ИГИЛ покупает как раз-таки Асад, ради спасения коего недофюрер и полез в Сирию, а в России то же озвучил известный своими контактами во властных кругах журналист Венедиктов. И вот тут уже в Кремле поняли, что позор становится совсем неприличным, и надо срочно стряпать какие-то «доказательства» против Турции. А поскольку врать они за все эти годы, несмотря на ежедневную практику, так и не научились, в качестве «бензовозов ИГИЛ» миру были предъявлены машины воюющих с ИГИЛ курдов. Мир ржал и тыкал пальцами, а Эрдоган откровенно издевался над бьющимся в истерике Путиным – мол, не буду отвечать санкциями на «продиктованные эмоциями действия России» (в самом деле, зачем, если русские гробят свою экономику сами?) Тогда Минобороны РФ, пытаясь перекрыть общий гогот, закричало: «А… а зато мы бомбим нефтехранилища ИГИЛ! Щас видео выложим!» Лучше бы они этого не делали. Ибо на видео – никакое не нефтехранилище (где баки заглублены в землю поодаль друг от друга в качестве противопожарной меры), а классический элеватор, и даже если предположить, что исламисты ну настолько тупые, что залили туда нефть (ну не умеют арабы с нефтью обращаться, первый раз вообще слышат, что это такое, да), черный дым от горящих нефтепродуктов не имеет ничего общего с белым облаком мучной пыли на видео. Впрочем, чего еще ждать от МО РФ, которое еще недавно на официальном сайте иллюстрировало свои сирийские «подвиги» фотографией самолета… ВВС Израиля. А что – самолет военный, звезда на боку есть, какие проблемы? А то, что она немножечко синяя, и концов шесть, а не пять, так кто ж их там в небе считает, я вас умоляю? Потом, правда, это позорище все же удалили (но скриншот я сохранил: https://clck.ru/9dhPz), но видео геройской бомбежки элеватора висит по-прежнему. Тем временем турки продемонстрировали, что они борются с ИГИЛ не на словах, а на деле, направив 150 своих военных в помощь противостоящим исламистам иракским курдам в районе Мосула (интересные, кстати, отношения у турок с курдами – с сирийскими и иракскими вполне продуктивные, а вот со своими весьма напряженные, хотя тут вина не столько турок, сколько коммунистических террористов из Рабочей партии Курдистана). Официальный Багдад, давно не контролирующий этот район, правда, выразил протест, хотя ему бы лучше помолчать – уж если ты не можешь справиться с террористами на своей территории сам, хотя бы не мешай тем, кто делает это за тебя (ничуть не пытаясь при этом аннексировать эту территорию). Но прозвучало это довольно вяло, типа как для порядка. Кто осудил антитеррористические действия Турции гораздо резче, чем сам Багдад? Вы угадали, конечно же, Россия, требующая по этому поводу резолюции ООН. Тем временем к активным ударам по ИГИЛ в Сирии подключились ВВС Великобритании, наращивает атаки Франция, на очереди Германия. Угадайте, кто опять резко против? Любимец всей России Асад. Ну в самом деле, неприятно же, когда бомбят твоих партнеров по нефтяному бизнесу, которые попутно помогают тебе воевать с оппозицией! А российский МИД, напомню, осуждал французские удары по ИГИЛ еще до терактов в Париже. Кстати, недавно, как известно, боевик ИГИЛ на камеру перерезал горло российскому шпиону (сейчас сообщают, что казнены еще пятеро). Так вы в курсе, кем были тот и другой? Прочитав об этом впервые, я подумал, что араб казнил чеченца. Ничего подобного – оба русские, принявшие ислам! Анатолий Землянка и Евгений Юдин, соответственно. Как сформулировали в интернете, «война в Сирии – это когда русский отрезает голову русскому, пока русские бросают на них бомбы». Вот только бомбы эти по-прежнему летят в основном на мирных жителей и антиасадовскую оппозицию… Появляются и все новые сведения о том, что костяк ИГИЛ – это бывшие офицеры Хусейна, проходившие подготовку в России и сохранившие связи со своими ГБшными кураторами. (Впрочем, доказательств причастности России к парижским терактам по-прежнему нет – но не Парижем единым.) Меж тем в Чечне, которая часть Россия, у коей, вы будете смеяться, все еще есть какая-то бумажка, называемая «конституцией» и содержащая слова про «светское государство», приказом по республиканскому МВД всем сотрудникам предписано до дня рождения пророка Мухаммеда (27 декабря) прочитать по 300 тысяч исламских молитв-салаватов, об исполнении еженедельно докладывая в штаб МВД. Ну и кто после этого исламское государство? Тем временем Россия отказалась признавать международные суды, посадила оппозиционера Ильдара Дадина на 3 года за одиночные пикеты, блокировала в ОБСЕ принятие документа против пыток и продолжает эскалацию на Донбассе. Все как всегда. И в связи со всем этим у меня лишь один – но постоянный – вопрос к Олланду, Меркель, Обаме и всем прочим нашим лидерам – до какой степени надо не иметь мозгов, чтобы по-прежнему рассчитывать хоть на какое-то конструктивное взаимодействие с Россией – хоть в Сирии, хоть где-либо еще? https://www.youtube.com/watch?v=H-S5ZmNXeqQ

Utaa nuurs unetluuleel tuwiig sahiad suuhiin bn l daa.

1941,06,22-нд ЗХУ-ын цорын ганц найдвартай холбоотон нь БНМАУ байсан. Манай өвөг дээдэс их холыг хардаг ухаантай хүмүүс байжээ.

Батхаан төр улсаа байгуулан энх амгаланг тогтоохоос өмнө Киевт төвтэй оросууд, балканы хойгийн тевтоны рыцаруудын дарамтанд байж ханлигуудын вангууд нь Византын эзэнт гүрэнд төвлөсөн үнэн алдартны шашны тэргүүнүүдээр адислуулж байж сая хүлээн зөвшөөрөгддөг байсан бол ялагдашгүй гэж тооцогдож байсан Франц, Тэвтоны рыцариудыг Монголчууд удаа дараалан хашрааж, Алтан Ордны улсаа байгуулан Европ даяар алдар суугаа мандуулснаар Византын эзэнт гүрний сүр хүчин буурч загалмайтны шашны зүүний урсгал болох үнэн алдартны үзэл санааны төв нь Москва болов. Учир нь тухайн үед Монголын цэрэг дайны хүчийг сөрж зогсох хүч үгүйг ойлгосон ортодокс урсгалынхан, Монголчуудын ивээл хамгаалалд багтаснаар барууны жигүүр болох католикийн түрэлтээс хамгаалагдан үлдэхийг урьдчилан харж Метраполитианы Петрийн сүмийг 1328 онд Москвад шилжүүлж 300 гаран жил айх аюулгүй амар жимэр байж аврагдан үлджээ. Өдгөө үнэн алдартаны сүсэгтэн 300 сая гаруй байдаг бол, дэлхийн 7 хүн тутмын 1 нь Католик сүсэгтэн байдаг (1тэрбүм гаруй) гэхээр ямар их түрэлт хүчнээс Монголчууд Үнэн алдартны шашинг хамгаалсан нь ойлгомжтой болох бизээ. Оросын үнэн алдартнууд Монголчуудын ач тусыг үеийн үед мартахгүй гэдэгт найдна. Алтан ордын хаадын нэг Мөнхтөмөр 1266-1280 онд Крымд шинэ хот суурин байгуулж арилжаа худалдааг ихээхэн дэлгэрүүлснээр энэ бүс нутаг эдийн засаг улстөрийн ихээхэн ач холбогдолтой болж энэ бүс нутагт хяналтаа тогтоох гэсэн улс гүрнүүдийн маргаан, тулаан, дайн түүхэнд дурдагдах болж ирсэн байх юм. Ер нь ч байршлын хувьд их сонин: баруун талаасаа загалмайтны, зүүн талаас үнэн алдартны, урд талдаа исламын соёл иргэншлүүд тулан хиллэж байдгаасаа ч болдогуу, энэ бүсэд дэлхийн хэмжээний нөлөөтэй үйл явдалууд өрнөдөг коридор ч гэхүү, олон улсын хувь заяаг шийдвэрлэх шийдлүүд ч эндээс гарсан байдаг. Зүчийн хүү Батын Шивэрийн их ой нуруудаас, Уралын нурууны цаадах тэгш тал, Эрчис мөрнөөс Днепр мөрөн хүртэл нүдний хараа үл хүрэх, туурайтан эцэх, жигүүртэн цуцах энэ их уудам газар нутгийн хүн ардыг хураан захирч байгуулсан Алтан ордны улс нь задрахдаа Астрахань,Казань,Узбэк гэх 4 улс үүсгэний 1 нь Крымийн ханлиг билээ. (Жич: Днепр мөрний хөндийгөөс 1845онд Их Монгол Улсын Алтан Гэрэгэг олсон нь Эрмитажид хадгалагддаг юм бна.) Крымийн ханлигийг монголчууд удирдан урьдын хучирхэг байдлаа оросын вангуудад харуулж үе үе Москваг эзэлхийн сацуу, Оросыг нөлөөндөө байлгах гэж ижил бусад монгол ханлигуудтайгаа дайсагналцаж хүчийг барсаар 1785 онд Оросын хаант улсад нэтгэгдсэн эмгэнэлт түүхтэй байдаг. Крымийн монголчуудын довтолгоог оросын хаадууд зогсоож чадахгүй аргаа барж байтал 1600 оноос түмэдийн Алтан хаан (одоогийн Хөх хотыг үндэслэгч) ойрадуудтай сөргөлдөн дайтах болсноор ойрадуудын дотор зохион байгуулалтын өөрчлөлт үүсч Ил тарвагатайгаас 15000 өрх торгуудуудаа дагуулан Хоо өрлөг ноён, Цагаадайн улсын хязгаар, Алтан ордны улсын хил залгаа нутаг ижил мөрөнд ирж нутаглав. Төд удалгүй Эзэнтэй тайш, Дөрвөдийн Далай тайш нар харьяат албат өрх, агт малаа аван нүүж ирэснээр Ижил мөрний хөндийд Халимагууд хэмээн нэрлэгдэх болсон ойрад угсааны улс үүсэх эхлэл болсон билээ. Энд нэг сонирхолтой нь Халимгууд эцэг өвгөдийнхөө эзэмшил нутагт очиж суурьшсан нь, Оросын хаан ширээнд Романовынхан гарч ирсэн хугацаатай давхцдаг юм байна. Романовныхны удамтай холбоотой нэгэн баримтыг Сайн ноён хан Намнансүрэн, Чин ван ханддорж нар Крым дэх Ливадий ордонд морилох үеэр нь дурдаж сонирхуулнаа. Нүүж очсон Хо өрлөг,Эзэнтэй, Дөрвөдийн далай тайшууд эвтэй байж цэргээ нэгтгэн Бат хааны Алтан ордноос үлдсэн ногай, башкир, татаруудыг номхотгон хүчирхэгжиж байгааг харсан оросын түүхэнд Догшин хэмээх тодотголтой 4р Иван, Хо өрлөгийн ач Пунцаг хаантай холбоотон болох гэрээг 1658 онд байгуулж бэлэг сэлт өгч эхэлжээ. Жич: Халимагууд (Торгуудын хаант улс гэж эхэн үедээ нэрлэгдэж байсан), Орос улсад цэрэг дайны хүчээр хэрхэн тусалсаар байсныг эхний 30 жилээр тоймлон сонирхуулья: 1654 оны 3 сард оросын хаан Алексей Михайлович элч илгээж Крым, Польшид довтлохыг гуйсанд Халимагийн Шүхэр дайчин зөвшөөрсөнгүй. 1655 онд Халимагууд Москвад элч илгээн Оросын холбоотон болохоор хэлэлцэн тохиров. 1657 оны 3сарын30нд Халимагуудын эсрэг, Оросын хаан Алексей Михайлович Крымийн монголчуудтай нууц хэлэлцээр хийж, Халимагуудын эсрэг хамтран тэмцэх, халимагтай холбоо тогтоохгүй байхыг Крым хаанд ятгаж чадлаа! 1658 онд Оросуудын башир залийг гадарласан Крымийн хан Оросын эсрэг нэгдэж тэмцэх санал тависан ч Халимагын Шүхэр дайчин зөвшөөрсөнгүй! 1661оны 6сарын 8 нд Оросын хаан А.М. Крымын эсрэг хүч хавсран байлдахыг хүслээ. Оросын хааны хүсэлтээр Шүхэр дайчин Крымийг байлдан дарж их олз ашгийг оросод оруулав. Мөн оны 12сарын9нд Дайчин тайш Оросын хаан А.М.д захидал илгээж Энхтайвнаар зэрэгцэн орших бодолтой байгаагаа мэдэгдэв. 1664 онд Орос дахь бослгогыг даралцаад, Халимагын хан Пунсуг башкир,крымийг дахин дайлж өгье, хавсар гэж элч илгээв. 1677 онд Халимагын Аюухи хан Оттаманы эзэнт гүрний цэрэгтэй байлдан ялж Оросын хаан Федор Алексеевичд туслав. 1678-1679онд Халимагын Аюухи хан Оттаманы эзэнт гүрэн, Крымын монголчуудын хамтарсан цэргийг цохиж дараалсан ялалтуудыг байгуулж, Оросуудын эрх ашгийг Хар тэнгист тунхаглав. 1681 онд Аюухи хан Башкирийг байлдан хурааж орост нэгтгэн оросын хаан Ф.А.г бас дахин баярлуулав. Халимгууд ч цэрэглэн довтолж оросуудыг Азовын тэнгисээр худалдаа хийхэд нь дарамтлаад байдаг туркуудийн бэхлэлт цайзуудыг эзэлж, Крымийн хойг дээрх туркийн холбоотон бага Ногайн ордыг дийлж хойгийн гүн рүү шахаж Хар тэнгисийн эргийг оросуудад талбиж өгөв. Үүгээр ч зогсохгүй оросын үе,үеийн хаадын хүсэлтээр оросын дайснуудыг намнан хашрааж эхэлжээ. Оросын хаан Алексей Михайлович 1674 онд ижил мөрний халимагуудын хаан Аюухад элч илгээж Крымийн монголчуудыг дахин довтолж устгаач гэж гуйжээ. Аюухи хан 1681 онд башкирыг орост нэгтгэж, 1696 оны Азовын дайнд Оросын шинэтгэгч хаан Петр1 ийн хүсэлтээр оттаманы эзэнт гүрний догшин туркууд, крымийн дайнч монголчуудтай дахин байлдаж ялав. Халимаг, башкирууд 1709 оны Орос Шведийн дайнаар Полтавын тулалдаанд Швед пруссийн армийг, 1710 оны Орос-Оттаманы дайнд, 1р Екатрина хатан хааны хүсэлтээр 1728 оны Орос Персийн дайнд, 2р Екатрина хатан хааны хүсэлтээр 1786 онд Кавказыг номхотгон Оросод нэгтгээд, 1р Александр хааны хүсэлтээр 1810-1814 оны Орос Францын дайнд Напеолоныг тус тус ялж Монголчуудын байлдах ур чадварыг дэлхийн гүрнүүдэд батлан харуулж байсныг Пруссын 2р Фридрих хаан: ..оросын арми нь халимаг,башкир,татар цэргүүдээрээ л биднээс хүчтэй байдаг юм.. гэж захидалдаа бичсэн бол, Францын Напеолон Бонапарт: .. Соёлт хүн төрөлхтөн байлдахдаа жигд цэмцгэр формтой цэргийн хайрцагласан жагсаал, сүрт бөмбөрийн нижигнээнд алхах зэргээр цэргийн урлагаа харуулах ёстой. Гэтэл оросын арми хүн иддэг зэрлэгүүдийг дайнд оролцуулснаас цэргийн урлагийг үзүүлж чадахгүй болоод байна. Та зэрлэгүүдийг турхирчихаад Оросын армийн хүч чадал гэж бардамнаж буй чинь инээдтэй хэрэг. Би тэр зэрлэгүүдтэй бус тантай, оросын армитай тулалдахыг хүсэж байна гэж Оросын хаан 1р Александрт Халимагын морин хороог дайнд оролцуулахгүй байхыг шаардаж байснаар батлагддаг. Ийм л дайнч байлдааны өндөр чадвартай монголчуудыг хооронд нь байлдуулж, монголыг монголоор нь даруулснаар оросын хаад Крымийн ханлигийг мөхөөж Хартэнгисийн эрэг дээр худалдаа арилжааны ашигтай боомтуудтай болж авчээ Ижил Мөрний Халимаг ойрадууд нь Крымийн монголчуудыг байлдан мөхөөснөөр европын хүчний тэнцвэрт өөрчлөлт оруулж Оросуудад санаад ч хүршгүй байсан их боломжийг нь өгчээ. Халимагууд маань оросын хааны бэлэг сэлт цалин урамшуулалын хариуд асар их боломжийг Оросод бий болгож байгаагаа мэдээгүй юм. Жнь: 1710 онд Халимагын Аюухи ханыг Оросын хаан Петр 1, жил бүр 100 рублийн цалин, 30 фут(12кг орчим) дариар шагнажээ. Халимаг монголчууд 1661 оноос эхлэн, түүхийн бүхий л хугацаанд Оросын эзэнт гүрэн, ЗХУ, ОХУ зэрэг оросын цэргийн хүчинд хавсаран тусалж,хүчин зүтгэж, алба хааж дайн байлдааны хатууг нугалан гавьяа байгуулсаар байгаа билээ. Оросууд Крымийн хойгт эзэн болсноор, 200 гаруй жил, жилийн туршид ашиглаж болох Хар тэнгисийн хөлдөдөггүй боомтыг эзэмшиж худалдаа арилжаанаас ашиг олохын зэрэгцээ далайн цэргээ хөгжүүлж, хүчирхэг флотыг бий болгох боломжтой болов. Халимагууд 1661-1771 онуудын хоорондох 110 жилийн хугацаанд гэхэд л оросын нэрийн өмнөөс 40 гаруй, удаагийн их бага дайнд цэрэглэн байлдаж, оросын дайснуудыг нь дарж үнэлж баршгүй ихээхэн ач тус хүргэжээ. Халимаг морин хорооны бага дарга. 1812-1825 он. Уваши хунтайжийн тэргүүлсэн Их Нүүдлээс үлдэн хоцорсон халимагууд ч 1771оноос хойшхи Оросын оролцсон дэлхийн 1,2р дайнууд, Солонгос, Афган, Чечень дэхь цэргийн ажиллагаануудад, Оросын дотоодын иргэний дайнуудад, оросын эрх ашгийг хамгаалан байлдаж эр зориг авхаалж самбаа, дайчин шаламгай чанараа батлан харуулсаар байгаа билээ. Алтан ордны улсын үлдэгдэл ханлигуудаас Москваг хүчтэй эсэргүүцэж айлгаж байсан Крымийн ханлиг, Оттаманы эзэнт гүрний холбоо Орос Халимагуудын удаа дараагийн довтолгооноор сульдан доройтсоор 1700 он гарахад оросууд энэ бүс нутагт айх аюулгүй болж байлаа. Крымийн ханлигуудыг халимагуудаар даруулж байхдаа оросууд зүгээр цаг нөхцөөж суусангүй. Догшин Иванаас эхлээд оросын үе үеийн хаадууд, Торгуудын хаант улсын дотоод хэрэгт нь аажмаар хошуу дүрсээр 1р Петрийн үед бүүр эзэрхүү, шууд тушаах хандлагатай болсон байв. 1722 онд Торгуудын Аюухи хан наснаас халихад оросууд халимагын дотоод хэрэгт ээрээ цээргүй оролцох болсон байлаа. Басхүү Үнэн алдартний номлогчдыг суурьшуулж үзэл санаа, итгэл үнэмшлийн нэгдмэл байдлыг нь хувааж задлан, өөрсдийн чадлаар ноён суух чадваргүй сулхан ноёдыг дэмжиж, чадалтай,угсаатай ноёдынх нь эсрэг турхиран яс хаях чимээгүй дайныг хийсээр байв. Үүнд эгдүүцсэн Дондогдаш хан 1750 онд үнэн алдартны угаал үйлдсэн торгуудын ноёдыг гэсгээн албат ардыг нь хураав. Яагаад дайсан болгоныг дарж өгдөг Халимгуудыг Оросын хаад элэг рүү нь өшиглөх боловоо?! Крымийн ханлиг нэгэнт мөхөөд, Оттаманы эзэнт гүрэн шинжлэх ухаан, боловсролыг орхигдуулснаас хөгжлийн суурьгүй, технологийн ололтгүйн зэрэгцээгээр британи, франц, оросын талд үйлчлэгч авилгач түшмэдүүдийнхээ явуулгаар ихэд доройтож байсан тул Оросын хаадад халимаг ойрадуудаар хамгаалуулах хэрэгцээ нэгэнт багасаж, Харин ч цаашид хүчирхэг болж, газар нутгаа эзэмших бас нэгэн хүчирхэг Торгуудын хаант улс үүсэн бий болох аюул бий болжээ. Нөгөө талаас Халимгуудын гол түшиг тулгуур, омог бардам итгэл, зоригийнх цөм болсон Зүүн гарын хаант улс (одоогийн киргиз, казакстан, өмнөд сибирь, нангиадын цагаан хэрмийн баруун үзүүрээс хойш шинжаан муж хүтэлх уудам нутагтай хүчирхэг улс байв) 1758 онд дотоод өс хонзонгоороо талцан байлдсаар мөхсөн тул Оросын хаадууд ганцаардсан халимагуудтай илт дээрэнгүй,харьцах болов. 1762 оны 12сарын 4нд оросын хатан хаан 2р Екатрина зарлиг гаргаж Халимгуудын нутаг руу цагаач болон 30000 немц иргэдийг нутагшуулах ажиллагааг эрчимтэй явуулав. 1765 оны 5 сарын 8нд Оросууд хүч түрэн Халимагийн засаг захиргаанд өөрчлөлт хийж Халимагийн төрийн дээд байгууллага болох Заргын тэргүүнээр оросын талыг баримтлагч Цэвэгдоржийг томилов. Мөн онд Оросын цагаачид болон немц иргэд Ижил мөрний саваар бүрхэн орж ирж, Торгууд иргэдийн малын бэлчээрийг хашин хагалбарлаж маргаан үүсгэснээс Торгуудын Убаши хан, Астрахань мужийн тэргүүнд 9сарын 20нд анхааруулга захидлыг, 1767 оны сүүлээр дахин эсэргүүцэл бичгийг хүргүүлсэн боловч байдал засарсангүй. Халимагууд 150 жил олон цэрэг эрсийнхээ амиар оросын дайсныг даран мөхөөсний хариуг оросын хаад ингэж барих болсон тул халимагын ихэс өтгөс ноёд нууцаар хэлэлцэн өвгөдийн уугуул нутаг Зүүн гартаа нүүхээр шийдвэрлэж бэлдэж эхэлжээ. Хошууд аймгийнЖамьян гэгч ноён оросын хатан хааны хишигт дуртай нэгэн учир 1767 оны 2сарын 28нд Астраханийн захирагчид дээрх нууц зөвөлгөөний тухай мэдэгдэжээ. Мөн 1768 онд 2 удаа 1769 онд мөн удаа дараалан мэдээлж байв. Тухай бүрт нь Уваши хан Казахуудтай байлдах бэлтгэл хийж байна гэх зэргээр оросын хатан хаанд тайлбарлажээ. Хатан хаан Екатрина муу санаалан Увашийг цэргийх хамт 1769-1770 онд хойд кавказад байлдуулахаар явуулав. Уваши 10 000н халимаг эрсээр эрсдэл хийж махан бамбай болгох гэсэн оросын армийн генерал И.Медемтэй зөрчилдөж цэргээ татан Ижил мөрөндөө буцаснаар оросын төрд зүтгэх явдалдаа цэг тавьсан гэдэг. 1771 оны 1 сарын 5 нд Уваши тэргүүтэй ижил мөрний зүүн эргийн 160 000 илүү ойрадууд түрүүлэн нүүснээр торгуудын их нүүдэл гэж түүхэнд тэмдэглэгдсэн их нүүдэл Монгол Алтай хүртэл 6000 км газрыг 9 сар гаруй явж хүрэхдээ оросын хатан хаан 2р Екатринагийн турхирсан эртний өст дайсан хасгууд, Башкир, Киргиз,Казакийн ханлигийн цэргүүдтэй сугаа ханзартал цавчилдан байлдсаар хахир өвөл, халуун их цөлийг туулж Тэнгэр уул, Тэнгэр нуур, Илийн голдоо ирцгээхэд 60 000 гаруй нь л үлдсэн байсан гэдэг. Туйлдаж ирсэн торгууд,хошууд, дөрвөд, хойдуудыг Манжийн цэрэг тосон цохих бэлтгэлтэй хүлээж байсан учир Уваши хан манжийн хаан тэнгэр тэтгэгч буюу Цяньлунтай 1771оны 10сарын 15 нд уулзан хэлэлцэж, Өргөн гуу хэмээх газар хамтран 3 хоног их ав хийцгээжээ. Харилцан биесийнхээ бодол санааг туршисны эцэст 10 сарын 24 нд Убаши хан (Аюухи хаан оттаманы султаны дүү пашагаас олзолж авсан) мисир сэлмийг , Цяньлунд бэлэглэж, манжийн хаан Цяньлун: Торгууд аймгийн Үнэн сүжигт Зоригт хан цолыг Увашид шагнаад манжийн төрөөс пүнлүү цалин олгож, харьяат торгуудуудыг нь 5 хэсэг хувааж хоорондоо 10 өртөөний зайтай Хар шаар, Ховогсайр, Жин, Булган голд тараан нутаглуулжээ. Харин тус бүрт нь хошуу болгон тамга олгох гэсэнд Убаши дургүйцсэн ч түүнийг дөрвөн жилийн дараа 30 гаруй насандаа !өвчнөөр! амьсгал хурааснаас хойш тус тусад нь хошуу болгон манжийн төрөөс пүнлүү хүртээв. Тэр жил Ижил мөрөн цагаасаа эрт хадаалсан, хөлдөөгүй учир баруун эргийн халимагууд гаталж чадалгүй тасарч үлдсэн гэнэлээ. Ижил мөрний баруун эрэгтээ үлдсэн (15000 орчим гэдэг) Халимгуудын голлох ноёдыг оросын хатан хаан цаазлан хороож Астраханийн губернд нэгтгэсэн нь өнөөгийн Халимаг улс билээ. Айдас нь болсон Монгол угсааны Крымийн хаант улс, Оттаманы эзэнт гүрнийг байлдан сульдаасны хариуд Оросын хаад Халимаг ойрадуудад ийм л хариу барьжээ. Хоюуланд нь аюултай өрсөлдөгч болон хүчирхэгжсэн Зүүнгарын улсыг мөхөөх зорилго нь Манж, Оросуудыг нэгэн бодлогод нэгтгэж байсныг Галдан Чахундоржийн зөрчилдөөн, халх ойрадын дайны эхлэл, өрнөл, төгсгөлөөс ажиглан харж болно. Цорос Галдан бошигт хааны удаах хаан Цэвээнравдангийн татвар эмээс нь төрсөн хүү Ламдаржийн үүсгэсэн хэрүүлийн бузраас шалтгаалсан хуйвалданаар хаан болгосон Даваачийгаа, хойдын (хойдын ноёны асрамжинд өссөн ч хошууд угсаатай) Амарсанаа манжийн хаан Цяньлунтай холбоолон унагаснаар Зүүн гарын хүчирхэг төр улс салхинд туугдах үүл мэт сарнин сүйрээд уудам их газар нутгийг нь 1864 оны 9 сарын 25нд Тарвагатайн гэрээгээр манж мангадууд хуваан авч завшвай... Гунигт сургамжтай түүх. ...Монголчуудын талаар хоёр хөрш гүрний төрийн бодлого хоорондоо сэм найрсаж, аюултай хавсарсан бодлого явуулж эхэлсний эхний золиос нь Зүүнгарын хаант улс юм...

Тулуйн гуравдугаар хүү Хүлэгү өнөөгийн Перс,Иран,Ирак,Афганистан, Туркменистан, Армен, Азэрбайжан, Гүрж, Турк, Пакистаны нутаг дэвсгэрт оршиж байсан шах, султант улсуудыг байлдан дагуулснаар Ил хаант улс 1256 онд байгуулагдасныг та бид сайн мэднэ. Ил хаант улс нь худалдаа эдийн засгийн хувьд нэгдмэл бус байсан 10 аад өөр нэгж хэмжээг хэрэглэдэг ханлиг улсуудыг нэгтгэн Тэбриз хотын жишиг хэмжигдэхүүнийг нэгдсэн хэмжигдэхүүн болгож, Евфрат мөрнөөс шуудуу суваг татан усгүй талуудыг үржил шимтэй тариалангийн бүс нутаг болгон газрын шинэтгэлийн бодлого хэрэгжүүлж чөлөөт тариачид, чинээлэг дундачуулыг дэмжин: хуучин шэйх, султан, халифийн татвар хамжлагын системийг задалж Персийн ертөнцийг урьд хожид үзэгдээгүй худалдаа арилжааны төв болгож Юань гүрэн, Персийн зах зээлийг холбон бараа баялгыг худалдаалж, Энэтхэгийн умард мужуудыг Монголчуудын засаглалд оруулж байхуйд Европын улсууд Энэтхэг орны тухай ойлголтгүй нээгээгүй л байжээ. Ил хаад соёл урлаг, шинжлэх ухаан, гэгээрлийг ихэд дэмжин хаадын сангаас санхүүжүүлэн одон орон, уран барилга, яруу найргийг бадрангуй хөгжүүлсэн нь одоо түүхэн баримт болон үлджээ. Өрнийн Венец, Генуяа, Дорны Юань гүрний худалдаачид Илхаант улсын нутагт уулзалдан худалдаа арилжаа хийж, эд барааны хажуугаар соёл технологийн солилцоо хийгдэж байлаа. Ил хаант улсын нутаг дэвсгэрт худалдаачдын аюулгүй байдлыг, тухайн газар нутгийн халиф, шэйх, султанууд толгойгоороо хариуцах хууль хэрэгжиж байсан тул богино хугацаанд дэг журам амгалан байдал тогтож, худалдаа маш хурдтай хөгжиснийг Жүйвэни, Вассаф, Рашид ад дин нарын тухайн цаг үеийн түүхчдийн бичвэрүүд баталдаг. Евразийн уулзвар бүс нутаг, хуурай болон далайн замыг хяналтандаа авч Монгол цэргийн сүр хүчээр ассинууд, дээрэмчин тонуулчдыг устгаж худалдаа, эдийн засгийн тааламжтай нөхцөл бүрдүүлснийг нь задралын дараа Османы ханлиг өвлөн авлаа. Хүлэгү хааны хүү Абага хааны дэлдүүлсэн мөнгөн зоос буюу дэрхим. Тулуйн удмын тамга болох сэрээ тамга байх ёстой гэсэн боловч би хайгаад олсонгүй, та нар олоорой. 1265-1282он. Тэр үес Оттоманы эзэнт гүрэн Монголын ил хаадад алба татвар төлдөг Османы жижиг ханлиг байж байгаад Ил хаадын улс 1345 онд задарсны дараа хэсэг хүчирхэгжиж хөрш улсуудаа эзэлж байтал 1402 онд Цагаадайн монголчуудад буюу Барулас угсааны Төмөрт цохигдон дахин монголчуудын хараат болсон. Догшин Төмөр Ил хаадын улсыг сэргээснээ зарлаж Алтан ордны үлдэгдэл сибирийн ханлигууд, Ойрхи дорнодод Хүлэгүгийн бутарсан улс, умард Энэтхэгийг эзлэн их улсыг байгуулаад 1405 онд Мингийн төрийг газрын хөрснөөс арчин,нангиадыг эрхшээхээр дайлаар аялан яваад 68 насандаа хээрийн асартаа тэнгэрт хальснаар, хураасан улсууд нь задарч Османы улс дахин хүчирхэгжиж 1453-1566 онд сэргэн мандалтынхаа оргил үед хүрчээ. Османы улс нь худалдаа арилжааны гол зам дээр буюу ази, африк, европын уулзварт Хар тэнгис, Каспийн тэнгис, Газрын дундад тэнгисийн замыг хяналтандаа авсан газар зүйн ашигтай байрлал дээр байрлаж худалдааны замаар замнах далайн хөлөгүүдээс татварлах, эзэмшил бүс нутагтаа чөлөөт худалдааг хөгжүүлэх зэргээр баялгийг бий болгож эдийн засаг, цэрэг армийн ихээхэн хүчийг бий болгосон нөөцөндөө эрдэж европ руу орох хаалга балканы хойг руу түрэлт хийж гавшгай эрэмгий армийн сүр хүчийг үзүүлснээр ялагдашгүй армийн нэрийг олж Тигр, Евфрат,Дунай,Нил мөрний хөндий, Кавказ, Таур,Балкан,Атласын нурууд хүртэл давшижээ. Түүгээр ч үл барам 1453 оны 5 сарын 27 нд Константинополь хотыг эзлэн Стамбул хэмээн нэрлэж загалмайтны Гэгээн Софигийн сүмийг Исламын сүм болгон өөрчилж, Загалмайтны шашны ариун газар болох Иерүсалимыг ч хяналтандаа авчээ. Энэ үйл явдлыг өнөөгийн түркүүд ихэд хүндэтгэлтэйгээр бахархан тэмдэглэдэг бөгөөд 560 жилийн ой нь 5сарын 27нд болж өнгөрлөө. Аргагүй ч биздээ, дэлхийн эдийн засаг, улстөр тоглоомын дүрмийг өнөөдрийг хүртэл удирдан, хяналцаж буй католик шашинтнуудыг хашрааж сургамж өгсөн ёс зүйн агууламжтай байлдан дагуулал болсон юм. Европын орнууд энэтхэгийн арлуудаас халуун ногоо, гаа, хар тамхи, азиас цай, шаазан, торгыг усан замаар зөөвөрлөн худалдаалахдаа зүүн ба өмнөдөд далайн замаас өөр гарцгүй тул Оттаманы эзэнт гүрний бодлогын нөлөөнд (өнөөдрийн Монголчууд бидэн шиг 2 хөршийн ‘эеэлдэг цагирган дарамтанд’ байдагтай ижил) худалдааны замыг чөлөөтэй хэрэглэх эрхгүй дарамтанд байжээ. Энэ байдлыг эсэргүүцсэн Испани, Португальчууд далайн өөр замыг нээх эрмэлзэлээр далайн аялал хийсэн нь газарзүйн их нээлтүүд хийхэд хүргэснийг бид мэдэх болсон шүү дээ. Тухайлбал: Поругалийн далайчин Васко да Гама 1498 оны 5 сарын 20нд Худалдааны гол төв Калькутта орших Малабарын эрэгт хүрч Энэтхэг орох шинэ замыг нээсэн бол, Испанийн хатан хааны флот итали угсааны Христофор Колумбийн экцпэдицээр Энэтхэг рүү шинэ зам нээх гэж яваад Багамын аралууд, Америк тивийг нээхдээ Энэтхэгт очлоо гэж андуурч шинэ тив нээснээ мэдээгүй ч дэлхий бөөрөнхий болохыг баталсан бол 1501оны үед Италийн Америго Веспуччи Уг газар нь шинэ төв болохыг нотолсон бна. Испанийн жанжин Кортес Ацтэкүүдыг 1519 онд, Писсаро өмнөд америкийн инкүүдийг 1530 онд эзлэн алт мөнгө үнэт металл, халуун ногоог Испанид зөөвөрлөн авчирах болсноор Испани европын улсуудаас түрүүлэн хүчирхэгжин гарч ирснээр бусад улсын хаадууд улстөр, ашгийн гэрлэлтээр худ ураг барилдаж испани хатан хаадууд түүхэнд бичигдэх болсон учир шалтгаан нь энэ бөлгөө. Ийнхүү, европын улсуудад колоничлолын бүсээс ажиллах хямд хүч боолын худалдаа, өртөг багатай, ашиг өндөр бараа баялаг цутган орж ирэх болж, Колумбийн нээлтүүд нь газарзүйн шинжлэх ухаанд үндсэн эргэлт бий болгохын сацуу, олон улсын улстөрийн хүчний харьцаанд өөрчлөлтийг бий болгов. Газарзүйн их нээлтүүдийг хийх болсон шалтгаан нь Хүлэгүгийн байгуулсан Илхаант улсын суурин дээр боссон Оттаманы эзэнт гүрэн, Батын Алтан ордны улсын Крымийн ханлигын холбоо нь европын улсуудыг худалдаа, далайн замын бодлогоор хянаж байснаас шалтгаалсныг хичнээн дургүй байлаа ч үгүйсгэхгүй байх. Тухайн үеийн газарзүйн мэдлэг, зүг чиг тогтоох залуур зүйн ухааны дутагдалтай байдлаас шалтгаалж Далбаат онгоцнууд эрэг дагаж бараадан хөвж далайн аялалаа хийдэг байсан нь Оттаманы эзэнт гүрний нөлөөнд байлгаж байсан байх юм. Иймд Франц зэрэг европын нөлөө бүхий улсууд Оттаманы эзэнт гүрэнтэй найрсаг холбоо тогтоож, эвсэл байгуулахын төлөө өрсөлдөж болжээ. Оттаманы султан эдгээр улсуудаас ил хаадын уламжлал ёсоор францтай холбоолж, эзэнт гүрний дотор худалдаа хийх эрхийг өгсөн төдийгүй, христийн шашны ариун газрыг сахих, шашны зан үйлээ гүйцэтгэх номлох эрхийг нь баталгаажуулсан бна. Ийм хүчирхэг гүрэн Крымийн Монголчуудтай холбоотон болж европын улсуудаас бамбай улс болгон ашиглаж байлаа. Гурван тэнгис, дөрвөн мөрөн мөн төдий хэмжээний нурууд багтаасан бүс нутгийг хянахад Османы улсад бэрхшээлтэй зүйл нь Еврпопын орнууд, Балканы хойгоос заналхийлэх загалмайтны рыцарууд аюул байсан ба энэ аюулыг Крымийн монголчууд амдан хааж хамгаалж байснаар Оттаманы эзэнт гүрэн болтлоо өсөн дэвжих боломжийг өгчээ. 1853 он гэхэд шинжлэх ухаан, технологидоо хөрөнгө оруулаагүй, исламын шашны явцуу хүлээсэндээ өтөлсөн Оттаманы эзэнт гүрэн хүчирхэг байдлаа олон улсын хэмжээнд алдаад байв. Гэсэн ч бүс нутаг дахь газарзүйн ашигтай байршил нь ач холбогдолоо алдаагүй харин ч хүчирхэгжиж буй олон улсын зөрчилдөөн сонирхолын цэг болов. Крымийн дайны бодит шалтгаан нь: Цаг мөч өнгөрөх тусам бууран доройтох Оттаманы эзэнт гүрний алдсаар буй олон улсын геополитикийн орон зайг авахаар орос,австри, англи,франц улсууд дипломат бодлогоор өрсөлдөж эхэлсэн явдал болсон бол, Крымийн дайны шалтаг нь: Загалмайтны шашны үндсэн 2 урсгал болох үнэн алдартан, католик урсгалууд ариун газар дахь эрх мэдлээ булаацалдан зөрчилдөж, үүнд нь исламист оттаманы туркууд татагдан орсон явдал болов. Дурдаад орхиход нэн ойлгомжгүй хачирхалтай явдал тул бас нэгэн түүхийг товч сонирхуулах болохнь, Уншигч таныг залхаахгүйн тулд аль болох товч өгүүлье: Оттаманы эзэнт гүрэн сэргэн мандлынхаа ид үед Загалмайтны ариун газарт тооцогддог Иерүсалимыг хяналтандаа авсныг дээр дурдаад өнгөрсөн. Улмаар оттаманы султан 1690 онд Иерүсалим дахь Бэтлэхэм, Назаретийн сүмүүдийг хамгаалж арчлах, номлох эрхийг Ромын Католик урсгалынханд нь өгчээ. Дараа нь 1740 оны Оттаман, Францын гэрээгээр католик лам нарын ариун газар дахь эрхийг баталгаажуулжээ. Гэвч 1741-1820 оны хооронд католик сүмийнхэн ариун газар дахь нөлөөгөө аажмаар алдаж, үнэн алдартныхан сахин хамгаалж, арчлах болжээ. Энд нэг зүйлийг цохон тэмдэглэе: Үнэн алдартны урсгалынхан төвлөсөн орос орон нь Алтан ордны монголчуудын өмгөөлөл, захиргаанд байсан нь Монголчуудын нөлөөнд байсан Оттаманы эзэнт гүрнийхэнтэй ойлголцон ариун газарт нөлөөтэй болж үйл ажиллаагаагаа явуулахад нь нэмэр болж, магадгүй зуучлалын нөхцөл болсныг бодууштай. Ийнхүү христийн ариун газарт үнэн алдартнуудын урсгал нөлөөтэй болсноор оросын хаадын нэр хүнд өсөсөөр, 1р Николайн үед түүнийг үнэн алдартны урсгалыг хамгаалахаар бурханаас адислагдсан хамгаалагч гэж тооцогдох болсон байна. Үүнтэй холбоотойгоор 1840 он гэхэд оросын баатар цагаан хааны ивээл хамгаалалтай гэж өөрсдийгөө тооцох оросын сүсэгтэн мөргөлчид ариун газарт бөөн, бөөнөөрөө суурьшиснаар, оросын хааны төлөөний эрх мэдэлтэн суулгаж эрх ашгийг нь хамгаалах шаардлага бий болов. Ариун газар нь исламын шашинт Оттаманы харьяанд орсноос хойш Ромын Поп Иерүсалим дахь католик сүмийн тэргүүн хамбыг томилдог хэвээр байсан ч өнөөх хамба нь ариун газартаа амьдарч, үйл ажиллагаа явуулдаггүй ёс, нэр төдий л цол хэргэмтэн байдаг хачин жигтэй заншил тогтосоор хэвшил болчихсон тэр үед буюу 1845 онд үнэн алдартны урсгалын тэргүүн санваартан Кирилл суурьшин үйл ажиллагаагаа явуулахаар шийдэж Иерүсалимд очжээ. Дараа жил нь (1846он) 9р Поп тодорч, 1847 онд католик урсгалын тэргүүн хамбыг Иерүсалимд суурьшуулахаар илгээснээр урсгалуудын хооронд зөрчил хэрүүл, тэмцэл өрнөн хурцдав. Гэтэл гал дээр тос нэмэх шиг уршигтай явдал болж 1848 онд исүсийн мэндэлсэнийг бэлэгдсэн гэгдэх Бетлэхэм дэхь сүмийн мөнгөн од хулгайд алдагдаж католикууд нь үнэн алдартны гэлэн санваартнуудаа хулгайлсан гэж сэрдэх болсноор дайсагнал даамжирчээ. Оттаманы эрх баригчид газар нутаг дээрх энэ маргаанд ихээхэн дургүйцэж, францын каталикуудын үүсгэсэн заргыг шийдвэрлүүлэхээр зарга шүүх тусгай түшмэдүүдийг томилсон байна. Француудын заргын зорилго нь ариун газар дахь үнэн алдартны давамгай нөлөөлөлийг хазаарлаж дээрх сүмүүдэд Католик, Ортодокс урсгалынхан эрх тэнцүү байх явдал байв. 1850 оны 2 р сард туркууд францын талд сүмийн дааман хаалганы 2 түлхүүрийг өгөх тухай ноот бичгийг илгээв. Бас оросуудад нууцаар элч илгээн Оросын эрх ашгийг хамгаалахад тусална гэж хэлэхээ ч мартсангүй. Үйл явдал өрнөсөөр 1852 оны сүүлч гэхэд Францууд “Ариун газарт’’ голлох нөлөөтэй болсон байлаа. Байдал ийм хэмжээнд хүрсэн нь Оросыг гадаад бодлого, нэр хүндээ хамгаалах алхам руу түлхэв. Учир нь Орос өрнөдийн хүчнүүдтэй буюу Британитай хийсэн нууц гэрээний дагуу ойрхи дорнодод нөлөө хяналтаа тогтоохоор хэлэлцэн тогтсон байсан нь зөрчигдлөө гэж үзжээ. Оттаманы эзэнт гүрний хүчирхэг байдал, дарамтнаас айсан өрнөдийн орнууд олон жил дамнасан нууц хэлцэл тохироо хийж хүчийг нь сулруулах улмаар газар нутгийг нь хуваан нөлөөллөө тогтоохоор хэлэлцэн тохирсон байв. Энэ хэлцэл гэрээний дагуу ойрхи дорнодыг тайван замаар хяналтандаа оруулна гэж 1р Николай тооцож байжээ. Харин францын Луй Напелеон шашны энэхүү маргааныг өөрийгөө католикийн үнэнч сүсэгтэн гэж харуулах, улмаар түүнийг хамгаалагч нэр хүндийг олж аваснаар, Напелеон Бонапарт шиг байлдан дагуулалыг дахин хийж Оросуудаас өш хариугаа авах зэрэг зорилгуудаар ашиглахаар шийдэж ариун газар зөвхөн католикуудынх байх ёстой гэж мэдэгдлээ. Байдал хурцадсаар 1853 онд орос, австри-унгар, прусс, турк, британи, франц улсууд Венад хуралдаж тулгарсан асуудлыг энхийн замаар шийдэхээр хэлэлцэхэд Орос: Оттаманы эзэнт гүрэн болон, ариун газар дахь үнэн алдартны, эрхийг хамгаалагч урьдын нөлөөгөө хадгалах, үүнийхээ тулд молдав, румыныг буцаан өгөх нөхцөл тавилаа, хэлэлцэсний эцэст орос францын аль нь ч ариун газрыг эрхшээхгүй, өмчлөхгүй, хэлэлцээрт оролцогч улсууд хамтарсан цэргийн хүч гаргаж ариун газрыг хамгаалах шийдвэр гаргалаа. Оттаманы эзэнт гүрэн нь үнэт зүйл шударга ёсны зарчим, мэдлэг дээдлэх зарчмаа алдагдуулсаар бууран доройтож урьдын их сүр хүч чадлаа алдсан байсан ч, бие даасан бодолтой байгаагаа харуулах гэсэн Оттаманы султан эл шийдвэрийг зөвшөөрсөнгүй. Хэдий бууран доройтсон ч газар нутаг дээрээ харийн орнуудын цэрэг байршуулна гэдэг аюултай. 1853 оны 10 сард Султан Венийн хэлэлцээрээс татгалзаж, Оросод дайн зарлалаа. Нэг сарын дараа Синопын буланд дайсагнагч флотууд тулгарч Туркууд их хохирол хүлээв. 1854 оны 3сарын 27,28 нд фарнц, Британи, Оттамыныг дэмжин Оросод дайн зарлав. 1р Николайн хүү, хаан титэм залгамжлагч 2р Александрын санаачилгаар 1856 оны 2 сард Парисын конгрэсс зохион байгуулагдан хэлэлцээр эхэлж 3сарын 30нд орос ба туркийн аль аль нь Хар тэнгисийн бүсэд цэргийн хүч байрлуулахгүй, цэрэг дайны үйл ажиллагаа явуулахгүй, молдав, aрумыныг оттаманы эзэнт гүрэнд буцааж өгөх, оролцогч улс гүрнүүд оттаманы газар нутаг, тусгаар тогтнолын бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэн харилцах үүрэг хүлээцгээсэн Парисын гэж нэрлэгдсэн гэрээг байгуулснаар дайн зогсов. Нэг талаас Орос, нөгөө талаас Оттаманы улс, Британи, Франц,Сардины ван улсууд холбоотон болж дайтсан энэ дайныг цэргийн түүхчид орчин үеийн технологи ашигласан эхний дайн гэдэг юм байна. Тухайлбал талууд төмөр замаар цэргийн анги нэгтгэл, армийн нөөц хангамжаа тээвэрлэж байсан бол, Британы армийн удирдлагууд Лондонгоос мэдээ дамжуулах цахилгаан шугамыг (телеграф) ашиглан дайны үйл ажиллагааг холын зайнаас шуурхай удирдаж болохыг нотлон харуулсан бол уг шугамыг ашиглан дайны явцыг Times сонин 1 өдрийн хоцрогдолтойгоор уншигчдад мэдээлж байсан нь бас анхны тохиолдол байсан байх юм. Мөн олон улсын сурвалжлагч сэтгүүлчид дайны явцыг фотозургаар баримтажуулсан нь хэвлэл мэдээллийн түүхэнд бас л анхных байлаа. Салхины эсэргүүцэл тооцсон хөнөөл ихтэй шинэ загварын сумаар, хуучны их бууны тусгалын зайтай тэнцэх холоос буудах винтов бий болж цахиур бууг халснаар байлдаанд нуувч окоп байгуулах шаардлагатай болсон, артеллерийн буюу их бууны технологи эрс сайжирснаар ил хараагаар бус уулын цаанаас математик тооцооллоор галын довтолгооныг хийх болсон бол далайн тулалдааны хувьд салхины аясаар маневрладаг далбаат модон онгоцнуудын орыг салхинаас үл хамаарах уурын хөдөлгүүрт, төмөр хийцтэй онгоцнууд авсан өөрөөр хэлбэл Шинжлэх Ухааны ололтыг өргөнөөр анх хэрэглэсэн дайн бол Крымийн дайн юм. Хүн төрөлхтний түүхэнд шинжлэх ухааны тусламжтайгаар хөнөөх чадвараа хөгжүүлсэн эхний дайн байсан ч бас ч гэж хүмүүнлэг талаасаа чухал үйл явдлын эхлэл тавигдсан гэнэ. Тэр нь юу вэ гэвэл: Флорэнц Найтингэль, Мэйри Сийколь, Фрэнцэс Маргарет Тайлор нарын эмэгтэйчүүл шархадсан цэргүүдийг сувилж эмчлэн, сувилахуйн ухааны үндэсийг бий болгосон гэж үздэг юм байна. Хойд хөршийн хувьд: Оросын албадлагын арми, Британи францын чөлөөт, сайн дурын армийн байлдах чадварын ялгааг мэдэрсэн оросын хаан 2р Алехсандр 1861 онд хамжлагат ёсыг халж тариачдыг чөлөөлсөн байдаг. Мөн оросын армийн цэрэг техник, технологиин хоцрогдолоо ойлгож, хөгжүүлж эхэлсэн бас төмөрзамдаа ихээхэн анхаарал, санхүүжилт зарцуулахаар шийдвэрлэжээ... Учир нь тавьсан төмөрзам нь Крымийн дайны явцыг гүйцэхээр ачаалал дааж тээвэрлэлт хийж чадаагүй юм бна.

Тем, кто находится внутри события, проще разобраться с оценками происходящего исходя из личного опыта, посторонний наблюдатель оценивает событие исходя из более общих представлений и вынужден полагаться на информацию, которую он получает опосредованно. Самое точно представление он может составить из прямых заявлений сторон, участвующих в событии непосредственно, а уже потом — от наблюдателей, которые что-то видели или слышали на месте. Исходя из этого, российско-украинская война выглядит весьма своеобразно. Террористы заявляют, что они, ка например и ИГИЛ, что-то там пытаются выстроить, а пока они «строят», народ оттуда разбегается, а строятся окопы, капониры, скрытые места хранения оружия и боеприпасов, строятся штурмовые подразделения и прочее. Россия делает стеклянные глаза и рассказывает, что она абсолютно не при делах. Что самое смешное, только сегодня президент Украины Порошенко прямо и в лицо Путину заявил о том, что последняя — агрессор и воюет на территории Украины, регулярными войсками. Причем, особых доказательств именно российского вторжения и прямого указания на это Путина, искать не надо. Путин это сам говорит на камеру. В итоге, только через 2 года агрессии, Украина, на высшем уровне, назвала войну — войной, агрессора — агрессором, а Путина тем, кто все это организовал. Только через 2 года, мы внесли какую-то ясность. До этого мы подыгрывали российской гибридности. Из этого заявления следует множество последствий. В первую очередь — смещение акцентов во всех договорных процессах. Агрессор должен прекратить агрессию и вывести войска, вместе с техникой и вооружением, только после этого можно что-то оговаривать. Без этого, дальше положения «прекращения огня» идти просто нельзя. Это — очевидно нам и мы обязаны донести такое положение до всех наших партнеров прямо и непосредственно. То есть, уже пора называть вещи своими именами, в частности — подавать соответствующие иски в трибунал против Путина, Шойгу и прочей банды. Учитывая изложенное выше, мы с удивлением обнаруживаем. что еще никто толком даже не поставил вопрос: «Почему Путин это делает», а уж тем более — не пытался найти ответ на вопрос, который не поставлен. Вот здесь мы решили поднять этот вопрос. Причем, ответ должен быть простым и понятным. Боязнь собственного «Майдана», «Собирание земель» и прочая чушь — не выдерживают никакой критики. Тем более, нечего говорить о «правах русских» за рубежами РФ. Очевидно, что в самой РФ население уже превращено в бесправное быдло, с которыми чиновники творят форменный произвол, а механизмы защиты этих прав, последовательно демонтированы и на их месте укреплена коррупционно-чиновничья система, без малейших ограничений. Очевидно, что любая страна, которая бряцает оружием, имеет массу оправданий такой линии поведения, но если все эти оправдания свести к самому простому объяснению, то им окажется банальный страх. Кто-то боится агрессии соседа это — самый распространенный и понятный страх. Но судя по соседям РФ, ей никто не может угрожать агрессией, даже Китай, который умеет решать вопросы другим путем. Особенно у Китая получается решать вопросы в странах с очень высоким уровнем коррупции, как в РФ, например. Значит страх лежит в другой плоскости. Мы уверены, что речь идет даже не о страхе потерять власть. Это страх конечно же присутствует, но только в качестве следствия, причина глубже и проще. Путин боится того, что он сделал сам и что было целью его жизни. Цель достигнута, но только сейчас он понял, какой именно ценой. Мало того, он понял, что содеянное им никуда не денется и найдет его, его детей и внуков, даже под землей. Главной и основной целью Путина у кормила власти, было личное обогащение. Он почувствовал себя в своей тарелке еще в Питере, когда после падения совка, смешалось в се в одну кучу — менты, конторские, бандиты, политики, певцы и юмористы. Впервые у него стало что-то получаться. Волею судеб и подковерных комбинаций, он был избран на роль управляемой марионетки, вместо сдающего здоровьем Ельцина. Но в какой-то момент он понял, что теперь его никто и ничто не ограничивает. Просто надо показать свою самостоятельность и решительность, что и было сделано в Чечне. Этим самым, Путин обрезал все марионеточные нити и стал сам себе режиссер. Он сразу начал перестановки у всех кормушек, назначая людей по принципу личной преданности. Спустя пару-тройку лет, он закончил ротацию и смог сосредоточиться на главном деле своей жизни — обогащении. В это время, вторая Война в Заливе, толкнула вверх цены на нефть и уже спустя несколько месяцев, Путин стал долларовым миллиардером. Дальше все пошло как в сказке о золотой антилопе. Доходы росли такими темпами, что огромное количество денег стало проблемой, ибо их надо было где-то хранить. На самом деле это — не простая задача. Большие деньги всегда оставляют за собой след. Почти не возможно скопить миллиард долларов и не быть замеченным финансовыми органами США, что они с успехом и сделали. Но вот денег стало настолько много, что можно было просто уходить на покой и жить в свое удовольствие. На пике «добычи» Путин стал самым богатым индивидом в истории человечества. На свои деньги он мог бы легко купить аж 25 настоящих, современных атомных авианосца класса «Нимиц», у штатов их всего 10, хотя мог бы удариться в космос и организовать регулярные экспедиции на Марс, подобные американским, по 2 рейса в год, в ближайшие 100 лет или по 4 рейса в год за 25 лет. Или вот еще пример, он бы мог объявить в РФ годовую сиесту, чтобы никто не работал, но получал привычную заработную, пенсии, пособия и т.д., летали бы самолеты, ходили бы поезда, то есть — ничего не изменилось бы. На это у него хватило бы личной кубышки. Даже если бы он решил раздать все свои деньги россиянам, то каждый от новорожденного и до старца, получили бы почти по $2 тыс лично от нацлидера. Понятно, что такие огромные деньги лежащие в тени, не могут не представлять интерес для тех, кто о них знает. Гораздо меньшие суммы становились причиной не только банальных убийств, но и кровопролитных войн. В какой-то момент, Путин стал перед выбором, уходить или остаться. Он решил сделать паузу, временно заняв кресло премьера. На самом деле, он почти не упускал браздов правления страной и увидел то, что его потрясло до глубины блестящей лысины. Откровенная бездарь и таврованный лопух Медведев, постепенно стал собирать вокруг себя людей, которые всерьез поверили в уход Путина, а вот они -то и несли угрозу как самому Путину, так и его несметному состоянию. В этот период он понял, что жадность фраера сгубила. Штаты ему никогда не давали гарантий безопасности. Джордж Буш Младший лично пояснил кредо Штатов и сказал, что его просто готовы терпеть, если он не станет зарываться — не более. Несложные мероприятия по прощупыванию текущей позиции Штатов показали, что буде он уйдет из руководства РФ, его бурно разросшимся состоянием сразу займутся скучные мужики в костюмах и галстуках. Стало очевидно, что вот все эти скупленные острова, дворцы и замки, которые организовал Тимченко или яхты и самолеты, которые были делом Абрамовича, не смогут порадовать его старую плешь. Именно тогда Путин решил, что выйдет из Кремля вперед ногами, как завещали великие предшественники. Вот этот анекдот, что он не решил для себя, будет ли он участвовать в следующих выборах Путина, уже даже не интригует. С другой стороны, он не гробит здоровье на работе, уделяя ей максимум 2-3 часа в день, да и то не очень понятно, кто светится в это время, сам Путин или его двойники. Короче говоря, было решено держаться за кресло. как оказалось, это была роковая ошибка. В таком ключе можно было бы валять дурака только при высоких или даже растущих ценах на нефть. Вся работа сводилась к тому, чтобы поддерживать высокой цену и увеличивать ее сбыт. Больше ничего не нужно. Уже на третьем круге президенства до Путина наконец дошло, что надо было как-то договариваться с Западом и получить гарантии неприкосновенности. Даже если пришлось бы потерять часть денег — все равно. Остальные можно было бы легально использовать и не бояться вчерашних друзей и протеже, которые неизбежно приедут в гости и скажут: — Ты знаешь, Володя, нам сейчас очень тяжело, а если у тебя станет всего на $100 млрд. меньше, ты беднее не станешь, так что вот тебе счет, куда надо перечислить деньги, ведь тебе не все равно, что станет с твоими дочками? Может быть, разговор произошел бы более или менее дипломатично, только неизбежность его очевидна. Посему, надо было ехать на поклон к Обамычу и выпрашивать индульгенцию. Вон старик Горбачов ездит дураком по всяким сходкам, его везде с почетом встречают, поят, кормят на халяву, денег дают и все путем. Однако, поезд ушел. Уже со всех сторон шли нехорошие сигналы о том, что эра нефти заканчивается. Это значит, что Россия будет неизбежно тонуть. Кто-то может возразить, что кроме нефти и газа РФ способна продавать замечательное оружие и по этому делу находится в лидерах, мол оборонка вытянула из кризиса не одну страну. Тут есть важный момент. Поздний Путин привык, что вокруг его труб с нефтью и газом крутятся стаи просителей, а он работает с теми, кто не гнушается принимать его откатные схемы. Такой внутренний настрой абсолютно вреден в конкурентной среде, а рынок вооружений — высоко конкурентный. Грубо говоря, поставщик гоняется за потребителем и с ним надо уметь работать. Кроме того, вооружения должны быть самого высокого качества. Если таковое имеется, то работа происходит приятно и без нервов, ибо солидный поставщик имеет солидных клиентов. Это значит, что клиент платит вперед и получает свои игрушки через год, три а то и пять. Военные контракты — закрытая штука, но достаточно посмотреть на то, как работают производители гражданских лайнеров Эрбас и Боинг. Покупатели платят за новый товар, который получат через несколько лет. В РФ — выпускают Супержет, который никто не заказывает, а берут с дисконтом и в лизинг. То есть — дешевле себестоимости и в рассрочку. И то, не факт, что берут. На складе производителя всегда пылится с десяток уникальных машин. С оружием — то же самое. Солидные клиенты покупают у Штатов, Германии, Израиля, Франции, Швеции и т.д. РФ подвизалась на рынке «надежной, но простой и дешевой» техники. Но так случилось, что и этот рынок для РФ потихоньку закрывается. Теперь там торгует Китай. Откуда же такие веселые показатели у российской оборонки? Все просто. Оружие продается в долг странам-маргиналам, а после очередного катаклизма в них — долг списывается. Если проследить крупнейшие списания долгов по странам, окажется, что это как раз те страны, которые «купили» у РФ оружия на миллиарды долларов. Так что с этим делом — все грустно. Короче говоря, Владимвладимыч понял, что впрягся в грустное мероприятие и роста цен на нефть уже не просто нет, а они стали падать. Сам нацлидер пару раз рассказывал, что цены никак не могут упасть ниже 80, а потом и 50 долларов. Упали. И вот уже, привыкнув к жизни на широкую ногу, пришлось опять выходить на нищету. Причем, конца и края нищете не видно. Ясно, что будь он на пенсии, на собственном острове в теплом море — плевал бы на эти расклады, и глядя на выпуски российских новостей, мило хихикал бы, как он по классике кинул на бабло 1/7 часть суши. Пускай теперь расхлебываются. Но его угораздило остаться. Теперь самая большая угроза стала исходить от самого ближнего окружения. В самом деле, друзья-дзюдоисты или кооперативщики легко могут профинансировать небольшую армию для его свержения. С этим ничего не поделаешь. Единственным надежным сдерживающим фактором может быть сплоченный вокруг него охлос. Дескать — скинете меня, а кто это быдло утихомирит? Только вот сначала надо было это быдло подогреть почти до кипения. А что может закипятить быдло? Естественно — война. Только война, только сплочение перед внешним враго, делает его вождем стаи Акеллой. Возможные заговорщики четко представляют, что все они одним миром мазаны и если завалить Путина с его 90% рейтингом, то почти закипевшая канализация просто взорвется и сметет их вместе с дворцами, лимузинами и прочим. Ровно 100 лет назад было то же самое. Фокус в том, что многие из них уже под санкциями и выехать не могут, как уже не могут вывезти деньги, а те, что уже вывезли, давно под колпаком у Штатовской финразведки. Поэтому они скрежещут зубами и мечтают подержать Путина за адамово яблоко, а тот просто вынужден убеждать охлос в реальности внешнего врага. Если только он включит заднюю, то сразу перестанет быть кумиром того моря ненависти, которое он усиленно кипятил с самого первого дня своей третьей каденции. Теперь его главным и всеобъемлющим чувством стал страх и этот страх толкает его к войне. Но с войной тоже не сложилось. Уже то, что сделано в Украине и Сирии не дает ему возможности выйти из конфликтов, ибо будут вскрыты могилы, подсчитаны жертвы и тогда Нюрнберг может принять из Гааги всех должностных лиц, которые занимаются судом военных преступников. Вот этот животный страх и толкает Россию в бездну войны. Простой и понятный страх выживающего из ума, но очень богатого старика. https://www.youtube.com/watch?v=P_dtirLkt1A

elbegdorjoo chi ashtaixan baigaarai enxbayr xol n gozolzson chinii uch gozolzoj bolonshdee zag n boloxoor chi muu xulgaich ex ornii mini xudaldsan uner chamaad xanxalj bna chamaig nevt xarj bnaa,chinii arisiig xujaa nartai chin ard tumen xuulax bailguidee urvagch mini chi sarluu zugtaana gej goridoj bnuu bitgii morood

Төвийг сахина гэвэл 1939 онд Оростой байгуулсан 3-дагч орон Монголд довтолвол Орос хамгаална гэсэн гэрээ автоматаар хүчингүй болно

Эрдэнэчулуун гуай Монголын толгой дипломатчдын нэг, ялангуяа АНУ, Нью-Йорк дахь НҮБ-ийн талаар төрөлжсөн,тэнд ихэнх хугацаандаа олон жил ажилласан болохоор дутуудорж Хаанаас даалгавартай, Яагаад ингээд байгаа цаад нарийн учрыг сайн мэдэж байгаа ч дипломатч хүн тул мөн аюулгүй байдлын төлөө үүнийг ил болгохгүй л дээ.

Миний амьдрал Эрээн Наушка хоероос л хамаардаг шуу дээ Наушка дээр нэг бакаал жил боллоо Эрээн дээр шуудай сармис таван сар боллоо Энэ хооронд би дампуурлаа зарласан шуу дээ Олон хун баярлаж намайг тавлаж байгаа гэж бодохгуй л байна Нр нь нэг иймэрхуу дээ

malaasaa dor uher mongol toviig sahiad iu olj dolooh ve. swiss-g duuraij toviig sahih geed baigaa ium bol ehleed swiss shig gaihamshigt ulsiig bii bolgo. hun buhen hooltoi, hun bur deevertei tegeed hool huns baishin sav ni iag orchin yeiin chanariin shaardlalga hangasan. buh iumaa swiss shig gaihamshigt bolgoj chadsan ch uher mongol uhreeree uldene. iagaad gevel swiss hun bol za gevel iogui, helsen l bol helsen hiisen l bol 100 huvi chanartai hiine. uher mongol bol guilgachin tiim ch uchraas tal zoosnii toloo nudee uhaj abgai huuhed nutag usaa zarj chadna. swiss hun hezee ch urvahgui. uher mongoliin tuuh bol urvagch hulgaichdiin tuuh. omhii uhert iamar uls undesten itgeh ve. odoo iaj baigaag ni har l daa. dain dajin boloogui baital daintai uls ornii humuussees iluu muu amidarch naina. barag bugd har shar huvalzuudiin amand orood shuluulj baina. huzuugui tarvaga neg ich olon ulsiin tavtsand garahiin husel. ene pizda ooriigoo peklamdah geed mongoliig holdoo chirj baina. asem geh met jujig taviad. omhii baas sheesee ehleed tseverleh baiguulamj bari. ter ich asem-d tsatsaad baigaa mongooroo toroh gazar bari. mongol eh huuhdee nursan balgas ambasiin yeiin torohiin koridort unagaj baina. hulgaichdaa ta nar eh ornoo tord.

элбэгдоржоос өнгөрсөн 25 жилд ганц олигтой юм гарч байсан түүх бий юу.Санах гээд үз дээ.Байхгүй бол тэрний энэ санаа ч олигтой юм биш.

ЭРДЭНЧУЛУУН ГУАЙГ ДЭМЖИЖ БАЙНА

Дүр эсгэсэн ардчилал социализмаас долоон дор, сансарт нисэх дутуу атигар тарвага чаушескагаас долоон дор....

Эрдэнэсну(

Erdenechuluul gia bol hiisen ymtai, heleh vgtei, medleg bolovsroltoi hvn. Iim hvnii vgiig bid duugvi sonsoj surah n bidnii bas bolovsrol heregtei. Tuviig sahiad talhgvi boloh wiidee ....