Увс /МОНЦАМЭ/. Одоогоос гурван жилийн өмнө Увс аймгийн нэгэн суманд 13 настай охин хүчиндүүлж, улмаар жирэмсэн болж хүүхдээ төрүүлсэн байна. Хүүхэд төрөх хүртэл хугацаанд охины оюун ухаан хэвийн байсан ч төрсний дараахан гэнэт өөрчлөгдөж, заримдаа өөрийгөө хянах чадваргүй болох болжээ.
Тэрбээр айлын ганц охин бөгөөд аав, ээж хоёр нь өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд охиноо эмчлүүлж, эрүүл саруул болгохыг хүссэн хэдий ч ядруухан амьдралтай малчин хүмүүс болохоор яаж ч чадахгүй байсаар өдийг хүрчээ. Арга ядарсан үедээ аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн Сэтгэц наркологийн тасагт охиноо хэд хэдэн удаа хэвтүүлсэн байна.
Хүчиндүүлсэн охиноос гарсан хүүхэд ямар нэгэн гэмтэл согоггүй, эрүүл төржээ. Одоо тэрбээр гурван нас хүрч байгаа аж.
Хүчиндүүлсэн охин гэж бичихээр нэг л эвгүй байгаа тул “Х” охин гэж нэрийг нь товчилъё доо. Хүний эрхийн асуудал болохоор овог нэр, оршин суугаа сумыг нь энд тодорхой бичиж болохгүй гэдгийг эрхэм уншигч та андахгүй биз ээ.
“Х” охин энгийн үедээ хэнээс ч илүү сэргэлэн цовоо, ажилч хөдөлмөрч бөгөөд үхэр мал саах, хонь хурга хариулах гэх мэт гэр зуурын ажилд маш их тустай, сайн охин. Гэвч өвчин нь хөдөлсөн үедээ хамт байхад үнэхээр хэцүү бөгөөд сүүлийн үед бүр ч их гаарах болжээ. Иймээс аав, ээж хоёр нь арга буюу охиноо бидний мэдэх Шар хадны эмнэлэг буюу Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төв /СЭМҮТ/-д хэвтүүлэх шийдвэр гаргаж холбогдох байгууллагад нь хандсанаар охиныг энэ сарын эхээр Улаанбаатар хотод СЭМҮТ-д хүргэсэн байна.
Эмнэлэгт хэвтээд охиных нь өвчин эдгэрч, эргээд хуучин хэвэндээ орно гэсэн итгэл найдвартайгаар аав, ээж хоёр нь охиноо Улаанбаатар хот руу явуулсан бол “Х” охины хувьд алс холын Улаанбаатар хотод очоод эрүүл саруул болж, эдгэрээд аав ээждээ, охиндоо ирнэ гэсэн хүүхдийн гэнэн цагаахан мөрөөдөлтэйгээр хот руу яаран яаран оджээ. Одоо харин тэр хөөрхий охин эдгэрээд, эрүүл саруул болоод эргээд ирнэ гэдэг юу л бол доо. Ер нь Шар хадны эмнэлэгт очиж хэвтээд, эрүүл саруул болоод эргэж ирсэн хүн Увс аймагт байдаг болов уу? Энэ тухай холбогдох албаны хүмүүсээс тодруулахад, тухайн өвчний оношоос хамаараад Шар хадны эмнэлэгт 1-6 сар хүртэл, бүр түүнээс ч урт хугацаагаар номхруулах эмчилгээ хийдэг, бүрэн эдгэрнэ гэж байхгүй гэлээ. Бас зарим нь насан туршдаа тэндээ үлдэж ч болох магадлалтай аж.
Төрүүлсэн ганц охиноо Шар хадны эмнэлэг рүү явуулж байгаа ядарсан эцэг, эх хоёрыг яалтай билээ, учраа мэдэхгүй бүлтийгээд үлдсэн гурван настай нялх үрийг яанам бэ, одоо дөнгөж 16-хан настай мөртлөө кинонд гардгаас ч илүүтэй хүнд хэцүүг туулж буй үйлийн үртэй “Х” охиныг яах вэ?. Эдгэрэх үү, эсвэл Шар хаданд үүрд үлдэх болов уу? Хөөрхий тэд халуун ам бүлээрээ хэзээ уулзах бол, хэр их бие биенээ санаж бэтгэрэх бол доо.
Хөөрхий тэр охинд сэтгэл заслын эмчилгээ хийгээд эдгээх арга байхгүй гэж үү?. Эхээс эрүүл саруул төрсөн хүн шүү дээ. Төрмөл биш олдмол өвчнийг эдгээж болмоор л санагдах юм.
“Х” охиныг хүчиндсэн гэх тэр бузар эр хоёр жил хүрэхгүй ял шүүхээс сонсож, ялаа эдэлж ирээд одоо эхнэр, хүүхэдтэйгээ, нутаг усандаа хэнээс ч илүү жаргалтай сайхан амьдарч байгаа аж. Гэтэл 13 настайдаа хүчиндүүлж, түүний хүүхдийг төрүүлсэн “Х” охин сэтгэхүйн өөрчлөлттэй болж насан туршдаа зовж амьдрахаар боллоо. Хөөрхий тэр эцэг, эх хоёр нь ч үхэн үхтлээ зовлонтой. Гурван настай нялх үрийнх нь амьдрал бүр ч ээдрээтэй. Тэд өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд хэчнээн их шаналж зовсон бол доо. Одоо дахиад хэчнээн их зовлон шаналал хүлээж байгааг бүү мэд. Элэг эмтрэм.
Хүчирхийлэлд өртсөн Увс нутгийн минь охид ийнхүү түрүүчээсээ ухаан санаа нь самуурч, Шар хадны эмнэлэгт хүргэгдэж эхэллээ. Хуулиа чангатгаж, хариуцлагаа нэмэгдүүлэхгүй бол ийм бузар булай гэмт хэрэг жилээс жилд өсөх хандлагатай байгаа нь харамсалтай. Энэ сарын эхээр хуралдсан аймгийн ИТХ-ын нэгдсэн хуралдаан дээр 2020 онд Увс аймгийн 13 охин хүчирхийлэлд өртсөн гэх мэдээллийг холбогдох байгууллагаас нь гаргаж тавьсан. Урд жилүүдэд хүчирхийлэлд өртсөн охидын тоо гарын арван хуруун дотор багтдаг байсан бол энэ жилээс даваад явчихжээ. Ирэх жил хэд болж өсөхийг таашгүй. Гагцхүү энэ асуудал дээр дорвитой анхаарч ажиллан, гэмт эдгээдүүдийг ял завшихаас урьдчилан сэргийлэхгүй бол байдал улам дордохыг цаг үе бидэнд сануулсаар байна.
Цэцэг цэврүү шиг охидоо хайрлан хамгаалцгаая!!!
Б.Батхүү
Эх сурвалж: "Монцамэ" агентлаг
Ням - 04 сарын 05,
2026
Сэтгэгдэл0
Яг хүчиндсэн хүн мөн бол яагаад 2 хон жил аваад жаргалтай амьдраад байна. Манай хууль яасан бэ ийм хүнийг насаар нь хорих хэрэгтэй шүү дээ Ингээгүйгээс иым төрлийн хэрэг хийсэн хүмүүс зөв зүгээр инээд алдаад яваад байдаг цаана нь бүхэл бүтэн гэр бүл насаараа зовлонд ороод байдаг Хуулиа чангалаачээ
Чойжилсүрэн амьд байгаа цагт Увсад харанхуй цөвүүн цаг байнга л нүүрлэнэ. Охид хүүхнүүд айдастай, байгаль хамгаалагч залуус алуулдсан ийм л он жилүүд өнгөрч байгаа.
Odoo 16 tai gej baina .Hoon helceh hugacaa duusan baih oo.Er inu huchin gedeg zuil angi baihaa bolison shig baina tohirno gedeg bolson bna.Hudlaa gevel Saidaas ina asuu.
Хүүхдэд эцэгээс нь тэтгэвэр тогтоолгож авч өгөх ажлыг сум орон нутаг нь хөөцөлдмөөр юм.
Mal shig amitadig ehleed neg dahival yldsen tomsogiig zasah heregtei sh dee ter muu novsh yheesei
Uvsiin hovguud byartai shuu 13 nastai ohind er byaraa gaihuuldag yum bainadag
Төвийн хужаа Хэнтийн оросууд жирийн Монголчуудыг нутаг нугаар доромжилж хагалдаг нь одоо Монголд газар авахгүй болсныг ойлгох хэрэгтэй. Зам харилцаа хөгжиж УБ-с эхлээд олон Монголчуудын хотууд бий болж Монгол үндэстэн холилдож нэг болсоор байгаа нь үнэн. Их салхины эсрэг оросжсон Төв Хэнтийнхэн одоо нулимаад өөрсдийнхөө нүүрийг л шүлсдэнэ.
Huuhded buruu bhgui Hun bolj torson buatshan amitniig ulam hairlaj osgoorei Ailiin gants ohinoos garsan gants zeetei boljdee
Шулуун гэдсээр хүсээгүй байхад хүчиндэх би үнэлэгч нар ихээр амсдаг
Uvs kun kun besh
Буриад та нар 1958 онд албан ёсоор үндэстнийхээ нэрнээс Монголыг ичиж авч хаяж татгалзсанаа саначих.Та нарын араас хот тойрсон оросжсон хужаанууд Төв халх үндэстэн гэж цээжээ нүддэг ч Монгол үндэстнээс татгалзаж бол хэзээ ч чадахгүй. Ингэвэл мөхнө.
БАГА ЯСТАН БАЙХ ХЭЦҮҮЛ ДЭЭ ГЭЭД ХАЛХУУД БИД ЯАЛТАЙ ТАВИЛАН ЮМ ДАА
66.181.185.30 Ха ха оросжсон Хэнтийн буриад битгий балайт. Хот тойрсон оросжсон хужаа нартайгаа нүүрээ нууж Монголчуудыг хагалдаг та нарын үе Орос социализмтайгаа Монголд дууссан.Баруунд хүний нэр зээлдэх нь Impersonating гэж яс үндэс угсаа гарлаар турхирах hate crime-тай адил тусгай ангилалын хүнд гэмт хэрэгт тооцогддог юм.Тэгэхээр орожсон та нарын ярьдагаар та сразу два хүнд гэмт хэрэг үйлдэж байна.Үүн дээр олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл ашиглаж боргоож байгаа тань нэмэгдэнэ.Монголд яадаг бол? Хэн нэг нь цагдаад гомдол гаргавал та ч бас зүгээр бараг өнгөрөхгүй дээ.
Богд хааны зарлигаар ийм хэрэг хийсэн лам бандийг цаазаар авсан байдаг нь энэ хэргийн үнэлэмж юм. Нутгийн ах дүүс наад хулгайчийнхаа төмсгийг сугалж хадан дээр наагаач...
Увсын пязда
Пизда гэж Төв Хэнтийн оросжсон хужаа буриадууд Монголчуудад цагтаа тараасан байхаа. Нэртэй зүстэйгээр нь хэлэх юм бол хорчин Мөнхбат аврага нэр хүнднийхээ өндөрлөгөөс ч Монголчуудад пиздагүй хоёр үг холбож хэлж чаддаггүй байсан.
УВС ДУНДАД ЗУУНААРАА БАЙГАА ЮМ АА ДАА
Тэр новшийг одоо барьж хорих хэрэгтэй шүү дээ. Нямбаатар үүнийг хараасай.
Бага насны хүүхэд хүчиндсэн байхад юун 2 жил вэ?
Энэ аль Батхүү вэ , жаст уу , шунхлай юу ...
сОНИН ДУУЛГАЯ МАЛАЙЗД ХҮЧЭЭР БИЕИЙГ ҮНЭЛҮҮЛЭХ АЖЛЫГ ЭРХЛАЖ БАЙДАГ БУУДЛЫН ЭЗЭННИЙ ТУХАЙ ШҮҮХ ХУРАЛЫН ШИЙД НЬ МОНГОЛЧУУДЫГ БОЛГОЖ ТАВИСАН ТҮҮНД ЯМАРЧ ЯЛГҮЙ,ЦААШДААЧ ИЙМ ҮЙЛДЛИЙГ ХЭЛЭЛЦЭЖ БАЙХГҮЙ ГЭЖЭЭ.
Araich dendenee.Hunii nyalh uriig iim bolgochihood yaj amid yavj baidag sug ve?Ter ehner ni yu bodoj tiim araatan buzar novshtoi amidralaa urgeljluuleed yavj baidag yum boloo?Uvsiin muu teneguud.Ter novshiin bugsnii buzar ni ur huuheded ni gai boloh viidee.Tiim novshoos ehner ni uter turgen salaasai bilee.Esvel bas uurtei ni taarsan teneg yum uu? Horvoo chamaig gesgeenee.Uiliin ur gej baidag yum shuu.Eviidee hunii nyalh ohin.Deer ni tegeed setgetsiin emgegtei bolchihdog ni....
эм тариа, эмчилгээ нь 1957 оноор яваад байхад яаж эмчлэгдэх вэ дээ, анагаахын багш нар нь ч тэр, оюутнууддаа 1950-1957 оны эм, эмчилгээ цээжлүүлээд л суугаад байдаг, идэвхигүй хүмүүс, ийм өвчтэй хүмүүсийг Монголын нийгэм хүний тооноос хасдаг соёл сэтгэхүйтэй. Гэтэл өндөр хөгжилтэй оронд эдгэрээд зүв зүгээр амьдраад ажиллаад явдаг юм ш тээ.
Tiim olon ohin hvchindvvlsen yumu
тахар ажлаа хийгээчээ. мэдэхгүй царайлаад байж гэнэ
Ter novshiig zasah heregtei neriig ni olond zarlaach oodgyi hog be
Бэлгийн дур хүслээ ёс бусаар хангахыг хүчинтэй хольж ойлгуулдаг хуулиа засаж зөвшилцөж бэлгийн харьцаанд орох заалтыг нарийн болгох ёстой. Жишээ нь ацдаад үрийн шингэнээ өгзөг рүү цацагдахаар шулуун гэдэсээр дураа хангасан гэж ойлгогддог хуулын цоорхойгоор хүнийг хэлмэгдүүлдэг
Балай увсынхан , омгорхоод байдаг ийм новшуудыгаа бөөндөөд өгөөсэй
Тавьсан зургаа яаж сонгосйм , тэгээд бас эрээчих дуртай
Нутгийн ах Нямдоржид хэлээд хуулиа хүнрүүлэх хэрэгтэй. Одоо ерөнхийлөгчөөс илүү эрх мэдэлд очно. Ерөнхий сайдын тархийг барьж Монголыг самрахаар бэлтгэж байгаа. Энэ хүн хуулийг гууль болгосон хүн.
ҮНЭН ҮҮ? ТИЙМ БОЛ ЯАХ ЁСТОЙ ВЭ АЙН?
шар хадруу явуулах хэрэггүй шал дэмий юм байна лээ
Muu gaj dontonguudaa jaahan tevcheertei baildaa ehleed nasyg inu asuu tegeed 14 gevel tohirch bavj baildaa 180 han$ dee.Hunchdsen gedeg chine ih muuhai sonsogdoj baina sh ternees 14 tei tegeed tohirsoon gevel yadaj gaigyu sonsogdiishdee.
Пээ энэ Увс хүмүүс чинь яасан муухай бузар хүмүүс байдаг юм бэ? Дандаа л муу юм дуулдахаар энэ аймгийн л нэр гарч байх юм. Коронаг анх тараасан "Д" гэж нөхөр чинь бас Увсынх гээ биз дээ. Хэдхэн хоногийн дотор зургаан хүүхэнтэй явалдсан байсан гээд фейсээр нэг шуугиад байсан. Ер нь их явдалтай улсууд байдаг юм биш үү. .
НЯМБААТАР АХ МЭДЭЖ БАЙГАА Ш ДЭЭ. ГОЁ ХУУЛЬ ГАРГАСАН ГЭЖ СОЛИОРОО БИЗ ДЭЭ.
юун 2 жилийн ял вэ? Арабын зарим улсад хүүхэд хүчиндсэн хүмүүсийг газар хэвтүүлж бгаад дагз руу буудаж цаазаар авч бгаа бичлэг зөндөөн бдаг ш дээ. Монголд харин? юу болоод бна аа?
Тэгээд яриад суух уу Тэнд байгаа тэр Насанжаргал гэж өвгай бас тус үзүүлэх үү
Huchindsen erchuudiin tomsogiig sugaldag (neg negeer) ni sugaldag bolbol yasiin?
Насанд хүрээгүй хүүхэд хүчирхийлэх гэмт хэрэг өдүүлэгсэд гаж донтнууд байдаг.Тэд шоронд суугаад засарна гэсэн ойлголт байхгүй.Нэг бол цаазаар авах эсвэл бүх насаар нь шоронд хорих хоёр л шийдэл бий. Оросын шоронд бол хүүхэд хүчирхийлэгч биедээ эрүүл газаргүй болтлоо хөх няц болоод бөгс рүүгээ мод шаагаад амиа хорлодог дотоод хуультай байдаг гэдэг. Мөрдөгч шалгаад амиа хорлосон гээд хэргийг хаачихдаг гэдэг юм. Ийм ёс зүйтэй.Тэгэхэд манай ерөнхийлөгч асан элбэгдоржид ийм шоронгийн хоригдлуудад байдаг ёс зүйн хэм хэмжээ ч байхгүй байсан даа. Хараал идсэн элбэгдож хохирсон охидын зовлонг эгнэгт үүрч үйлийн үрээ эдлэх болно.