Зөвлөлт Украинд цэргийн дээд сургуульд суралцан төгсгөж зэвсэгт хүчиндээ зүтгэж явсан олон арван офицерын нэгийн хувьд би дайн байлдаан, давшилт хориглолтын талаар энгийн иргэдийг бодвол гадарлана. Тэр мэдлэг туршлагаараа өнөөгийн Орос-Украины энэ дайныг харж, оперативын цагийн байдлыг үнэлдэг. Дайны түүх, цэргийн урлагийн түүх сонирхдог. Ялангуяа Зөвлөлтийн армийн түүхээс багагүй мэднэ. Тэр мэдлэгээрээ дүгнээд Орос ба Путин Украиныг дийлэх нь өнгөрлөө гэсэн дүгнэлтийг бүр 2022 оны хавар Киевийн дэргэдээс оросын спецназ хөөгдөхөд хийчихсэн. Харьков, Херсоноос оросын цэрэг шившигтэй хөөгдөн гарч байхад итгэл үнэмшлээ бүр ч сориод авсан, миний зөв! Одоо бол стратегийн ялагдал хүлээхэд Орос тун ойртсон!
Морьтой монгол төрийн далбаагаа хийсгэн манарган давхиж явна. Тэрээр феодалын нийгмийг бэлгэдсэн шар талбайгаас хараар илэрхийсэн капитализмын хөндлөн зурвасыг алгасан харайж коммунизмын бэлэг тэмдэг болсон улаан талбай руу дүүлэн орж байна. Ийм зурагт хуудсыг ном сонин хэвлэлийн нүүрнээс, ил захидал шуудангийн маркнаас, гудамж талбай дахь суртал нэвтүүлгийн зурагт хуудаснаас хүн болгон бага балчраасаа харж үзэн бахархаж байсан үе Монголын түүхэнд бий.
“Зууны мэдээ” сонин салбар салбарын тэргүүлэгчид, шинийг санаачлагчдыг “Leaderships forum” буландаа урьж, Монгол Улсын хөгжлийн гарц боломжийн талаар ярилцаж тэдний сонирхолтой шийдэл санаануудыг уншигчдадаа хүргэдэг билээ. Энэ удаад ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн Утга зохиол судлалын салбарын эрхлэгч, эрдэм шинжилгээний тэргүүлэх ажилтан. Доктор (Ph.D), дэд профессор Д.Цэвээндоржийн урьж, ярилцлаа.
8-р сарын 6-нд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп мэдэгдэхдээ, АНУ одоогоор их хэмжээний сум, зэвсгийн нөөцтэй бөгөөд зарим төрлийн сум, зэвсгийн нийлүүлэлтэд бараг хязгаарлалт байхгүй ч зарим төрлийнх нь нөөц харьцангуй хомс байгаа тул цаашид үргэлжлүүлэн нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэжээ.
8-р сарын 6-нд, Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский Украины батлан хамгаалах хүчин Оросын хил дэх байгууламжууд болон Хар тэнгис дэх байнуудад алсын зайн цохилт өгсөн гэдгийг батлав.
Хөгжиж буй Төв Азийн орнуудын эдийн засаг тэлэхийн хэрээр төв, хувийн хэвшлийн гадаад өрийн хэмжээ жам ёсны дагуу өссөөр буй. Үүнээс гадаадын өрийн төрлөөрөө Казахстан, Узбекстанд хувийн хэвшлийн компаниудын өр зонхилж буй онцлогтой бол Киргизстан болон Тажикстанд засгийн газрын өр давамгайлж байна.
Оюу толгой ордыг ашиглах төсөлд “Рио Тинто” групп 66 хувь, Монгол Улсын Засгийн газар 34 хувийг эзэмшдэг. Хэдийгээр төсөл хэрэгжээд 17 жил өнгөрсөн ч хоёр тал ойлголцолд хүрээгүй л байгаа юм.
Украин дахь Оросын цэргийн тусгай ажиллагаа (“СВО”) 5 дахь жилийнхээ босгыг даваад 6 сар болох гэж байна. Тасралтгүй 1623 өдөр шөнө байлджээ. Цөмрөлт эхэлсэн 2022.02.24-нөөс тооцвол 2029.08.04-ний байдлаар 1623 хоног. Харин 2014 онд Донбасст зэвсэгт мөргөлдөөн дэгдсэнээс хойш украинчууд 4500 гаруй хоног гэсэн тоо хэлдэг. Үүнтэй холбогдуулан мэдээллийн тэнцвэр хангах үүднээс украины аналист гурван сэтгүүлч–Василий Голованов, Дмитрий Гордон, Ирина Узлова нараас түүвэрлэн хөрвүүлж сонирхуулъя. Энд sonin.mn сайтын редакцын байр суурь огт тусгагдаагүй болно.
Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан суманд төмөрлөгийн үйлдвэр, аж үйлдвэрийн цогцолбор байгуулах төслийг эсэргүүцсэн иргэд мэдээлэл хийж, шаардлагатай бол бүх хэлбэрийн тэмцэл өрнүүлэхээ мэдэгдлээ. Тэдний гол тайлбар нь байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлнэ, усны нөөцөд дарамт учруулна, мөн барилгын ажилд олон хятад ажилчин орж ирнэ гэсэн болгоомжлол юм. Иргэдийн санаа зовнилыг сонсох нь мэдээж зөв. Байгаль орчны үнэлгээ, усны асуудал, технологийн аюулгүй байдал, нөхөн сэргээлтийн төлөвлөгөө зэрэг нь зайлшгүй олон нийтэд нээлттэй байх ёстой. Томоохон үйлдвэр барина гэдэг зөвхөн эдийн засгийн асуудал биш, орон нутгийн иргэдийн амьдралтай холбоотой асуудал учраас тэд асуулт тавих эрхтэй
Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан суманд төмөрлөгийн үйлдвэр байгуулахаар төлөвлөж буйтай холбогдуулан нутгийн иргэд эсэргүүцлээ илэрхийлж байна.
Гэтэл монгол хэлэнд байдаг хамгийн “гаж” эгшиг бол “У” авиа юм. Бусад эгшиг авиаг дуудахад зөвхөн амны хөндийгөөс чөлөөтэй гардаг. Гэтэл У авиаг дуудахад хоолой оролцдог. Орчин үеийн авиазүйгээр монголын у–ү-гийн ялгааг зүгээр “хойгуур–урдуур хэлэгдэх эгшиг” гэж тайлбарлах нь хангалтгүй. Гол ялгаанд хэлний уг ба залгиурын хөндий оролцдог.
Энэ удаагийн “Би номныхоо тухай” буланд МЗЭ-ийн гишүүн, СТА, зохиолч, яруу найрагч Хишигнямын Дуламсүрэнг урьж, “Сэтгэлийн хязгаар” романы тухай ярилцлаа.
Хилийн чанад дахь монголчуудын нэгдсэн чуулга уулзалт 2026 оны 7-р сарын 30, 31- ний өдрүүдэд Улаанбаатар хотод Гадаад харилцааны яаманд болж би энэ ажиллагаанд оролцлоо. Энэхүү уулзалтад хилийн чанад дахь монгол иргэдийн нийгмийн асуудал, Монгол улсын Диаспорагийн чиг хандлага, хилийн чанад дахь хэл, соёл, боловсрол, урлаг, спорт, оюутан залуучуудын асуудлыг ярьж хэлэлцүүлэг хийв.
“Ажиглагч” нэртэй нийтлэлчийг би нэлээд боловсролтой хүн гэж боддог. Нийтлэлүүдийг нь ч уншдаг. Тэр хуучны “ахмад”, би шинэхэн “залуу” гишүүн л дээ, baabar.mn-д. Харин саяхан хадуураад жинхэнэ ояа, орк төрхөө ил гаргачихав уу гэж харамсаж байна, тэр нөхрийг. Уг нь буриад ахан дүүсийг нь улаантнууд, чекистүүд хангалттай хядсан л даа, мань хүн сэтгэл дотроо “1937 он”-ыг цайруулаад бараг зөвтгөчихсөн бололтой юм аа даа?
Leaderships forum буландаа урьж Монгол улсын хөгжлийн гарц боломжийн талаар ярилцаж тэдний сонирхолтой шийдэл санаануудыг уншигчдадаа хүргэдэг билээ. Энэ удаад Эм, Эмнэлгийн Хэрэгслийн Үндэсний Лавлагаа Лабораторийн эрхлэгч Э.Одонтуяатай ярилцлаа.