сонин mn
 "Түвдизм-Манжизм-Зөвлөлтизм-Глобализм"-үүдэд төөрөлдөн мунхарсан 360 жилийн түүхэн мөчлөг жам ёсоор дуусаж, Монголчууд бидний сэрэх-сэхээрэх-ухаарах, эвлэх-эелэх-нэгдэх, хөгжих-мандах-бадрах жамын 360 жилийн мөчлөг эхэлсэн. 
Агуу Монголыг задлаж, бутлаж, хагалж, хуваасан ганцхан чөтгөр л дорой буурайн доромжлол руу биднийг түлхэн оруулж. Тэр нь харь хажуугийн элдэв " Үзэл" хэмээх гай. Сургийн газар сайхан, суусан газар муухай гэгчээр үзээгүй бусдын нутаг, харийн амьдрал хачин байдаг нь мэдээж. Манайх ч тэдний нүдэнд ариун, онгон, ганган, баян, буяны өлгий өлгий болж байсны болон байдгын баримт нь өнөөдрийн хавчигдаж шахагдаж, танагдаж хасагдсан жижигхэн Монгол орон, Их Монголын голомт. Үзэл гэж харь "изм "-үүдийг хэлж нэрлэж байгаа бөгөөд өнгөрсөн 360 жилийн бидний амьдрал нь харийн ухаан санаа, шунал хууралт үнэмшүүлэлтэнд гэнэн гүехэн өнгөц хандан мухар сохроор итгэсээр автсаар ирсэн түүх.
 
Иймээс бидний өвөг дээдэс "үзэл" гэдгийг үзлийн юм ( хөгийн юм, сүгсэлзүүр), үзлийн амьтан ( шашин, коммунизм, либерализм, глобализм гэх мэт харь номлол, үзэлд хэт итгэсэн мунхаг хөөргүү, хийрхүү амьтан), үзмэрч ( ирээдүйг барим тавим тааж ярьсан онолгүй мэдэмхэй) гэх мэтээр хэлэлцдэг байсан сан.
 
1990 оноос Монголд өнөөгийн дэлхийг захирагч мөнгөний эзэд-санхүүгийн бүлэглэлүүд-үндэстэн дамнасан корпорациудаар дамжуулан нео колончлолоо хэрэгжүүлэгч Далд засаглалын (deep state) -хан популис амлалт гажуудлаар ард түмнээ жаргаана гэж цуурдаг хуурдаг үзэл сурталчдыг бэлтгэн ашиглаж өөрсдийн бодлого төлөвлөгөөгөө нэвтрүүлж, дэлгэрүүлж хэрэгжүүлсэн нь улам тодорч батлагдан нотлогдсоор. 
Тухайн улс болгонд өөрсдийн үзэл сурталчдаа бэлтгэн төрүүлж тэдэнтэй хамтран улсаа тонох, газар нутгаа зарах, ард түмнээ барьцаанд тавьж өөрсдөө бирд амьдралаар зовох хамсаатан хам хэрэгтнүүдийг МАН-АН зохион байгуулалтаар бүтээх аж. МАН-АН хэмээх намын нэрээр халхавчилсан урвагч-хулгайч-авилгачдын бүлэглэл социализмын өмч түмний хөрөнгийг луйвардан дээрэмдэн баячууд болж, 1990 оны бидний, Монголын ард түмний сонгосон "Ардчилал" хэмээх ард түмэн төрөө-засгаа-шүүхээ шууд сонгох "Сонголтын нийгэм" түүний үр дүнг булшиллаа. 
 
2019 оны "Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт"-нэртэй түүхэн гэмт хэргээр Монгол улсад УИХ-ын сонгуулийг луйвардаж авсан бүлэглэл хууль тогтоох-гүйцэтгэх засаглал-шүүх эрх мэдлийг хуу хамж гартаа авсан. Харь "изм"-ын үзэл сурталд гэнэн итгэлээ өгсөн, хайнга хандсан, мунхарсны төлбөр толгой зайдалж суусан хариийнхантай нийлсэн жингэрүүд, эх нутгийнхаа 70 %-г лиценз нэрээр гадныханд алдах, эх нутаггүй болох бодит эрсдэл, 33 тэрбум долларын гадаад өр, 40 их наяд төгрөгийн дотоод өр, өдөр бүр мөнгө хайж зовсон шаналант амьдрал, амь зуух төдий өнгөрөөх бор хоног шар өдөр.
 
МАН-АН-гийнхан харь "үзэл-изм"-нхээ ард нуугдан бүлэглэж, намчирхаж хам хэрэг хийдгээ баригдахгүйн тулд "улс төржихгүй шүү" гэх тэнэглэл хэлц ашиглана. Бид ард түмэн уг нь тэднийг "улсаа бодож (улс гэдэг нь олон түмэн хүн, ард түмэн гэсэн утга) төр" болж зүтгэ!!! гэж сонгосон бус уу??? Гэтэл өдөр болгон өглөөнөөс орой болтол "улс төржих" үндсэн үүрэгтэй, ард түмнээсээ даалгавар авсан сонгогдсон төлөөлөл маань "улс төржихгүй" гээд "үзэл сурталжсан" нэг бүлэгт шургалаад тэндээс хувиа бодон олзоо тооцож нуугдаад суучихдаг. Тэдний "изм"-ээр хийрхэж шинэсэг, хуучинсаг гэж хэрээ хэрээнийхээ харыг гайхан үзэл сурталчилж, үзлийн хэрүүл, хараал, шунал, зүхэл нь биднийг элгээр минь хэвтүүлж хохирсон, ядарсан, зүдэрсэн, зовсон ард түмэн болгов... Үзэл сурталжихаа больцгооё! гэж хэн ч дуугарахгүй юм. Үнэн үзэл гэж байдаггүй. Ялангуяа харийн орны хэн нэг хүний үзэл нөгөө улс оронд яв цав таарна гэж бүр байдаггүй. Үзлээс бодол-тунгаалт-онол-эши ( ертөнцийн жам ёсонд нийцэх) буй болдог. Энэ нь хүн төрөлхтний баялаг. Харамсалтай нь үнэн үзэл өнөөдөр хүртэл байгаагүй. Харин Монголчууд 9 их онолтой, ой ухааны дархлаатай язгуурт удамшдаг тул ийм онол өв эрдэмтэй учраас " тэнгэрлэг Монголчууд" гэгддэг юм. Биднийг хуурч өөрсдийгөө сонгуульсан улс төрч гэгдэх хүмүүс нь улсаа ба төрөө бодож улс төржихгүй өнөөдрийн нөхцөлд ард түмэн бид өдөр бүр өглөөнөөс орой болтол, гэр гадаагүй хоорондоо улс төржиж өөрсдийгөө аврахаас өөр гарц сонголт үгүй болжээ. Цаашид хэн нэгэн УИХ-ын гишүүн, сайд, төр засгийн хүмүүс, улс төрийн нам бүлэглэлийн этгээдүүд улс төржихгүй шүү!!! бүү улс төржүүл!!! гэх мэтээр ярьж хэлэгсэдийг үзэл суртлын измээр халхавчилсан УЛС ба ТӨР гэх агуу Монгол ухагдахуунаа мэддэггүй бирдүүд, урвагч-хулгайч-авилгачид гэж танихаас бидний хөгжих-дэвших-дэгжих 360 жилийн мөчлөг амжилттай өрнөнө гэдгийг та бүхэн минь дор дороо ухаарцгааж, хоорондоо ойлголцох ёстой. 
 
Эдийн засгийн ухааны доктор Т.Баярхүү