Ялж төгс нөгчсөн, бурхны хувилгаант ДАШБАЛБАР

Нийтэлсэн: 2012-04-03 10:18:40

Би үүнийг олон юмнаас мэдэрсэн юм.Монголд бурхны шашин олны дунд хориотой 70-аад оны үед Дашбалбар бид хоёр айл хэссэн ч, автобусанд суусан ч ,хүн амьтанд адлагдсан ч цуг байдаг байлаа.

Тэр үед Дашбалбар баруун гарынхаа бугуйд урт зандан эрхи ороочихсон, түүнийгээ хэнээс ч нуулгүй, наадмын өмнөхөдөр өглөөний арван нэгэн цагийн үед автобусанд суугаад нэгдүгээр хорооллын 27 дугаар байранд амьдардаг Лхагва гэдэг айлд очихоор явлаа. Автобус дүүрэн хүмүүсийн дунд мөнөөх шар эрхиэ бугуйнаасаа тайлан, дүнгэнэтэл мэгзэм уншиж эхэлдэг юм байна. Нүдээ тас аньчихсан, өглөөнийхөө уншлагыг уншаад байдаг. Автобусаар дүүрэн хүмүүс энэ чинь солиотой хүн юм, энэ солиотой байх аа, гапзуу юм байна шүү дээ хэмээн шивэр авир гэлцэн зогсоцгооно. Миний зовсон гэдэг учиргүй. Зүүн талын суга руу нь ёворч, хүмүүс "галзуу солиотой" гээд байна шүү дээ гэж шивнэж хэлэхэд "Миний өглөөний уншлагын цаг таарчихаад байна, чи дуугүй бай" гэж хориглоод хоёр буудал газар тасралтгүй маани мэгзмээ уншсаар байж билээ. Буух хаалга руу дөхөж очиход "нээрэн галзуу хүн байх аа" гэсэн нэг запуутай би хэрэлдэж, барилцаж авч арай л зодолдсонгүй. Замд явж байхдаа "чи дахиж л битгий ингэж шараарай, муухай юм болох шахлаа" гэвэл "Буян үйлдэж байгаа хүн муухай харагдаад байвал бузар үйлдэж байгаа хүн эдэнд сайхан харагдана" гээд огт хавьтуулсангүй. Тэр үед Улаанбаатарт Дашбалбар шиг орос оронд арван жил сурч боловсорсон идэр залуу сэхээтэн эрхи барих нь байтугай эмгэд, өвгөд ч нууж, хаадаг байсан цаг. МЗЭ-ийн хурап дээр төрийн шагнаптай том зохиолчид, дарга нартай Дашбапбар бид хоёр талийгаач Ж.Бямба, Ш.Гаадамба, Ж.Бадраа нарын дэмжлэгээр ёстой л нэг үзэж тарж, үсэрч наапддаг байлаа. Тэр маргаан, хэрүүлийн өмнө мөнөөхөн шар эрхиэ татаж билээ. Тэгээд чи бид хоёр өнөөдөр ганцаардах юм байна. Бид хоёрыг хамгаалах гол хүн бол Л. Хуушаан гуай. Энэ нь мэргэлж хэлсэн, мэдэж байгаад хэлсэн апин болохыг би мэдэхгүй. Монголд бурхны шашныг дэлгэрүүлэхэд хилэнцэт олон хүнд доромжлуулж, тэр доромжлолыг ёстой л бурхан багш шиг тэвчиж чаддаг нь гайхмаар санагддаг сан.

Тэр их түргэн ууртай, сэлэмний ир шиг аагтай залуухан, бурхны төлөө ямар ч доромжлолыг өнгөрөөж чаддагийг нь би одоо ч гайхдаг. Дапай ламыг ирэх тоолонд шахуу Дашбалбар бараалхаж, Улаан-Үүд хүртэл дагалдан явж Дашбалбарт Бакула Ренбүчи айлдсан болгоныг хүлээн авч, болгоомжлохгүй бол насанд цөвтэй гэхийг би чихээрээ сонсож байсан юм.

Манай зуунаас бурхан яагаад тодорч болдоггүй юм. О.Дашбалбарыг бурхны хувилгаант хүн байсныг монголын ард түмэн мэдэрч байх шиг санагддаг. Монгол телевизийн баруун дэнжид амьдарч байсан оточ лам Н.Пүрэвдаваа олон жилийн өмнө Д.Цэдэв бид гуравтай уулзаад "Энэ Дашбалбар гэдэг залууг жир хүн гэж бодохгүй  байна, нэг л ондоо хүн юм даа" гэж хэлээд адислаж байсан. Оросын эрдэмтэн, Горькийн нэрэмжит их сургуулийн багш Клара Николаевна Яцковская миний хариуцаж байсан "Залуу үе" радиостанцаар ярихдаа "Дорно дахин суут гарамгай хөвгүүдтэй, одоо удахгүй О.Дашбалбар дадлага хийхээр ирнэ. Тэр нэг л өвөрмөц сонин хүн дээ" гэж байсан. Горькийн сургуульд элсэх апгебрын шалгалт дээр олон үл мэдэгдэгчтэй тэгшитгэлийг бодолгүй, урт гэгчийн шүлэг бичээд, доор нь "Тэр сургуульд чинь утга зохиол үзэхээс, тоо үзэхгүй биз дээ, тэгээд ч би та нарт шүлгээ шалгуулж байна" гэж байхав. Энэ явдлыг нь шалгалтын комиссын дарга, яруу найрагч, орчуулагч, эрдэмтэн Лувсандамбын Дашням одоо ярьж мушилзтал инээж байдаг юм.

Дашбалбар бол хэтрүүлэггүй хэлэхэд дэлхийн бүх сэдвээр хурц бичиж чаддаг зохиолч байлаа. Далай лам дэлхийн бүх сэдвээр сэтгэж чаддаг хүн. Бас л Төвдийн өндөр ууланд долоон сарлагийн үнээтэй айлд ядуу зүдүү өссөн хүн. Олон юмаараа Дашбалбар Далай ламыг санагдуулдаг. Эртний гүн ухаантан Аристотель нэгэнтээ "Нүгэл, буян хоёрыг үл ялгагч бурхан гэж байддаггүй. Харин нүгэл, буян хоёрыг үл ялгагч хүмүүн байдаг. Бурхны дээд чанар нүгэл, буян хоёрыг ялгадагт оршино" гэжээ. Алуурчин, яргачин хүн нүглээ наминчлахаар өвөр дээр нь цуст мөнгө аврал эрэн тавьж байхад хилэнцэт өргөлд баярлаад, магнай дээр нь ариун бурхны номын "Сандуйн жүд"-ээр адис хүртээж байх юм бол, тэр бурхан биш буг чөтгөр мөн. Уул ус, эх орныг нь харийн дайсанд худалдах гэж байхад хэнгэрэг цан балбаад, хийдийн газар завилан сууж хуралдагсад мөн тийм. Ядуу зүдүү олон түмэн аврал эрэн мөргөж байхад ергөл барьцгүйд боож хааж, шашин номын хурал чуулганд гай барцдыг нь арилгаж өгөхгүй хөөж тууж байвал тэр буян номын биш, буг чөтгөрийн орон сав болно. Мөнгө цагаан, нүд улаан гэгчээр улс орноо идэж завшигчдыг хамгийн гэнэн, башрыг нь ойлгосоор атал хамба, цорж, гавжууд цав, манз зооглон цатгалан баясгалантай суух аваас эх болсон зургаан зүйл хамаг амьтны тусын тулд хэмээх бурхны шашны үндсэн хуулийг зөрчсөн гэмт хэрэгтэн болно. Өнөөгийн Монголд өдөр тутмын амьдралд гаслан болсон энэ бүх буруу зөрүү, булхай луйвар,маапаан хулгайг илчлэн тэмцэж, өөрийн биеийг өчүүхэн ч тоохгүй явснаараа улаан сахиус овгийн Очирбатын Дашбалбар бурхан багшийн сургаал айлдсанаар арга буюу үнэн, худлыг ялгагч бурхны бүрэлбааг бүрдүүлсэн, ялж тегс нөгчсөн ариун дээд бодгаль байлаа. Хутагтын найман мөр нь үнэн үзэл бодол, хэл, ахуй, хичээл зүтгэл.ухаарап, бясапгал гэдэг. Энэ найман мөр Дашбапбарт бурхантай зэрэгцүүлж болохоор тод томруун харагддаг байлаа. Тэр дутагдал ч гэж болох гурван авгай, үр хүүхдүүдийнх нь амьдралыг нас биеэрээ тэтгэн хөгжөөж, бүгдийг ялгалгүй хайрлан явснаа таалал төгсөхийн өмнө нэгэн сонинд "Энэ гурван бүсгүй гурвуулаа миний амьдралд хэрэгтэй" хэмээн нууж хаапгуй ярьсныг уншаагүй хүн үгүй биз ээ.

Очирбатын Дашбалбар монголд хэт нь хэрэг болох хэдэн сайхан хөвгүүд, охидтой билээ. Гангабаатар, Мөнгөндалай, Дэжидмаа, Индра нар эцгийн буянд эрдэм, хэл хоёрыг базааж яваа залуучууд. Хүргэн хүү Алтангэрэл нь мөн л Монголд хэрэгтэй залуусын нэг. Нэг удаа Балжирын Догмид бид хоёрт "Монголын ихэнх хүүхнүүд мөнгө, доллартай харийн хүний өвөрт ороод байхад, би гурван бүсгүйг орон байр, үр хүүхэд, унших ном, утаа гаргах голомттой байлгахад юу нь буруу байх юм" гэж билээ. Ялж төгс нөгчсөн миний зүрхний хонгор найз, нэгийг нь муулахад нөгөөгийнх нь чих хангинаж явсан бурхны хувилгаант, улаан сахиус овгийн Дашбалбар дарагдаж хэлмэгдсэн бурхны шашныг ар газар дэлгэрүүлэхэд сүүлийн 100 жилд гараагүй ажил үйлийг үүдэн бүтээсэн яруу найрагч бөлгөө.


Түүний заримаас дуръя.

1.1990-ээд оны эхээр "Сүсэгтэн холбоо"-г байгуулах ажлыг миний нэвтрүүлгээр өөрийн дуу хоолойгоор зарлаж байсан болоод тэргүүлэгч гишүүнээр нь ажиллаж байлаа.

2.1990-1993 онд Ерөнхийлөгчийн шашны зөвлөх байхдаа бүх Монгол Улс даяар өөрөө удирдан явуулж байсан бурхан багшийн дүйцэн өдөр мартагдаад удсан боловч одоо энэ буянт үйлс хэвшил болон дэлгэрч байна.

3.1993 онд Буддын соёлын төвийг байгуулж, тэр үед Монголд хэтэрхий улайран нэвтэрч байсан харь шашны нөлөөнөөс хүн ардаа аварсан гэж хэлж болно. Тухайн цагт сургуулийн сурагчдыг хүртэл, анги ангиар нь хууран элсүүлж, улс үндэстэнд аюул учирдаг дээр тулаад байв.

4.Мөн онд Энэтхэг улсад Далай багшийн урилгаар морилон бурхан багшийн угаап үйлдсэн газар очиж, ариун Ганга мөрнөөс амсч, бурхан багшийн номын хүрд эргүүлсэн буяны орныг тойрон залбирал үйлдэн, тэр

газраас ирэхдээ бэлэг дурсгап, эд таваар нэгээхнийг ч аваагүй атлаа бурхан багшийн чандраас эх орондоо авчирчээ.

5.Монголын нэртэй, тушаалтай улс төрчид харь шашныг оруулах гэж өөрийн найз нөхдийн хамт бүлэглэн гүйлдэж байх тэр цагт ялж төгс нөгчсөн О.Дашбалбар "Төр сүм хийдийн харилцааны хууль"-д Монгол оронд бурхны шашин зонхилох тухай заалтыг оруулж чадсан.

6.1995 оны наймдугаар сард Далай лам 60 насныхаа ойг дэлхий даяар нинжин сэтгэл, энэрэн найрамдах үзлийн дор тэмдэглэхэд Монголоос ялж төгс нөгчсөн Очирбатын Дашбапбар оролцож 33 минут үг хэлэхэд нь дэлхийн бурхан шашинтны холбооныхон бүгд адислан мөргөж, ариун мутрыг нь атгаж "Та жир хүн биш байна" гэж байсныг Энэтхэгийн сонинд нийтэлсэн байсан.

7.1994 онд Далай лам Монголын буддын Соёлын төвд заларч О.Дашбалбарын энэ үйлсэд оруулсан хувь нэмрийг өндрөөр үнэлсэн байна.

8.Япон улсын бурхны шашны суртапчлах нийгэмлэгийн Бүккё Дэндо Кёкай хэмээх хэвлэлийн газраас "Бурхан багшийн сургаал" хэмээх авралын цадигийг Намбарын Энхбаяр орчуулж, О.Дашбалбар, Ж.Хатанбаатар нар хянан тохиолдуулж, Д.Цэдэв, Канаока Хидэро нар тулгуур хийж нягтлан ариусгаад 1991 оны хавар бид бүхнээ барьсан билээ.

Энэ мэт бурхны шашныг Монголд дахин дэлгэрүүлэх, олон түмнийг үнэн голоосоо сүсэглэн биширч чадвап бурхны авралд багтдаг үзлийг Очирбатын Дашбалбар ямагт надад хэлдэгсэн. Миний бие огцом түргэн зантай, ажил бүтэмжгүй үе тохиолдоход анд нөхөд, авгай хүүхэд, алба нэгт хүмүүстээ байтугай бурханд хүртэл уурлан хилэгнэж "Алив тэр ач тусаа үзүүл дээ. Энэ олон түмэн ядарч зүдэрч хулгай дээрэмд өртөж байхад, нээрэн гайхамшигтай л бол засч залруулаад орхи" гэж нэг биш удаа хашгиран гомдоллож байсан "Монгол орон баларлаа, ард түмэн сүйрлээ, улс төрчид, сайд дарга нар хуурахаа л мэдэхээс, аврахаа мэдэхгүй, одоо эцсийн ганц найдвар бурхан та л байна. Баг, сум, дүүрэг, хороо бүр сүм хийд, лам нартай болсон байна. Тэгээд ач тус нь хаа байна, харуулаад аль" гэж намайг нэг удаа бурхан шүтээний өмнө авирлан догшроход "Цаад олон түмэн чинь үнэн голоосоо шүтэж чадахгүй байна шүү дээ. Тэрнээс биш бурхан бүхнийг чадна" гэж байсныг санаж байна. Нээрэн бодоод байхад бид чинь бурхан шүтээнд мөргөхдөө "Намайг, манайхыг, үр хүүхдүүдийг минь бүгдийг авар" гэж явцуу хүсэл илэрхийлдгээс болоод эх болсон зургаан зүйл, хамаг амьтны тусын тулд гэсэн үндсэн хуультай, хутагт хувилгаад, ариун номоосоо гажиж чадахгүй, аврал энэрлээ хүртээх гэтэл болдоггүй тал байж магадгүй. Хэрвээ тийм болбоос хэл, бие, сэтгэл гурвын минь алдрыг өршөөн хэлтрүүлж намайг яах вэ, олон түмнийг минь өршөө гэж бурхны мэлмийн өмнө буруугаа хүлээн сөгдье. Ялж төгс нөгчсөн Очирбатын Дашбалбар болбоос бурхан буддагийн дотоод сэтгэхүйг гүн гүнзгий ойлгосон хүн байлаа. Бурхны өмнө очоод намайг өршөө гэхийг нь би ер сонссонгүй. "Олон түмний тусын тулд тан лугаа дор мэхийн сөгдье" гээд хадаг тавиад л гардаг сан. Япж төгс нөгчсөн Очирбатын Дашбалбарын тухай Төрийн соёрхолт, зохиолч Балжирын Догмид надад нэг үг алдсан юм. Английн их зохиолч Э.Войныч нүүрэндээ сорвитой, эрэлхэг баатрын хөшөөг хараад түүнээс сэдэвлэж Артурын дүрийг олсон гэдэг. Түүн шиг Б.Догмид, Дашбалбарыг газар шороо, тусгаар тогтнолын төлөө бэртэгчингүүдтэй тэмцэж байхыг үзээд Данзанравжаа "Ер нь иймэрхүү хүн байсан байх шүү гэж санагдаад явчихсан" гэдэг юм. Догмидын тэр гайхамшигт киног анхааралтай үзсэн боловсролтой хүмүүс Очирбатын Дашбалбар, Данзанравжаа хоёр чинь яасан адилхан хүмүүс вэ гэлцэхийг сонсч байсан юм. Говийн догшин ноён хутагт Данзанравжаагийн тухай тэр киног гарч байхад XX зууны догшин эх оронч Дашбалбарын тухай сайн кино хийнэ гэхэд юу л бол доо. Дээр дурдсан товчхон хэдэн баримтаар ишлэл болгон өгүүлэхэд шашин бурхандаа чин үнэнчээр сүсэглэдэггүйн гайгаар идэр залуу насандаа эх орон, ард түмнээсээ хагацан одсон, үнэн худал, булхай дээрэм, заль мэхийн эсрэг эцсээ хүртэл тэмцсээр ялж төгс нөгчсөн, улаан сахиус овгийн Очирбатын Дашбалбарыг миний бие бурхны хувилгаантай хүмүүн хэмээн гэгээн дүр дор нь өглөө нэг мөргөж, өдөр нэг харж, үдэш залбирч явнам. Сэтгэл ариун, санаа шулуун, зориг төгөлдөр, энэрэл хайр нигүүлсэнгүй, ийм чанар бурхан, хүн хоёрт л байдаг. Бурхан гэдэг чухамдаа хутагтын найман мөрийг хаа ч, хэзээ ч алдалгүй дагаж явдаг ариун дээд хүмүүний дүр билээ.



Хүн дор мөргөм үү. Түүн лүгээ нэгэн энэ бүх чанарыг насан туршдаа эрхэмлэж, ялж төгс нөгчсөн Очирбатын Дашбалбар дор мөргөм үү.

Зундуйн Дорж /Монгол Улсын Төрийн соёрхолт,  Соёлын гавьяат зүтгэлтэн/

СУРТАЛЧИЛГАА :

37 сэтгэгдэл харуулж байна        

  1. saihan bichjee.zunduin dorj guai ta ch gesen eh ornoo gesen setgeltei sain hun,mun l burhanlig.dashka ah shig uuriin unen mun chanaraar baigald jam eosond oirhon amidrana gedeg l gegeerliin zam.bidnii shariin shashind ch tegj l vzdeg bolhoos hooson cecerhej merge tulog zurhai tudiihnoor odor ungoroodog ni burhanii nomiin mun chanar bishee.iimerhuu gegeeleg saihan dursamjiig unshaad mongolchuud setgegdel uldeeguigees harahad mongolchuud edeer yaduursanii deer erdem oyunaar bur ch ih yaduurch yavaa um bna daa.unen mun chanart murgoe,tuuniig ezlen amidarch yavaa gegeen humuusiin oyund murgoe.bayrlalaa.

    sanjaa, 2012-04-03 11:01:25, 180.235.170.93Хариу бичих

  2. saihan eh oronch. Daanch arhinaas l... Насанд цөвтэй. Ene chod hiih gedeg chad bolgodog baih.

    монголыг гэх монгол хүн одоо ч цөөрч алга болоод л, 2012-04-04 10:23:09, 49.0.187.86

    Тэр хүн зүгээр л мухар сүсэгтэй коммунист байсан. Эрдэм мэдлэггүй, харанхуй, жирийн нэг шүлэгч л байсан. Орост ТМС төгсөж, дараа нь Горькийд сураад ч оросоор ярьж сураагүй. Зундуйн Дорж тэр 2 бол таарсан л амьтад даа. Хэн хэндээ бурхан хувилгаан харагддаг байсан юм байлгүй, хөөрхийс

    Мухар сүсэгтэй коммунист, 2012-04-04 18:14:42, 202.55.191.37

    Ялж төгс нөгчинө гэдэг Буддад л хамаатай. Балбар шиг хүний сүнсэнд хэтийдсэн өргөмжлөл байна даа, алдас болох вий дээ

    Алдас болох вий, 2012-04-04 18:16:12, 202.55.191.37

    Эрихээ имэрч суугаад л -Пизда гэж хэлдэг байж билээ хөөрхий минь ум ма ни бад мэ хум

    Ээ Базарваани, 2012-04-04 18:17:38, 202.55.191.37

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  3. жинхэнэ эх оронч шударга ухаан сахиустай хүн шүү удахгүй улс орноо бид аварнаа

    догшин сахиус , 2012-04-03 11:14:51, 202.179.10.94Хариу бичих

  4. Таны нэр:

    Тайлбар:

  5. муу өөдгүй улс төрчид хулхи лам бузар бөө нарыг товрог болгоноо ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха үнэн ямагт дийлдэг юм ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха ха

    шударга ёс, 2012-04-03 11:18:50, 202.179.10.94Хариу бичих

  6. Таны нэр:

    Тайлбар:

  7. tiim tiim bas z dorj ta huvilgaan janjin tygjil shig ontsgoi hyndee hehe dashbalbar agsan bol sain shylegch baisnig ni medne

    bat, 2012-04-03 12:20:36, 70.236.35.17Хариу бичих

  8. Таны нэр:

    Тайлбар:

  9. Хувилгаан нь ч хаа юм бэ! Сайн хун байсан, жаахан хэтруулэх юмаа

    , 2012-04-03 15:07:15, 166.137.8.204Хариу бичих

  10. Huwilgaan hutagt gej harj, oilgoj. murguj bgaa humuus yamar aztai we?

    , 2012-04-03 21:01:00, 49.0.160.35

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  11. Дашбалбар шигхүн үгүйлэгдэж байна Жинхэнэ эх оронч байсан.Харин Энхбаяр ч мэдэхгүй ээ

    , 2012-04-03 16:28:52, 202.179.20.208Хариу бичих

  12. Таны нэр:

    Тайлбар:

  13. монголын төрд одоо цагт О.Дашбалбар хүн шиг хүн мөн ч хэрэгтэй байна даа. одоо байсан бол ч энэ бэртэгчингүүдийг ганц тасар татаж хаях хүн байсан юм. ум ма ни бад ми хум

    ЗОЧИН, 2012-04-03 17:13:03, 203.91.118.178Хариу бичих

  14. Таны нэр:

    Тайлбар:

  15. Талийгаачийг гүтгэж алсан Мөнхбаясгалан одоо TV бас сонины эзэн болоод явж байнадаа. Мөнгөндалай охин нь аавынхаа тэмцэж явсан үнэт зүйлсийн эсрэг үзэлтэй хөлсний бичээч болждээ гэж. Сайн хүний алдар зуун өнгөрөвч мартагдахгүй гэдэг сайхан үг бий

    амьддаа бие биеэ хайрла, 2012-04-03 17:31:46, 202.21.105.245Хариу бичих

  16. Таны нэр:

    Тайлбар:

  17. Заа үхсэн хүний нэрээр яах гэж ингэж худлаа хулхидана вэ? Би 1998 онд машинаараа халтуур хийгээд явж байхдаа санандгү Дашбалбар гэдэг хүнийг гудамжнаас авч явсан юм. Нэлээн халамцуу, их онгигон хүн байсан. Ххүхдийн 100-аас 11-р хороолол хүргүүлэхдээ замын турш хараал урсгаж, муусайн "П"-үүд гээд байсан. Сүүлдээ намайг хүртэл машин унададаг хэн бэ ч гэа шиг хараагаад унасан. Би ийм мал УИХ-д сууж байх ч гэждээ гэж бодсон шүү. Хараал хэлэхээ болихоороо л хүүхэн шуухан яриад, ёстой тэр үедээ нэг зэрэг хэдэн ч хүүхэнтэй явалддаг байсан юм, 3-4 хүүхний нэр хэлээд шалиг юм яриад байсан. Хамт явсан нэг нөхөр мар мар инээгээд л. Тийм бурханлиг хүн тэгж явах уу? УИХ-ын индэр дээр тэгвэл лам дээл өмсөж гарахгүй Фашист германы хувцастай үг хэлдэг тэр хэн бэ?

    иргэн, 2012-04-03 20:19:53, 182.160.58.73Хариу бичих

  18. O.Dashbalbar hilent dureer tanii mashind morilj tanii gai bartsadiig zailuulsan bna shuu dee. Ta ih aztai hun yum.

    , 2012-04-03 20:58:08, 49.0.160.35

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  19. zugeer l zohiolch baisan gej bich l dee. yun balai solio yum bichdeg yum.

    davaa, 2012-04-03 20:27:40, 114.177.237.218Хариу бичих

  20. Таны нэр:

    Тайлбар:

  21. O.dashbalbar

    , 2012-04-03 20:56:17, 49.0.160.35Хариу бичих

  22. Таны нэр:

    Тайлбар:

  23. Ямар аугаа хүн байсан юм бэв Өнөөгийн мананг үссэхийг яг гадарлаж байсанв АН-нхныг ард түмний толгойг угаасан, албан тушаалын төлөө амий тавьсан шуналын туламнууд гэдгийг, МАН-ыг тэдний өрөөсөн дугуй болох гэж байна гэдгийг хэлж байсан хүн бол Зэнээ тэр хоёр л байсанв Гармгай. Тэд жам ёсоороо явсан уу? явуулсан уу?

    Сахиус, 2012-04-03 22:03:17, 203.169.51.8Хариу бичих

  24. Таны нэр:

    Тайлбар:

  25. Оюу толгой-д уртын дууч, морин хуурч, ерєєлч магтаалч, яруу найрагч, vзмэрч, бєє, бєх, уяачдыг ажилд шалгаруулж авна. Цалин єндєр ажил хєнгєн. Та бvхэн яараарай утас 99307010

    , 2012-04-03 22:26:30, 202.179.8.90Хариу бичих

  26. Таны нэр:

    Тайлбар:

  27. Оюу толгой-д уртын дууч, морин хуурч, ерєєлч магтаалч, vзмэрч, бєє, бєх, уяачдыг ажилд шалгаруулж авна. Цалин єндєр ажил хєнгєн. Та бvхэн яараарай утас 99307010

    , 2012-04-03 22:26:35, 202.179.8.90Хариу бичих

  28. Таны нэр:

    Тайлбар:

  29. ТАРХИ НЬ ЭРГЭСЭН АРХИЧИН УЛААН КОММУНИСТ БАЙЖ БИЛЭЭ ОДОО ХӨШӨӨ БОСГОХ УУ БОЛЬЖ ҮЗ ЯЛАЛТЫН ТАЛБАЙ ДЭЭР АРДЧИЛЛЫГ ЯАЖ ХАРААЖ ЁОЁОТОЖ БАЙЛАА МӨНХБАЯСГАЛАНГ ЭМЭГТЭЙ ХҮНИЙХ НЬ ХУВЬД ӨРӨӨСӨН ГУТЛУУДТАЙГАА ЯАЖ ГУТААН ДОРОМЖИЛЖ БАЙЛАА ХҮН БИШ

    , 2012-04-03 23:40:34, 182.160.5.46Хариу бичих

  30. Гичий минь сонс ! Энэ хvн байгаагvй бол монгол аль хэдийнээ харийн хvнийх болох байсан! Юугаа ч мэдэхгvй мангар бацаан!

    Тэгшээ, 2012-04-04 02:32:41, 202.170.80.45

    Бурхан минь энэ хүнийг өршөө

    Монгол, 2014-07-08 16:50:46, 103.9.88.170

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  31. Erhem bagshiigaa dursan hundetgemui

    mongol, 2012-04-04 00:56:45, 76.114.207.32Хариу бичих

  32. Таны нэр:

    Тайлбар:

  33. ХАЙРАН ХҮН ЭНЭ ОЛИГАРХУУД Л АЛСАН ШҮҮДЭЭ

    ҮҮҮ, 2012-04-04 09:20:18, 202.179.16.159Хариу бичих

  34. учир нь олдохгүй их уугаад байсан, тарни-дуулчихсан байх.

    , 2012-04-04 10:39:01, 49.0.187.86

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  35. Үхсэний дараа баахан магтах юмаа, амьд байхад нь бүгд муулж үзэн яддаг байсан ш дээ. Хүчин хийсэн гэж хүртэл гүтгээ биз дээ. Монгол зан гэж өөдгүй юм даа.

    1, 2012-04-04 10:52:35, 202.179.19.18Хариу бичих

  36. Таны нэр:

    Тайлбар:

  37. ХҮН ШИГ ХҮН БАЙСАН ЛУЙВАРЧАД ЭНЭ ХҮНЭЭС АЙСАНДАА ХОРОЛСОН

    , 2012-04-04 10:54:20, 202.126.91.60Хариу бичих

  38. Таны нэр:

    Тайлбар:

  39. ТЭНГҮҮД ХЭЗЭЭЧ ДАШБАЛБАР ШИГ ХҮНИЙГ ОЙЛГОХГҮЙ ОДОО ТЭНГҮҮД ОЛОН БОЛСОН ЦАГ ШҮҮ

    , 2012-04-04 10:56:52, 202.126.91.60Хариу бичих

  40. Таны нэр:

    Тайлбар:

  41. Ямар ч байсан халуун эх оронч хүн байсан. Шудрага байсныхаа төлөө бусдад хорлогдсон гэж боддог. Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.Ум маани бад ми хум.

    , 2012-04-04 11:02:53, 114.31.70.30Хариу бичих

  42. Таны нэр:

    Тайлбар:

  43. manaihan ungursun hoino ni hel amaa biluudej huniig magtaj duviilgeh yum daa zugeer neg l zohiolch l baisan shdee nyamdorjiin uruusun dugui l geed bodchih ih hural deer agsarsan haraal helsen shizotoi gar l baisan shdee

    dashka, 2012-04-04 11:34:30, 99.64.6.64Хариу бичих

  44. Таны нэр:

    Тайлбар:

  45. O.Dashbalbar augaa xun bsn,medex xun ni mednee,xarin ul medeech teneguud ingej ix muulj bna.ter Monxbaysgalan gegcg ichguurgui em soninii zaxialga muudlaa geed tiim teneg gutgelgeg bichij xeden xaltar togrogtei bolsnooroo odoo TV xudaldaj abaa yum bx daa,odoo tm xormoi xotnii buzraar xiisen nebtruulag tsatsaj ex oron, ur xuuxdiin mini tolgoi zalgix ni l dee,tuund daanch 1 ichix nuur bxgui boltoi,

    mgl emegtei, 2012-04-04 16:19:51, 122.201.18.144Хариу бичих

  46. Таны нэр:

    Тайлбар:

  47. hvn bvhend oor oor dursamjtai shv de zvgeer l tenger bai hvmvvcee

    otgoo, 2012-04-04 16:27:11, 202.126.91.155Хариу бичих

  48. Таны нэр:

    Тайлбар:

  49. МӨНХБАЯСГАЛАН ГЭДЭГ ХҮҮХЭН ДАШБАЛБАРТ ГАНЦ ДАРУУЛСАН НЬ АЗ БАЙСАН ЮМ ШҮҮ

    1, 2012-04-05 09:56:36, 203.91.117.4Хариу бичих

  50. Таны нэр:

    Тайлбар:

  51. End zunduindorj zunuud baahan balairchihaj Tuvdiin canibal baasnuud hezee tiim oligtoi uhaantai baisan yum.Urgelj l mongoliin tuuhiig hyataduudtai huch havsan mushgun guivuulj baisan.>Suuld ardchillaar orj irsen Bakula Renbuuchi nertei Lamaizmiin fanat Mongoluudiin 900 gaad jiliin tertee Tataatungaa geh naiman hunees olzolj avsan Syria Shumert uussen Sogd buyu Tajik bichig usegiig negen tuvd lam zuudendee huruunii shud olj uzseneer mongol bichigiig zohioson enee teree gej ichihgui shaaj ugdug lam l baisan yamar elentsiin chine burhanii shashin.Yugaaraa burhanii shashin baidag yum lamiin shashin geech hulduu hugshin mine.Tegeed ch orchin uyed mongoliin uhaantai tolgoinuud bugd Christ,Islam,Evrein shashind orj baigaa.Ene ni ch zuv.Tuvduud ingehed mongoliin hen ni yum be?Ted bol burma,Nepal,Butan ruugaa l ochij integracion hiij tedenteigee l hamt zombiirtsgoono biz.Mongol,solongos,japan,tyreg humuust tuvdyyd ogt padliigui shuu ah mini.Ter tusamaa tuvdiin Lamaizm!

    777, 2012-04-06 19:12:25, 93.166.12.174Хариу бичих

  52. Таны нэр:

    Тайлбар:

  53. Гайгүй шүлэгч байсан ч бүтэлтэй нөхөр байгаагүй даа.

    Зочин, 2012-05-30 21:57:00, 220.0.115.134Хариу бичих

  54. Таны нэр:

    Тайлбар:

  55. Энгийн нэгэн байгаагүй гэдгийг одоо ч шүлгүүд нь илтгэдэг шүү дээ. Шүлэг ойлгодог хүн л түүнийг ойлгоно. УИХ-ын чуулган дээр хамгийн зоригтой дуугардаг хүн байсныг бүгд л мэднэ. Баярцогтыг яаж үгээр давж байсныг би ТВ-ээр үзэж байснаа сайн санаж байна. Агуу хүн байсан ....

    Э.Со, 2013-01-04 11:17:02, 203.91.118.122Хариу бичих

  56. Таны нэр:

    Тайлбар:

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэл нь Sonin.mn сайтын нийтлэлийн бодлоготой холбоогүй зөвхөн тухайн хүний үзэл бодол тул сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Эрхэм та өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төр, эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү? Бусдыг гүтгэж, доромжилсон сэтгэгдлийг сайтын модератор устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 88195646 дугаарын утсаар хүлээн авна.

Таны нэр:

Тайлбар:

Фотог:

Ж.Оюунбаатар: Чингис хот Зүүн бүсдээ тэргүүлэх хөгжилтэй хот болно326

Хэнтийчүүд бидний хамгийн том бахархал бол Чингис хаан юм. Мэдээж төрж өссөн Хэнтий нутаг маань ч бидний нэг бахархал шүү дээ.

Фотог:

Төрийн албан хаагчийн тангараг өргөв 2

Хүн амын хөгжил, нийгмийн хамгааллын яам болон Хүүхдийн төлөө үндэсний газар, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газар, Халамж үйлчилгээний ерөнхий газрын зарим албан хаагчид өнөөдөр Төрийн албан хаагчийн тангарагаа өргөлөө.

Фотог:

Хууль зүйн яамны албан хаагчид Түлэнхийн төвд хандив өгөв 1

Хууль зүйн яам харьяа байгууллагуудынхаа дунд Эрх чөлөөтөй Монгол хүн аяныг зохион байгуулж, нийт албан хаагчдынхаа саналаар нэг өдрийн цалингаа буяны үйлд зориуллаа.

Фотог:

Д.Цэнд-Аюуш: Түүхийн өвийг сэргээн засварлахдаа шинж чанарыг нь алдагдуулдаг

Нийслэлийн есөн дүүргийн нутаг дэвсгэрт байрлах 153 түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын хадгалалт, хамгаалалтын байдалд хийсэн шалгалтын талаар өнөөдөр Нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газар (НМХГ)-аас танилцуулав.

Фотог:

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулган Нью-Йоркт нээгдлээ

Дэлхийн193 улсын төлөөлөгчдөөс бүрддэг олон улсын байгууллагын гол хурал болох НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей өнөөдөр 69 дэх удаагийн чуулганаа эхэлж, олон улсын аюулгүй байдал, терроризмтой тэмцэх асуудлаас эхлээд уугуул ард түмний байдал, нийгэм дэх олон хэлний асуудал хүртэл 170 орчим асуудлыг бүтэн жилийн турш хэлэлцэнэ.

Монголын сонгуулийн байгууллага сорилтыг давж, сонгуулийг амжилттай зохион байгуулав гэж дүгнэжээ

НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс “Монгол Улсад үзүүлсэн сонгуулийн туслалцааны сургамж 2008 -2012 он” сэдэвт тайланг хэвлэн гаргажээ.

Адуу (Фото нийтлэл)

Говийн нүдэн дэх адуун сүрэг

“Оюутолгой”-д дахин саад тулгарлаа

“Оюутолгой” зэсийн төсөлд нь дахин саад тулгарсан тухай уул уурхайн “Turquoise Hill Resources” компани мэдэгдлээ. Тодруулбал, хаягдал өтгөрүүлэгчийн самнуурын хутгануудын нэг нь эвдэрсэн байна.

Орос, Монгол, Хятад хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэхээр тохиролцлоо

Зам тээврийн дэд бүтэц болон бусад хэд хэдэн салбарт хамтарсан төслийг Монгол Улсад Оросын оролцоотойгоор 2014-2016 онд хэрэгжүүлнэ. Харин Монголын мал аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүнийг ОХУ-д нийлүүлэхэд тавьсан хязгаарыг 2014 онд багтаан цуцлахаар төлөвлөж байна.

“Оюутолгой”-н шинэ захирлыг томилов

Монгол дахь 6,5 тэрбум долларын өртөг бүхий зэс-алтны “Оюутолгой” төслийн удаан хойшлогдсон өргөтгөлийн ажлыг эхлүүлэхээр чармайж байгаа энэ үед тус ордын шинэ гүйцэтгэх захирлыг дэлхийн уул уурхайн томоохон групп “Рио Тинто” томиллоо.

Орост авсан хоригоо АНУ цуцлахад бэлэн

Украинд гал зогсоох тухай Минскийн хэлэлцээр хэрэгжсэн тохиолдолд Орост сүүлд авсан хориг арга хэмжээг АНУ цуцлахад бэлэн байна. Энэ тухай Америкийн Төрийн департаментын төлөөлөгч Мари Харф мэдээлсэн байна.

Сүүлчийн цогц бодлого

Одоо хүн толгойтой болгон “бодлого алга”, “стратеги алга” гэж орилох болов. Эсвэл баахан загвар энэ тэр гэж орилно. Төр дотор нь 20 мянган хувьсагчтай загвар бодсон гэх эргүү малууд ажилладаг болохоор эдийн засгийн загвар мэддэг, хийдэг хүн Монголд байхгүй юм. Нэгэнт эдийн засгийн бодлого гаргаж чадахгүй хүмүүс нийгмийн (социал) болон системийн загвар гаргана гэж ёстой гонжгор. Ингээд баахан гадаад бодлого, загвар гэж орилсон усан тэнэгүүд Монголоор дүүрэн болов. Тэгвэл дөнгөж саяхан, бүр өчигдөрхөн бид эдийн засгаа маш өндөр түвшинд, шинжлэх ухааны бүрэн үндэстэй төлөвлөж чаддаг байсан юм. Энэ талаар саяхны нэгэн жишээ ярих гэсэн юм…

АНХААР!!! Ардчилалын баг зүүсэн эрх баригчид таны компьютерийг тагнаж байна

Германы ФинФишер гэдэг компанийн бүтээсэн компьютерийн вирусийг ашиглан нууц албад ард иргэдийг тагнаж буй тухай баримтуудыг илчилснээрээ Викилийкс нь гэмт халдлагын гол бай болж буй сэтгүүлчид, иргэний нийгмийн идэвхтэн тэмцэгчид болон улс төрийн тэрс үзэлтнүүдэд анхааруулж байна.

Ёс зүйгүй авирлагчдын ёс бус үйлдлийг өөгшүүлсээр байх уу

Улсын ах­лах байцаагч У.Батсуурь хувийн таа­рамж­гүй харь­цаанаас болж дэд дарга Ж.Алтансүх рүү архины хундага шидэж биед нь гэмтэл учруулсан хэргээр өнгөрсөн наймдугаар са­рын 21-ний өдөр шүүхээс торгуулийн ял авч гэм буруутайд тооцогдсон.

Ерөнхий сайд Увс аймагт ажиллалаа

Увс аймагт өрнөж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудтай Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг өнгөрөгч амралтын өдрүүдэд танилцаад ирлээ.

Хиллари Клинтон Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцох дохиог өгчөө

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга асан Хиллари Клинтон 2016 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцох битүүхэн дохиог өгчөө. Тэрбээр Айова муж улсад ням гарагт болсон Ардчилсан намын их хуралд оролцохдоо ийм дохиог өгсөн байна.

“Усны аюулгүй байдлын төлөвлөгөөг орон нутагт өргөжүүлэх, УСУГ-ын туршлагыг судлах” сургалт эхэллээ

ЭМЯ, БХБЯ, ДЭМБ, АШУҮИС-ийн НЭМС хамтран “Усны аюулгүй байдлын төлөвлөгөөг орон нутагт өргөжүүлэх, УСУГ-ын туршлагыг судлах” сэдэвт тав хоногийн үндэсний сургалтыг зохион байгуулж байна.

Өвөрхангай аймгийн Сант суманд бүртгэгдсэн тарваган тахлын талаар ЭМЯ-наас өнөөдөр мэдээлэл өглөө

Уг хуралд ЭМЯ-ны ТЗУГ-ын дарга Д.Оюунчимэг, НЭМХ-ийн дарга Д.Нарангэрэл, ЗӨСҮТ-ийн захирал М.Нямсүрэн нар оролцов.

МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт Ховд аймагт ажиллаж байна

МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт энэ сарын 9-16-нд тойргийнхоо 10 гаруй сумын ард иргэдтэй уулзаж, ахуй амьдралтай нь танилцаж байна.

Дэвид Хэйнсийг цаазалсан дүрс бичлэг жинхэнэ болохыг нотлов

“Лалын улс” бүлэглэлийн босогчид Их Британийн иргэн Дэвид Хэйнсийг цаазаар авч буй дүрс бичлэг хуурамч биш болохыг Их Британийн Гадаад хэргийн яам нотолсон тухай Франс Пресс агентлаг мэдээлжээ.

Сноуденд улс төрийн орогнох эрх олгох Швейцарийн төлөвлөгөөг буруушаав

“Урвагч Эдвард Сноуден шүүгдэхийн тулд АНУ-д буцаж ирэх ёстой. Өөр улсад аюулгүй орогнох эрх ашиглан манай тагнуулын байгууллагын ажлын арга барил болон эх сурвалжуудыг худалдах боломжийг бид түүнд олгох ёсгүй” гэж тэрбээр мэдэгдсэн байна.