Судлаач Д.Ганхуяг : Ан цаваас цууралт хүртэл...

Нийтэлсэн: 2017-08-06 19:10:41

Саяхан болсон Ерөнхийлөгчийн сонгууль манай улс төрийн төлөв байдал, хандлагад суурь өөрчлөлт оруулав. Гэтэл манайхан үүнийг үл анзааран хоёр хүн боксдоод нэг нь ялчихсан мэтээр ойлгож, үйл явдлын өрнөл, хандлагыг илт явцууруулж байна. Сонгуулиас хойш бүтэн сар гаруй болсон авч нухацтай, тулхтай үнэлэлт дүгнэлт энэ хэр алга. Энэ удаагийн сонгуулиар МАНАН системийн дээд түвшинд олон жилийн өмнө гарсан ан цав гарсан сонгуулийн үр дүнгийн хүчтэй доргилтын улмаас МАНАН-д цууралт болон өргөжиж нуралт эхэлсэнд гол учир нь байгаа юм. Энэ тухай өгүүлсү… 
 
Ан цаваар гоожигсод
 
МАНАН-д үүссэн ан цав бол түүнийг анх үүссэн цагаас нь эхлэн бий болсон ба үүнийг уг сууриар нь арилгах ажлыг МАНАН-гийн аль ч удирдагч хийж байгаагүй зүгээр л өнгө будгийн засал хийж, түүндээ сэтгэл ханадаг байлаа. Ийм байдлаар нэгэнт үүссэн суурь ан цавыг аргацаах, торгоох, хаацайлах боломж жилээс жилд багассаар байсан нь мэдээж хэрэг. МАНАН-гийн удирдлага уг сууриараа ан цаваар дүүрсэн нам, төрөө хамгийн хамгийн сайн байгууламж хэмээн сурталдаж үүндээ өөрсдөө ч, бусдыг ч итгүүлсэн байлаа. МАНАН-гийн ан цав түүнийг хэрхэн аргацааж, торгоож байсан нь өөрөө МАНАН-гийн түүх юм.
Энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар МАНАН-г анх үүсгэн байгуулагчаас эхлээд түүнийг уламжлан авч, буухиалан өртөөлж явсан болон угсаа залгамжлах бүх удирдагчид МАНАН-д гарсан цууралтаас үүссэн цоорхойгоор бүгдээрээ гоожин унав. Үүнийг би дээр “суурь өөрчлөлт” гэж нэрлэсэн билээ. Үүнийг суурь өөрчлөлт гэхгүй юм бол өөр юуг суурь өөрчлөлт гэх билээ ?!
 
1. Ц.Элбэгдорж
 
Монголын төрийг бараг 20–иод жил үймүүлэн самарч, “төр сүйрүүлэх авъяасаа” бүрэн харуулсан, бас нотолсон Ц.Элбэгдорж улс төрийн эрх мэдлээс зайлав. (“Төр сүйрүүлэх авъяас”. 2013.06.01.) Энэ нь мэдээж хэрэг байрлууштай, олзуурхууштай явдал боловч үлдээсэн хор уршиг нь дэндүү аймшигтай. Ц.Элбэгдорж төр улсын ирээдүйг биш юмаа гэхэд Монголын улс төрийн хоёр гол намын нэгийг нь бараг бүрэн сөнөөж, нөгөөг нь үхлийн ирмэг дээр орхиод явж байна. Ц.Элбэгдоржийг зүгээр л явчихна гэж би л лав бодохгүй байна. Тэр ахиад л нам, төрийг үймүүлэх, самрах ажил хийх нь мэдээж хэрэг. Гэвч үүнийг би одоо ярихгүй, учир нь надад түүний гарцаагүй хийх хорон үйлийг ярих, илчлэх хангалтай цаг хугацаа, орон зай байна. Эхний удаад монголчууд “Ц.Элбэгдорж буруу ярьсан ч буруу, зөв ярьсан ч буруу” гэсэн миний дүгнэлтийг санаж явахад илүүдэхгүй…
 
2. С.Баяр
 
Оюу Толгойн новшийн гэрээ, оффшор болон байрны асуудлаар өөрийн хувь заяаг балласан С.Баяр улс төрийн хий үзэгдэл болон хувирав. Оюу Толгойн гэрээ С.Баярын хувьд “бахархал” бол монголчуудын хувьд гутамшиг юм. Учир нь С.Баярын байгуулсан Оюу Толгойн тэгш бус, шударга бус гэрээ монголчууд ашигт малтмалын дараа дараагийн гэрээ хэлэлцээр хийхэд хамгийн муу, хамгийн хорлогчинтой, хамгийн адгийн жишиг болон тогтсонд түүний гол хор уршиг, аюул занал оршино.
С.Баяр Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн эхний шатанд М.Энхболдыг 3-аар оруулж унагах, дараагийн шатанд С.Ганбаатарыг дэмжин угсаа залгамжлуулах олон хувилбарт нууц тоглолт хийсэн нь одоо бараг тодорхой байна. Энэ талаар А.Баатархуягийн сүүлийн хэдэн өгүүлэлд хангалттай харуулсан.
Одоо С.Баяр дараагийн хувилбарыг аль хэдийн бодчихсон ба түүнийгээ хэрэгжүүлэхийн төлөө зүтгэнэ гэдгийг би тольдсон мэт харж байна. С.Баярыг тэнэг хүн гэж хэн ч хэлэхгүй, тэр дэндүү ухаантайг би сайн мэднэ. Гэхдээ их ухааныг буруу үйлд зарцуулбал үйлс нь нурж, хувь хүн нь өөрөө сөнөдөг гэдгийг ч би бас мэднэ. Ямар ч гэсэн С.Баяр “нууц ноёнтон” болон хувирч цаашдын олон үйл явдалд нөлөөлнө гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй.
 
3. Н.Энхбаяр
 
МАНАН-г Р.Гончигдоржийн хамт анх үүсгэн байгуулж, “авилгын загалмайлсан эцэг” гэж алдаршсан Н.Энхбаяр хамаг байдаг хороо хийсэн боловч цууралтын цоорхойгоор гоожин унав. Н.Энхбаяр “эрх мэдлийн мания” хэмээх хүнд өвчнийхөө улмаас эрүүлээр сэтгэх чадвараа алдсаныг түүний сүүлийн жилүүдийн үйл ажиллагаа бүрэн нотолдог. С.Ганбаатарын амжилт олсон шалтгааныг Н.Энхбаярын “сод авъяас” гэж олон хүн тайлбарлаж байгаа. Гэвч нарийвчлан авч үзвэл огт тийм биш. Гадаадын идэвхитэй бөгөөд далд дэмжлэг, мөнгө хөрөнгө “гэнэт” олдсон, түүнчлэн хоёр намын дунд үүссэн “хоосон орон зайд” тоглолт хийсэн нь тэдний “бэлэн” амжилтын үндсэн шалтгаан юм.
Одоо Н.Энхбаяр “улс төрийн 3 дахь хүчний” рольд тоглож эхлэх нь гарцаагүй. Н.Энхбаярт нэг талаас рэкет хийж амьдрах, нөгөө талаас улс төрийн шинэ бөгөөд жинхэнэ 3-дагч хүчний замыг хаах хоёрхон арга зам үлдсэн бөгөөд энэ нь түүхэн гаж хандлага болохоос гадна явцгүй, үхэл мөхлийн зам юм. “Үхэшгүй Кащей” үлгэрт л байдаг болохоос улс төрд байдаггүй. Гэвч монголчууд бид “улс төрийн зомби” Н.Энхбаяраас болгоомжлох хэрэгтэйг би онцлон сануулж байна.
 
4. М.Энхболд
 
М.Энхболд бол МАНАН-д харъяалагдах боловч яг түүний удирдагч биш юм. Тэрээр МАНАН-гийн удирдагч болж, түүнийг уламжлан залгамжлах үүрэгт санаархагч дараагийн хүн байв. Гэхдээ М.Энхболд МАН-ын бусад бүлгүүдийг эсвэл өөртөө татах, эсвэл зайлуулан холдуулах аргын аль нэгийг нь хэрэглэж, МАНАН-гийн манлайлагч болох ёстой байлаа. Гэвч тэр энэ 2 аргын алийг нь ч хэрэглэж чадсангүй.
М.Энхболдод МАНАН-г залгамжлах, эсвэл түүнийг эвдэх түүхэн үүрэг тулгарсан юм. Түүхэн хандлагын болон ард түмний луужин МАНАН-г эвдэх зүгийг зааж захиалга өгсөөр атал М.Энхболд МАНАН-г бэхжүүлэх мухар замыг сонгон авсанд түүний стратегийн алдаа оршино.
М.Энхболд Ц.Элбэгдоржийг өмгөөлөн хамгаалж, итгэж байсан нь ердөө л өөрийгөө хуурсан явдал байсан бөгөөд Ц.Элбэгдорж, С.Баяртай нийлэн түүнийг онхолдтол нь мурьсан нь одоо нэгэнт тодорхой байна. М.Энхболдын олон бичлэг задарсан нь түүний уналтын шалтгаан биш, ердөө л шалтаг л юм. Лав л АН бичлэг зохиогоогүй, харин МАН дотроос задарсан нь нэн тодорхой.
Үнэндээ бол М.Энхболд МАН-ыг бүлэг болгон задлаагүй, учир нь тэр зөвхөн Улаанбаатар бүлэглэлийн толгойлогч юм. Харин ч М.Энхболд МАН-ын задралыг түр ч гэсэн тогтоон барьж, 2016 оны сонгуульд ялуулсан нь хөдөлшгүй баримт. Харин УИХ-ын сонгуулийн дараа М.Энхболд зөвхөн өөрийн Улаанбаатар бүлэглэлд тулгуурлан МАН-ыг дангаар захирах оролдлого хийсэн нь түүний ялагдлын эх үндэс юм. Ингэснээрээ М.Энхболд МАН дотор удаан үйлчилгээтэй тэсрэх бөмбөг бий болгожээ. Энэ бөмбөг яг 1 жилийн дараа Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр түүний албан өрөөнд тэсэрчээ. Тэр бөмбөг 2 кноптой байсан ба нэг нь Ц.Элбэгдоржид, нөгөө нь С.Баярт байжээ. Нөгөө хоёр туучий нь зөвшилцөж байгаад кнопоо зэрэг дарж орхижээ.
Одоо М.Энхболдын хувь заяа нэн тодорхойгүй болж ирэв. Учир нь МАН дотор суурь буюу тектоник хагарал гарч эхлэв. Түүнийг маш хүнд тулалдаан хүлээж байгаа ба түүнд ялах магадлал нэн бага.
Ийнхүү МАНАН-г үүсгэн байгуулагч Н.Энхбаяр, түүний дараагийн С.Баяр, түүний дараагийн Сү.Батболд, түүний дараагийн Ц.Элбэгдорж, тэднийг халааг залгамжлан авахаар санаархсан М.Энхболд нар бүгдээрээ нэгэн зэрэг жагсаалаас гарав. Энэ бол Монголын нэн шинэ түүхэнд гарч байгаагүй, зарчмын хувьд цоо шинэ үзэгдэл мөн. Өмнө нь МАНАН-гийн аль нэг удирдагч унаж байсан, байр нь солигдож байсан, харин бүх толгойлогчид нь зэрэг сүйрсэн тохиолдол байгаагүй юм. Үүнийг би түүхэн зөв хандлага, шинэ үзэгдэл, жам ёсны үйл явц, алсын ихээхэн үр дагавартай, цааш өргөжих хандлага гэж үзэж байна.
 
Толгойгүй МАНАН
 
МАНАН-г үүсгэн байгуулагчаас эхлээд түүний дэс дараалан удирдаж байсан, мөн тэднийг залгамжлах гэсэн 4 том лидер зэрэг унасан нь Монголын улс төрийн нөхцөл, хүчний харьцааг тэс өөр төлөв байдалд оруулав. Ямар ч гэсэн МАНАН энэ удаад толгойгүй болов. Энэ бол сайн хэрэг, мөн ямар нэг хэмжээгээр манай ард түмний хүсэл мөрөөдөл гэж хэлж болно…
Н.Энхбаяр, С.Баяр, Сү.Батболд, Ц.Элбэгдорж, М.Энхболд нарын зэрэгцсэн нуралт нь тэдний өөр хоорондын зэрлэг өрсөлдөөн, мөн гадаад хүчин зүйлийн зөрчлөөс голлон шалтгаалсан нь мэдээж хэрэг.
Энэ үйл явдлын явц нь онцын их сонирхолтой биш, харин түүнээс гарах үр дүн нь ихээхэн сонирхолтой. Үүний дүнд дараах хандлага ажиглагдаж байна.
1. МАНАН систем хуучин байдлаараа буюу дураараа дургиж дунд чөмгөөрөө жиргэх бололцоогүй болжээ.
2. МАНАН “ил харагдах” улс төрийн удирдагчдаа бараг бүгдийг нь алдав. Ингэснээр нэг нь унахад нөгөө нь залгамжлан гарч ирдэг “байраа солих” арга явцгүй болов.
3. Энэ нь МАНАН сөнөсөн гэсэн хэрэг биш, харин анхныхаа том нуралтад орж, шокын байдалд орсон гэсэн хэрэг юм. Гэвч энэ бол түр зуурын самгардалт, тэдний анхны томоохон ялагдал мөн.
4. Одоо МАНАН-д удирдагчийн төлөө хатуу ширүүн тэмцэл өрнөх бөгөөд энэ нь урд өмнөхөөсөө илүү харгис хэрцгий байх болно.
5. Энэ тэмцэлд МАНАН-гийн саяхан нурж, гоожсон “хуучин толгойнууд” их бага хэмжээгээр оролцох нь нэн тодорхой.
6. Хэрэв хугацаа алдах юмуу, үүссэн цууралтыг нь ихэсгэж, түлхэн нураахгүй бол МАНАН систем ахин сэргэнэ.
7. Одоо Монголын улс төрийн цаашдын төлөвийг МАНАН-гийн дотоод тэмцэл дангаар тодорхойлохгүй, харин МАНАН хийгээд түүнийг эсэргүүцэгч Шинэ хүчний хоорондын тэмцэл тодорхойлох болно.
8. МАНАН-г хязаарлах, хязгаарлах, үлдэн хөөх, байранд нь тавих, устгах зэрэг нь манай улс төрийн тэргүүн ээлжийн зорилт, үндэсний эрх ашиг мөн.
 
МАНАН-г хазаарлахуй
 
Энэ үйл явдлыг чамлаж болохгүй. Учир нь өөрөө их том, алсын үр дагавартай үйл явдал юм. Мөн энэ үйл явдлыг хэтрүүлэн үнэлж болохгүй. Учир нь МАНАН сөнөөгүй
байгаа.
Ямар ч гэсэн олон жилийн турш харааж зүхэхээс өөр зүйл хийж чадахгүй байсан улс төрийн хүчнүүд болон ард түмэнд МАНАН-тай тэмцэх, түүнийг хазаарлах, хязгаарлах, түлхэн унагах, байранд нь тавих, улмаар улс төрийн тоглолтын шударга бус, утгагүй, бусармаг дүрмийг халах боломж, тэмцлийн талбар анх удаа бий болж байна. 
Заримдаа 30 гэр бүл, заримдаа 200 гэр бүл гэж янз бүрээр тоолдог МАНАН бол бүхэл бүтэн цогц систем юм. Эдүгээ тэдний үйл ажиллагааг бүхэлд нь дүрслэн харуулах судалгааны асар их мэдээлэл цуглаад байна. Үүнийг дараах бүдүүвчээр тоймлон харуулж болно:
1. Тэд намын эрх мэдлийг бусармаг аргаар гартаа авдаг. Энэ нь нэлээд урт үйл явц бөгөөд хууль бус аргаар хийгддэг.
2. Намын системийг ганц удирдагч, түүний тойрон хүрээллээс хэт хараат, хатуу төвлөрсөн удирдлага, дарангуй арга барилаар ажилладаг нүсэр машин болгон хувиргадаг.
3. Гадаад, дотоод асар их мөнгө, намын болон төрийн машиныг ашиглан сонгууль луйвардах, сонгогчид болон тэдний саналыг худалдан авах замаар төрийн эрх мэдэлд хүрдэг.
4. Намын бүтцээ тэр чигээр нь төрд шилжүүлэн авчирч оруулдаг бөгөөд энэ үйл явц зөвхөн худалдаа наймааны зарчмаар явагддаг.
5. Үүний дүнд төрийн алба арилжааны хэрэгсэл болон хувирах ба Монголын төр нийгмийн болон байгалийн баялгийг худалдаалах хар зах болон хувирдаг.
6. Тэд хулгайлах, шууд дээрэмдэх, авилгадах замаар нийгмийн болон байгалийн баялгийн дийлэнхи хэсгийг зөвхөн амин хувьдаа завшин баяжиж байдаг.
7. МАНАН үндэсний эрх ашгийг уландаа гишгэн умартаж, гадаадын эрх ашгийг илэрхийлэгч компрадар хөрөнгөтний төлөөлөгч болон хувирдаг.
8. Энэ бүхний үр дүнд МАНАН өөрийн худалдан авсан Монгол төрийн эрх мэдэл сүр хүчээр далайлган улс орны эдийн засаг, нийгмийг сүйрүүлэгч, халаагүй ноёрхогч харгис бурангуй хүчин болдог.
Ийм байдал олон арван жил үргэлжилж ирсэн юм. Гэвч алив юманд эхлэл байвал төгсгөл байдаг жам ёсоор эдүгээ МАНАН өөрийн дотоод зөрчил тэмцэл болон ард түмний дургүйцэл жигшлийн үр дүнд нуран унахад ойрхон болоод байна.
Монголчууд МАНАН-гаас юу шаардах ёстой вэ ? Мэдээж тэднийг шударга байх, шударга болохыг шаардаж болох авч энэ нь дэндүү гэнэн, дэндүү үл гүйцэлдэх явдал болно. Мөн тэднийг алж, шоронд хатаах замаар асуудлыг шийдэх гэвэл бас л үл гүйцэлдэх, харгис арга болно. Иймээс МАНАН-г албадах нь хамгийн шилдэг арга болно. Учир нь улс төрийн асуудлыг улс төрийн аргаар л шийдэж болдог. 
 
Намын хүрээнд: 
 
Намын эрх мэдлийг хэт төвлөрүүлж, хэдхэн хүний гарт өнө удаан хадгалах; намын эрх мэдлийг угсаа залгамжлуулах замаар феодалын нам болгон хувиргах; намын олон түмнээс далд, нууц хуйвалдаан хийх; намын болон үндэсний эрх ашгийг үл тоомсорлох, уландаа гишгэх; ээлж халаагүй засаглахыг хориглох зэрэг нь хамгийн наад захын шаардлага бөгөөд үүнийг МАНАН-гаас шаардаж бүрнээ болно.
Төрийн хүрээнд: 
Төрийн албыг мөнгөөр үнэлэх арилжааны хэлбэрээс гаргаж, шударга өрсөлдөөний зарчмыг хэрэгжүүлэх; төрийн шийдвэрийг явцуу цөөнхийн эрх ашгийн үүднээс биш, ард түмний язгуур эрх ашгийг тусган гаргаж, хэрэгжүүлэх; хуулийг алагчлалгүй үг дуугүй биелүүлэх; нийгмийн баялгийг шударгаар хуваарилах; нийгмийн болон байгалийн баялгийг хулгайлах, дээрэмдэх бузар үйлдлийг зогсоох; гадаадын эрх ашгийг илэрхийлж, түүнийг Монголд тулган хүлээлгэхийг зогсоох зэрэг зарчим хэм хэмжээг МАНАН-гаас шаардаж бүрнээ болно.
Энд дурдсан бүхэн хамгийн энгийн, хамгийн түгээмэл, хамгийн наад захын зарчим, хэм хэмжээ болно. Ер нь ингэхэд үүнийг л хэрэгжүүлэх гэж Монгол Улс ардчиллын замыг сонгон авсан билээ.
Мөн эдгээр нь уриа лоозон биш, цаас биш, харин зөвхөн бодит үйлдэл, бодит тэмцлээр шийдэгдэх ихээхэн хүнд бөгөөд түвэгтэй зорилт мөн. Харин эдгээр зарчмыг хэрэгжүүлэх, биелүүлэхээс татгалзсан, эсэргүүцсэн, цааргалсан этгээдүүдийг цаазлан хороож, шоронд илгээж болно. Чухамхүү ийм тов тодорхой зарчим дэвшүүлж, түүнийг хэрэгжүүлэхийн төлөө нөр их тэмцэл өрнүүлж байж бид МАНАН-г хазаарлаж, ялж чадна.
 
Хэрэгжүүлэх хүчин
 
Одоо бид монголчуудын хамгийн дуртай “Хэн үүнийг чинь хийхийм ?” гэсэн адгийн бэртэгчин атлаа нэн түгээмэл асуултад тулан ирж байна.
Өнөөгийн нөхцөлд МАНАН-г хазаарлаж, хязгаарлаж, түүнийг сөрөн зогсох 4 хүчин буй. Энэ нь: 1. Ерөнхийлөгч болон түүний институт, 2. Ардчилсан Нам, 3. Монгол Ардын Нам, 4. Ард түмэн болно. Үүнийг нэг бүрчлэн тайлбарлахыг оролдъё.
 
Нэг. Ерөнхийлөгч болон түүний институт
 
Өнөөгийн нөхцөлд МАНАН-г сөрөн зогсож, түүнийг эвдэн өөрчлөх гол хүчний нэг нь Ерөнхийлөгчийн институт юм. Дашрамд дурдахад “Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өөрөө МАНАН-гийн хүн учраас түүнтэй тэмцэх боломжгүй” гэж ярих эсэргүүцэх хүмүүс олон гарна. Ерөнхийлөгч Х.Баттулга МАНАН-гийн хүн биш. Учир нь тэр МАНАН-гийн удирдлагад, тэр ч байтугай намын удирдлагад байгаагүй. Гэхдээ тэр бизнес хүний хувьд нэгэн үе МАНАН-г аргадаж, царайчилж, арга эвийг нь олох гэж явсан богинохон үе бий. Гэвч энэ нь явцгүй, мухар зам гэдгийг ухаарч МАНАН-гийн эсрэг тэмцэж эхэлснийг түүний сүүлийн үеийн бүхий л үйл ажиллагаа харуулдаг.
Гэхдээ нөхцөл байдал тийм амар хялбар биш. Аливаа үйлсэд анхдагч нөхцөл, хүчин зүйлс хүчтэй нөлөө үзүүлдэг. Түүний нэг нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулга үндэсний эв нэгдлийг илэрхийлэгч гэдгээ тов тодорхой харуулах явдал мөн. Түүнд АН-ыг эмхлэн цэгцлэх үүрэг, шаардлага тулгарч буй. Гэхдээ энэ нь хуулиар хориотой учир намын хэрэгт шууд хутгалдан оролцох боломж нэн бага.
Ингээд түүний гол найдвар, түшиг тулгуур, арга хэрэгсэл нь Ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл, түүний институт юм. Хэрэв Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өөрийн институтыг АН-ын “хуучин удирдагчдын цуглуулга” болговол түүний МАНАН-тай хийх тэмцэл анхнаасаа буруу замаар орно. Энэ аюулыг Ерөнхийлөгч өөрөө бодож тунгааж байгаа гэдэгт найдаж байна.
 
Ардчилсан Нам
 
АН өөрийн дотоод зөрчил, Ц.Элбэгдоржийн хорлонт үйлдлийн улмаас аль эрт буюу 2015 оноос эхлэн задрал сүйрлийн байдалд орсон. Зөвхөн унасан хойноо л ухаардаг нь АН-ын араншин юм. Иймээс Ерөнхийлөгчийн сонгуульд орохдоо “эв нэгдлээ” хангаж чадав. Гэвч энэ нь түр зуурын бөгөөд дэндүү эмзэг “эв нэгдэл” болно. Эдүгээ АН-д эвлэн нэгдэх нэрээр удирдагчийн суудлын төлөө тэмцэл өрнөх нь гарцаагүй. Энэ тэмцлийн явцад хуучин МАНАН сэргэх маш өндөр магадлалтай. Наад зах нь Ц.Элбэгдорж тооноор ороод ирэх үлэмж ноцтой аюул ойрхон буй. Ганц Ц.Элбэгдорж ч биш, МАНАН буцан сэргэж, орж ирэх үүд хаалга, нүх сүвийг АН хааж амжаагүй байна. АН МАНАН-г нэг мөсөн дарж авах түүхэн боломжтой болсон ба хэрэв үүнийг ашиглаж чадвал АН шинэчлэгдэж, эв нэгдэл, хүч чадлаа жинхэнэ утгаар сэргээж чадна. Хэрэв чадахгүй бол сөнөнө…
 
Монгол Ардын Нам
 
Багцаа тооцоогоор МАНАН-чуудын 70 хувь нь МАН-д, 30 хувь нь АН-д байдаг учраас МАН-д ачааны хүнд ногдох нь мэдээж хэрэг. МАН-д асар удаан бугшсан, салж өгдөггүй МАНАН-гаас ангижрах түүхэн боломж ногдож байна. МАН дахь МАНАН-чуудын гадаад, дотоод дэмжигчид, эдийн засгийн нууц ноёнтнуудыг үл тооцвол МАН-ыг ердөө л 6-8 улс төрч удирдаж байдаг. Өөрөөр хэлбэл эдгээр 6-8 хүн МАНАН-гийн амин сүнс, гол удирдагч, нэгтгэн зохицуулагчид болно. 
Мэдээж эдгээр 6-8 хүнийг дагасан, тойрсон, бялангадсан, цүнх барьсан хүмүүсийн олон шатлал байдаг ба эд хөрөнгө мөнгө, эрх мэдэл ихтэй учраас лаг сүртэй харагддаг боловч толгойлогчоо алдвал зохион байгуулалтын чадвараа бүрэн гээдэг.
Намын болон төрийн эрх мэдэлд халаагүй шигдэж, эдийн засгийн хязгааргүй эрх мэдлийг атгасан эдгээр МАНАН-чуудыг зайлуулах, байранд нь тавих, номонд оруулах боломж одоо л бий болж байна.
Үүнийг МАН-ын хуучин удирдагчид болон тэдний хүрээллээс хийж гүйцэлдүүлэх гэвэл үлгэрийн далай болно. Иймд МАН-ын шинэ дэвшилтэт хүчнүүд, ялангуяа залуучууд хүсэл зоригоо нэгтгэн хамтран үйлдвэл амжилт олох нь эргэлзээгүй.
УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаяр, Л.Оюун-Эрдэнэ, Т.Аюурсайхан нарын “60 тэрбумаас намаа цэвэрлэе” хөдөлгөөн, МАН-ын удирдлагад хүргүүлсэн шаардлага нь цаг үеэ олсон, зөв зүйтэй, ирээдүйтэй, дэвшилттэй, өргөжин тэлэх, гарцаагүй амжилт олох ариун үйлс юм. Эдний цаана Засгийн Газарт байгаа шалтгааны улмаас шууд ил гарахгүй байгаа У.Хүрэлсүх байгаа нь мэдээж хэрэг. Би энэ залууст амжилт хүсч байна, мөн тэднийг олон хүн дэмжиж байгаа гэдгийг харж, мэдэрч байна. 
Энд нам, залуучуудын харьцаа хийгээд зөрчлийн мөнхийн асуудал үүсдэг. Энэ асуудлыг харьцангуй хөнгөх, хялбар шийдэх бүрэн боломжтой. (“Түүхээ мэдмээр байна уу ?!” 2015.06.18)
Хөдөлгөөн, шаардлага хоёр бол зөвхөн эхлэл бөгөөд МАН-д шинэчлэл хийх гэсэн олон удаагийн оролдлого бүтэлгүй дууссан, эсвэл хол явалгүй унтарч байсан харамсалт жишээ нэн олон. (“Үзэл санааны гуйланчлал” 2017.05.26)
МАН-ынхан “шинэчлэл” гэсэн ганцхан монгол үг мэддэг нь МАН 5 удаа “шинэчлэл” хийснээс тод харагддаг. Одоо МАН-д “шинэчлэл” биш, харин “өөрчлөн байгуулалт” хэрэгтэй. Манайхан “өөрчлөн байгуулалт” гэдгийг М.Горбачевын “өмч” гэж үзэн түүнээс зайлсхийдэг нь үнэндээ бол инээд хүргэхээс цаашгүй. Монгол хэлэнд “өөрчлөн байгуулалт”-аас гадна “тохинуулах”, “төвхнүүлэх”, “илбэн тохинуулах”, “цэгцлэх”, “журамлах”, “эмхлэх” гэсэн олон сайхан үгс байдаг агаад эдгээр нь бүгдээрээ “шинэчлэх, өөрчлөх” гэсэн агуулгыг илэрхийлдэг.
 
Ард түмэн
 
Манай ард түмэн 10 гаруй жилийн гашуун туршлагаасаа саналаа худалдах нь хамгийн адгийн, ямар ч явцгүй, ердөө л хууран мэхлэлт гэдгийг ойлгосон нь хамгийн олзуурхууштай, нэн дэвшилттэй, цаашид улам өргөжүүлэн дэмжвэл зохих сургамжит үзэгдэл юм. Манай ард түмэн өөрийнхөө эрх ашгийг ухамсарлаж, ардчиллын зарчим, үнэт зүйлсийг эзэмшиж, ашиглаж сурч байна. Энэ нь өөрөө асар том үзэгдэл, ардчиллын соёлын бодит илэрхийлэл болно.
МАНАН-г хазаарлах, хязгаарлах үйлс амар хялбар биш гэдгийг би онцлон дурдаж байна. Энэ үйлс хүнд хэцүү, хатуу ширүүн тэмцлийн явцад гүйцэлдэх болно. Наад зах нь “хуучин толгойнууд” улс төрийн үйл явцад хутгалдан оролцож, чингэхдээ өөрийн залгамжлагчийг гарган ирж, түүнийг утсан хүүхэлдэй болгон дэвшүүлж, өөрсдөө далдаас удирдах замаар эрх мэдлээ хязгааргүй, халаагүй хадгалан үлдэхийг үхэн хатан оролдох нь гарцаагүй. (“Чөтгөрийн тойргийн учир” 2014.10.23, “Чөтгөрийн тойргийг эвдэхийн учир” 2017.06.02.)
Энэ тохиолдолд хэн нь шинэчлэгч, хэн нь МАНАН-г залгамжлагч гэдгийг ялган салгах залшгүй шаардлага үүснэ. МАНАН-чууд асар их туршлагатай, хөрөнгө мөнгө, эрх мэдэл ихтэй, хорон арга хэрэглэх учраас энэ нь ихээхэн хүнд асуудал болон хувирах нь зайлшгүй.
Гэвч сайтар ажиглаж, судалгаа шинжилгээ хийх аваас тэднийг ялган салгах шиг амархан ажил гэж үгүй. Мөн МАНАН-гийн “хуучин толгойнууд” яаж аашлаж аяглах, юу хийхийг мэдэх шиг хялбар зүйл гэж үгүй. Гэвч үүнийг дараа жичид нь ярина…
Олон жилийн турш харааж зүхэхээс өөрийг хийж чадахгүй байсан ард түмэнд МАНАН-г хязаарлах, хязгаарлах боломж анх удаа нээгдээд буй бөгөөд үүнийг гүйцэлдүүлэх эсэх нь хүсэл зориг, үйлдлийн нэгдэл, идэвхитэй үйл ажиллагаанаас шууд хамаарах нэн дэвшилтэт үйлс мөн. Гагцхүү энэ үйлсийг зохион байгуулах, удирдан жолоодох улс төрийн хүчин, тэдний нэгдмэл, зоримог үйл ажиллагаа л хүлээгдэж буй.
МАНАН-д нэгэнт үүссэн олон цууралтыг сайтар харж, гол цэгийг нь олж аваад хэдхэн гөнжихөд л пар хийтэл нурна шүү дээ…
 
Судлаач Х.Д.Ганхуяг.
2017 оны 08 дугаар сарын 04
 
Эх сурвалж: ganaa.mn блог 
 
Эрхэм та судлаач Д.Ганхуягийн бусад нийтлэлийг түүний албан ёсны блог ganaa.mn- ээс уншина уу?
 
 
СУРТАЛЧИЛГАА :

123 сэтгэгдэл харуулж байна        

  1. Жаран тэрбумын засагаа гэж

    Зочин, 2017-08-04 16:58:12, 182.160.1.17Хариу бичих

  2. Ene Ganhuyag gedeg hun zarimdaa yg unen ym shig ym bichihiin . Zarimdaa bur neg durdee itgechihsen galzuu hun shig ym bichne . Harin ene udaad bolohoor ard tumen MAHAH ch ymuu yuch ym hudal huurmagiin toirgoos garch unen haana bn ve !? Shudraga eos hezee togtoh ve !? Gej erelhiilj ehlesniig Ganaa ch bas anzaarchihaj !? Gehdee songuuliin dung elbegee bayar 2 shiidsen uhaanii soliotou ym bas bicheedl haychihaj . Avuushtai n ard olond neeree negiig bodogduulsan ym bichsen bnaa . Uneheer Mongoliin ard tumen avilga heel hahuuli bol uls hogjihgui baihiin undes boldogiig MAH gedeg bol honinii aris nomorson chono bolohiig ter tusmaa yg onooh muuhai menget Nyamdorj shigee shudraga tsarailsan hudal huurmagiin uur uurhai urgelj 2-r egneenees chimeeguihen luderuudee tulhej unagaad ooroo ardn daraagiin zaluusiig agnaad zogsch baidag 2 nuurtei honi tsarailsan chono bolohiign medej avch bgaadl gol ololtn bgaa ym . Uuniigch bas Ganaa guai anzaarsan bnaa kk

    ABCD-korea-gaas, 2017-08-04 20:59:38, 101.235.87.63

    АРД ТҮМНИЙ СОНГОЛТЫГ ЗОХИОМОЛ БОЛГООД ЗОХИОГЧООР НЬ С.БАЯР ЭЛБЭГДОРЖ 2 ЦОХИЖ ЯВАХ ЮМ ДАА НИЭЭДТЭЙ Л ДҮГНЭЛТ БАЙНА ГЭХДЭЭ ЯАХ ВЭЭ ШҮТЭН БИШРЭГСЭД ЧИНЬ ОЙЛГОЖ Л БАЙВАЛ

    Зочин, 2017-08-04 21:50:09, 150.129.143.105

    МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюлтайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 01:58:06, 67.111.249.66

    Мананг цааш харуулахаас гадна маш чухал нэг юм бна. Тэр нь шударга бус хууль хүчнийхнийг хуйгаар нь солих,задлах шүү. АТГ,цагдаа,прокурор,шүүхийн томчууд манангийн луйварчдаас дутахгүй баячууд болсон. Манангийнхны бүх булхайг нууж ,өөрсдөө авилга авч бүх муу муухайг өөгшүүлж бна. Баттулга ерөнхийлөгч МАНАН-ийн хуулийнхантай тэмцэхээс ажлаа эхэл л дээ. Шударга шүүхгүй бид юу ч дуугараад барьж өгөөд хэний ч луйвар илрэхгүй,бүгд мөнгөөр шийдэгдэнэ,хэрэгсэхгүй болно. Цус ойртсон хуулийнхныг задал,өчнөөн шударга хуульчид ажилгүй бна.

    Зочин, 2017-08-06 11:10:11, 150.129.142.243

    МАНАН биш МАНан гэмээр. МАНан чинь бараг л МАН шүү дээ. МАН бүхлээрээ ба АН-ын зарим нөхөд гэсэн үг.

    Зочин, 2017-08-06 17:17:29, 202.179.18.194

    АН-ын МАНАН бол Баярхүү, Сайханбилэг, Баярцогт, Гантөмөр, тэгээд нөгөө оймс шидэгч.

    Зочин, 2017-08-06 17:25:19, 202.179.18.194

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  3. Tand bayarlalaa. hahuul, bogs dolooltiin sistemtei omhii jorlon niigemtei mankuur booluud yneniig bichsnii tani toloo odoo taniig ich yzen yadah baih daa

    unshigch, 2017-08-04 17:16:15, 178.199.118.26Хариу бичих

  4. Таны нэр:

    Тайлбар:

  5. ТӨРИЙН АЛБЫГ ҮНЭЛЭН ХУДАЛДАЖ МӨНГӨ ИДСЭН ман-ЫН ХУЛГАЙЧДЫГ ТОЛГОЙ ДАРААЛАН АРЧИХ ХЭРЭГТЭЙ. ШИВШИГ БОЛЖ БҮР ТЭДНИЙ ДУНДААС ХҮЧИНГИЙН ХЭРЭГТЭН Ч ТӨРӨН ГАРАВ ҮНЭХЭЭР МАН ИЧИГ ИЧИГ ГЭХЭЭС ӨӨР ХЭЛЭХ ҮГ АЛГА

    Зочин, 2017-08-04 17:19:22, 103.57.93.159Хариу бичих

  6. энэ нийтлэл харин ёстой худлаа шааж өгсөн байна даа.Сахлаа будав гэгчийн юм болж.Үүнээс бмнөх нийтлэлүүд харинч зарим талаар бодитой үнэмшилтэй байдаг байсийм

    Зочин, 2017-08-04 20:37:17, 122.201.21.124

    МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюултайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 01:59:15, 67.111.249.66

    Женко л МАНАН-г устгах аврал гэдэг гаргалгаа гаргах нь уу гэтэл бас санаатай юм болохоороо монгол парламентийн засаглалтай орон,мөн ерөнхийлөгчийн эрх үүрэг гэж ҮХ- иар тогтоогдсон нэг юм байдаг гэдгийг санаад ерөнхийлөгчийн институт минститут гэж завааруулаад орхиж....харин монголын өсөлт хөгжлийн ганц дайсан нь МАНАН гэдгийг зөв тодорхойлж,харин Х.Баттулга дээр дурьдсан хүмүүстэй чинь цуг нэг л хогын савны хүн гэдгийг мартаж болохгүй....харин МАНАНг ялах гаргалгаа нь парламентийн засаглалаа зөв голдрилд нь оруулж хүчтэй хариуцлагатай ЕС тай засаглал,гурав дахь хөрш,гаднын хөрөнгө оруулалт дээр түшиглэсэн э/з аа эрчимжүүлээд явбал юманд хүрнэ,тэрнээс үндэсний үзэл,далдуурхан хүсээд байгаа ерөнхийлөгчийн засаглал,оросын хэв загвар бол мөхөлд хүргэнээ

    Зочин, 2017-08-05 07:32:30, 24.130.115.88

    ЗААВАЛ ГИНЖИН ХОЛБОО ГООР ТӨСӨӨЛЖ УЧИР ШАЛТГААНЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ГЭХ ХЭРЭГГҮЙ. САЯЫН СОНГУУЛЬ: 1. АРД ТҮМЭН МАН болон АН-ААС МАШ ЗАЛХСАН; 2. МАНАН-гийн болон нийгмийн боловсрол дулимаг,  ухаан муутай, эх оронч сэтгэл дутмаг ихээхэн (~41%) хэсгийн эсрэг Х.БАТТУЛГА ГЭДЭГ ХҮН СӨРӨН ЗОГССОН НЬ "МОНГОЛ ЯЛСАНЫ" ҮНДСЭН ШАЛТГААН БОЛСОН. Түүнээс элбэгдорж, баяр нар мурисаных огт биш! Сонгуулийн эхний шатанд сонгогчдын 31% гаруй нь Ганбаатар саналаа өгсөн нь түүнд болон энхбаярт биш, 16 -оны УИХ-ын сонгуульд Г. УЯНГА болон 3 дагч хүчинд өгсөн саналаа төрийн гэмт хэрэгтэн элбэгдоржийн хар машинд луйвардуулсан нийгмийн дэвшилтэт хэсэг байлаа. ЗААВАЛ ГИНЖИН ХОЛБОО ГООР ТӨСӨӨЛЖ УЧИР ШАЛТГААНЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ГЭХ ХЭРЭГГҮЙ. САЯЫН СОНГУУЛЬ: 1. АРД ТҮМЭН МАН болон АН-ААС МАШ ЗАЛХСАН; 2. МАНАН-гийн болон нийгмийн боловсрол дулимаг,  ухаан муутай, эх оронч сэтгэл дутмаг ихээхэн (~41%) хэсгийн эсрэг Х.БАТТУЛГА ГЭДЭГ ХҮН СӨРӨН ЗОГССОН НЬ "МОНГОЛ ЯЛСАНЫ" ҮНДСЭН ШАЛТГААН БОЛСОН. Түүнээс элбэгдорж, баяр нар мурисаных огт биш! Сонгуулийн эхний шатанд сонгогчдын 31% гаруй нь Ганбаатар саналаа өгсөн нь түүнд болон энхбаярт биш, 16 -оны УИХ-ын сонгуульд Г. УЯНГА болон 3 дагч хүчинд өгсөн саналаа төрийн гэмт хэрэгтэн элбэгдоржийн хар машинд луйвардуулсан нийгмийн дэвшилтэт хэсэг байлаа. ЗААВАЛ ГИНЖИН ХОЛБОО ГООР ТӨСӨӨЛЖ УЧИР ШАЛТГААНЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ГЭХ ХЭРЭГГҮЙ. САЯЫН СОНГУУЛЬ: 1. АРД ТҮМЭН МАН болон АН-ААС МАШ ЗАЛХСАН; 2. МАНАН-гийн болон нийгмийн боловсрол дулимаг,  ухаан муутай, эх оронч сэтгэл дутмаг ихээхэн (~41%) хэсгийн эсрэг Х.БАТТУЛГА ГЭДЭГ ХҮН СӨРӨН ЗОГССОН НЬ "МОНГОЛ ЯЛСАНЫ" ҮНДСЭН ШАЛТГААН БОЛСОН. Түүнээс элбэгдорж, баяр нар мурисаных огт биш! Сонгуулийн эхний шатанд сонгогчдын 31% гаруй нь Ганбаатар саналаа өгсөн нь түүнд болон энхбаярт биш, 16 -оны УИХ-ын сонгуульд Г. УЯНГА болон 3 дагч хүчинд өгсөн саналаа төрийн гэмт хэрэгтэн элбэгдоржийн хар машинд луйвардуулсан нийгмийн дэвшилтэт хэсэг байлаа. ЗААВАЛ ГИНЖИН ХОЛБОО ГООР ТӨСӨӨЛЖ УЧИР ШАЛТГААНЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ГЭХ ХЭРЭГГҮЙ. САЯЫН СОНГУУЛЬ: 1. АРД ТҮМЭН МАН болон АН-ААС МАШ ЗАЛХСАН; 2. МАНАН-гийн болон нийгмийн боловсрол дулимаг,  ухаан муутай, эх оронч сэтгэл дутмаг ихээхэн (~41%) хэсгийн эсрэг Х.БАТТУЛГА ГЭДЭГ ХҮН СӨРӨН ЗОГССОН НЬ "МОНГОЛ ЯЛСАНЫ" ҮНДСЭН ШАЛТГААН БОЛСОН. Түүнээс элбэгдорж, баяр нар мурисаных огт биш! Сонгуулийн эхний шатанд сонгогчдын 31% гаруй нь Ганбаатар саналаа өгсөн нь түүнд болон энхбаярт биш, 16 -оны УИХ-ын сонгуульд Г. УЯНГА болон 3 дагч хүчинд өгсөн саналаа төрийн гэмт хэрэгтэн элбэгдоржийн хар машинд луйвардуулсан нийгмийн дэвшилтэт хэсэг байлаа.

    Зочин, 2017-08-05 08:14:35, 66.181.191.190

    66...190 илжиг минь насаараа улсын хоронго монго луйвардаж амьдарч ирсэн тайрдас шоронд байх естой атал Еронхийлогч болдог газар Африк Монгол хоерт л байна. АНы хэдэн луйварчид бузар аргаар л гарч ирсэн удахгуй энэ тайрдасныхаа шанг ард тумэн хуртэх нь тодорхой.

    Зочин, 2017-08-05 22:39:39, 98.169.180.19

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  7. Yag helj bna

    Зочин, 2017-08-04 17:21:28, 123.254.198.52Хариу бичих

  8. Таны нэр:

    Тайлбар:

  9. Саяын сонгуулийн үед монгол түмний номхон далай ган баатараар давалгаалж таны хэлдэг ангалыг гаргав. Гэвч МАНАН тэр ангалыг төгрөгөөр дүүргэж дээгүүр нь алхан гарсан юм. Та манангийн НАНАМ байх биш үү?

    ганаа ах танаа, 2017-08-04 17:22:06, 103.57.94.212Хариу бичих

  10. Таны нэр:

    Тайлбар:

  11. Ан цав гарсан дээр нь нурааж дарж үгүй хийх хэрэгтэй үүнийг ард түмэн хамтарч нэгдэж байж хийх болно

    Зочин, 2017-08-04 17:22:37, 202.70.46.210Хариу бичих

  12. МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюултайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 02:00:19, 67.111.249.66

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  13. Uneheer mundag sudlaach shu ta.Buu shantraarai.Uunig olon hun unshaasai gj bodoj bna.Yalanguya ter MAN.AN-n gishuud,deerni jirin irgedig unshij uur uursdin dugnelt hiihig urialj bna

    zuvuur setgegch, 2017-08-04 17:25:22, 202.21.106.126Хариу бичих

  14. Таны нэр:

    Тайлбар:

  15. MAHAH.bulegleliig.taraaj.udirdagchid.ni.hariutslagyg.ni.uuruuleh.yostoi.Elbegdorj.suuldee.bur.denduu.davarsan.Mongol.ulsad.huuli.bhgui.yam.shig.aashilj.Ard.tumniig.munguur.hudaldaad.avchihad.amarhan.gej.tootsoj.galzuursand.ni.hun.buhen.uneheer.durguitsej.ene.niigmiig.uurchluh.yostoi.gedgiig.oilgoson.Olon.tumen.gede.mungunees.iluu.huchtei.gedgiig.ene.luivarchdad.haruulj.chadsand.bayarlaj.bna

    zochin, 2017-08-04 17:40:58, 122.201.22.103Хариу бичих

  16. Таны нэр:

    Тайлбар:

  17. MAN-giin neriig bol Enhbold xangalttai unagaasan odoo xangalttai luiwarchdiig buulgaj shinechlel bii bolgox xeregtei gej bodj baina.

    Orsoo*, 2017-08-04 17:47:04, 207.154.212.87Хариу бичих

  18. Таны нэр:

    Тайлбар:

  19. Minii bodloor bol odoo MAN-d shinechlel xeregtei baina. Enhbold ugasa ylagdax yumaa uuruul xiisen bsan. Yaaj tiim xvniig yrunxiilugch bolgox ch bsii ugasa. MAN-d toxirox xvvn bol Xvrelsux suuxad mash toxiromjtoi suudal

    Gerel*, 2017-08-04 17:50:29, 138.68.70.63Хариу бичих

  20. Tiimee tiim MAH-iin shinechlel bol erdoosool 2-r eelj hoolondoo oroh yvdal ym !? Onoodor Mongoliin ard tumen haranhui heveeree baih avaas MAH-iinhan eeljit shinechlelee hiij 2-r eeljiinhen hoolondoo ortsgoono haramsaltain ulun buusnuud urdah tsatgalan ah naraasaa dandaa davj idej uutsgaadag . Oorsdiinhon orond tor barisan humuusiig aimshigtaigaar helmegduulen shoron oron uhel hagataalaar ailgan darj avdag ene bol erdoosool ter haragddaggui MAHAH buyu MAH-iin udam damjuulah halaa selgee ehnii eeljiigee zoligt gargaad -r eelj hoolondoo oroh terl huvilbar buyu MAH-iin SHINECHLEL shuudee !

    ABCD-korea-gaas, 2017-08-04 21:09:22, 101.235.87.63

    ABCD чи согтуугаа гаргачгаад юм бичээч улс орныг суйрэлд хурэгсэн хэдэн АНы дебилууд омоорох гээд ядчих юм.

    Зочин, 2017-08-05 02:05:10, 67.111.249.66

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  21. Ehkold praktsaa awaad zailwal taarna

    Зочин, 2017-08-04 17:51:27, 202.131.248.210Хариу бичих

  22. Таны нэр:

    Тайлбар:

  23. Сайхан бичсэн байна шүү, баярлалаа

    Soongo, 2017-08-04 17:52:38, 150.129.142.120Хариу бичих

  24. Таны нэр:

    Тайлбар:

  25. Үнэн зүйл бичжээ. Арай л юмаа нээрээ

    Зочин, 2017-08-04 17:55:17, 144.217.76.201Хариу бичих

  26. Таны нэр:

    Тайлбар:

  27. МУ-Н ЕРӨНХИЙЛӨГЧ БАТТУЛГА л МАНАН-гаас салгаж улс орноо цэвэрлэж чадна. Ерөнхийлөгчөө Эх Орноо цэвэрлэ. Ард түмэн хүлээж байна

    Зочин, 2017-08-04 18:05:57, 202.9.40.1Хариу бичих

  28. Ха ха ха ёстой мөрөөдвөө

    зочин, 2017-08-05 00:08:01, 103.229.123.78

    МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюултайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 02:05:41, 67.111.249.66

    batulga manan giin hvn bishvv .

    Зочин, 2017-08-05 10:08:55, 112.72.11.124

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  29. МАНАН арилж Төр тунгалагших цаг нэгэнт ирж иржээ.Эвтэй байж зөв замаар яваасай.

    Зочин, 2017-08-04 18:48:48, 103.229.121.87Хариу бичих

  30. яг харагдаач

    зочин, 2017-08-05 00:08:28, 103.229.123.78

    batulgiigmanangiin tom tuluulugch baisniig medehees manantaitemtcej yavsniig medehgvi yum bn .

    Зочин, 2017-08-05 12:06:57, 112.72.11.121

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  31. Намаа шинэчилье, намаа хариуцлагатай болгоё гэвэл фракц бүлэглэлд хашигдах ёсгүй. Энэ намыг удирдаад аваад явах, мэдлэг чадвартай, хэнээс ч эмээлгүйгээр буруутай этгээдэд нь хариуцлага тооцоод явах өөрийн гэсэн бодолтой хүн л болох ёстой.

    Bachka, 2017-08-04 19:19:16, 192.162.242.170Хариу бичих

  32. Таны нэр:

    Тайлбар:

  33. MAH-d irged itgel huleelgesen. Zasgiin gazriin olonhiin suudliig avchihaad AH-ii hsen aldaanuudiig davtahgui bailgude. Chadahgui bol dotroo tsus selbeh heregtei shde

    Pushka, 2017-08-04 19:20:18, 85.203.7.35Хариу бичих

  34. Uhsen elentsegiin chin tsus selbeh . AH-iin aldaag davtahch geh shig zugeerl Mongoliin toroos toniltsgoo muusain MAH-garuudaa ! Ta nart uzeed ogoech gesen AH shig barim tavim hiitsen shuud bi uuniig hiisen geed nerlechih negch ajil baihgui MAH-garuudshdee ta nar bol !

    Зочин, 2017-08-04 21:13:24, 101.235.87.63

    МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюултайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 02:06:29, 67.111.249.66

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  35. Ardiin nam zasgiin gazriin 65 suudliig avch chadsan ni mongoliin margashiig shiideh hariutslaga huleej bui hereg. Ene ni neg talaaraa MAN-ii asuudal ard tumend hamaatai yum shg bolovch nuguuteguur arai l denduu niigemd stress nemeed bh shg. Tegheer enehuu asuudlaa sagaj devergelgui ali boloh hurdan hugatsaand shiideh ni zuv bolovu!

    Yoko, 2017-08-04 19:21:01, 138.68.70.63Хариу бичих

  36. Таны нэр:

    Тайлбар:

  37. Ene soliotoi Ganhuuag ooriinhoo uzel bodloor ard tumnii tarhiig ugaah gej oroldoh yum, Oyutolgoin achaar Mongol Ulsan goloo zogooj, olon saihan zaluuchuud ondor bolovsrol ezemshij b na. Gereeg saijruulah erh n ue ueiin zasagt b san, harin Saihanbilegiin Dubain geree bur dorduulsan daa..

    Zochin , 2017-08-04 19:48:02, 202.70.46.226Хариу бичих

  38. Таны нэр:

    Тайлбар:

  39. Шаадаг пиздаад үрэл үнхүүлчихээч чи сонгуулийн өмнө Энхболд ерөнхийлөгч болж мэнгэт пиздаагаа дарга болно гэж төлөглөөд байсан биздээ тэрүүндээ хөөрөн баясаад байсан одоо онхолдсон хойно нь шинэ гүтгэх дайсан хайгаад юу омхиийрсөн алаа

    Зочин, 2017-08-04 19:51:38, 121.146.181.72Хариу бичих

  40. Chi uuruu al

    Зочин, 2017-08-04 23:50:24, 122.201.22.3

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  41. Судлаач Ганаа та манай 4-дэх ерөнхийлөгчийг дандаа доош хийх юмаа. Ц.Элбэгдорж болбоос монголын улстөрчдөөс тодрон гарсан суут хүү билээ. Та хажууд нь юу юм. Ёстой Зава Дамдин гэгээнтний хэлсэнээр "Цөмийн бөмбөгний хажууд та юу юм"

    b, 2017-08-04 20:00:41, 202.131.238.22Хариу бичих

  42. Elbegiin bugs doloogch

    Зочин, 2017-08-04 23:50:58, 122.201.22.3

    Шүгдэнчин хаха элбэгийн бөөсгийг элбэгхэн хөхөхч юмааадааа

    Ундрах, 2017-08-05 00:58:33, 66.181.160.55

    negiig doosh hiij nuguud ni tal zasagch yum aa daa chi...

    Зочин, 2017-08-05 01:31:06, 202.21.107.18

    Элбэгдорж бол монголын ард түмэнд чөтгөрийн хараалаар учирсан их гай гамшиг юм. Үхсэн ацны чинь суут хүү. Гүлдийсэн муу шаар.

    Зочин, 2017-08-05 05:11:21, 73.221.181.240

    элэнцгийн чинь суут хүү вэ.үгээр хэлшгүй үзгээр бичишгүй их гай таригч байлаа гэж. Монголд төрөх ч ёсгүй хүн байсан байхаа.

    элэнцгийн суут хүү, 2017-08-05 12:37:44, 43.242.242.142

    Монголыг (ОТ) ЗАРСАН өөдгүй муу элбэгдорж ДОЛООН УУЛЫН ЦААГУУР, ДОВ БУТНЫ ДООГУУР ДАЛД ОРОГ!

    Зочин, 2017-08-05 13:32:43, 66.181.191.190

    Монголыг (ОТ) ЗАРСАН өөдгүй муу элбэгдорж ДОЛООН УУЛЫН ЦААГУУР, ДОВ БУТНЫ ДООГУУР ДАЛД ОРОГ!

    Зочин, 2017-08-05 13:33:17, 66.181.191.190

    Монголыг (ОТ) ЗАРСАН өөдгүй муу элбэгдорж ДОЛООН УУЛЫН ЦААГУУР, ДОВ БУТНЫ ДООГУУР ДАЛД ОРОГ!

    Зочин, 2017-08-05 13:33:36, 66.181.191.190

    Эби-г масс хараараа байгаа цагт хэзээч ойлгохгүй.Энэ өөрөө өөртөө судлаач гэх нэрийг тохоож солиорч байдаг этгээд ан-ыг байгаа мэт зүүдлэх юм.Эби асан олигархжин,монгол төрийг сөнөөж байсан ан,ман 2-ыг хоёуланг нь орхиж,дампуурлын ирмэгт аваачсан бол монголд асар их гавьяа байгуулсан хэрэг.2 намыг гүйцэд дампууруулах хэрэгтэй. Одоогийн 2-р ээлжний залуус бол цэвэр өнгө мөнгөний шуналтай,өмнөх удирдагчдаасаа ч илүү аюултай,улс орон,газар нутаг гэж огт бодож чадахгүй хүмүүс.Санаж буй бол өөрийхөө намыг уих-д зонхилж байхад олон олон хариуцлага,ухаалаг төр,намыг эхлээд үгүй болгон шинээр шинэчлэх санаануудаа уих-аар батлуулах гээд чадаагүй. Яагаад? АН хариуцлагагүй идэх гээд түүнийг,санаачилсан хуулиудтай нь хамт ганцаардуулан улайн цайм амбаардан монгол улсыг дампуу байдалтай ман-д шилжүүлсэн.ард түмэн ман-д хайртайдаа 2016 онд ялалт өгөөгүй ан-ыг жигшсэндээ л дэмжсэн. АН одоо байхгүй,байгаа бол олигархууд нь л үхлээ хүлээгээд суугаа.Жэнко-г юм хийдэг болхоор нь,үзүүлэх бүтээсэн юмтай болхоор нь,өөр сонголтгүй болхоор дэмжсэн,өөр яах юм бэ.Жэнкод яг өөрийн бодсоноороо явах,хийх онцгой боломж гарч байна.Цорын ганц удаагийнх байж магад.Гараа сайн байна.Ялангуяа ОУВС-тай маш зоримог,өөрийн бодлоо тулгаж чадлаа гэж дүгнж байна.Өөөрөөрөө байна гэдэг ийм сайхан,толгой сайтай,гүйлгээ ухаантай хүний чөлөөтэй тоглох тоглоом.Түүнийг би хэтрүүлнэ гэж айхгүй байна.Хүмүүжил сайтай,хүн чанартай,өнгө мөнгөнд ханачихсан,харамч биш,тамирчны хаттай хүн гэж харж байна.

    зочин, 2017-08-05 18:26:20, 122.201.21.23

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  43. MAN 65 suudaltai yum bj odoo hurtel archaagui hewere l bn shinechleltiig husej zaluu uydee bolomj olgo

    ank, 2017-08-04 21:23:54, 188.166.212.116Хариу бичих

  44. Таны нэр:

    Тайлбар:

  45. zov ganaa

    bb, 2017-08-04 21:33:49, 150.129.143.124Хариу бичих

  46. Таны нэр:

    Тайлбар:

  47. үнэн юм бичсэн байна. одоо л манан гаас салах нөхцөл бүрдэж бна.

    Зочин, 2017-08-04 21:52:28, 59.153.112.104Хариу бичих

  48. Таны нэр:

    Тайлбар:

  49. МАН, МАХН гэсэн нэрийг хэрэглэхийг хуулиар хоригло тэгээд тэр намын улс төрчид намаа өөрөөр нэрлээд улс төрд өөрсдийнхөө нэрээр оролц үнэхээр сайн нэр хүндтэй улс төрч эсэхийг чинь харая. МАН нэргүй бол эд нарыг хэн ч тоохгүй дээ

    Зочин, 2017-08-04 21:56:40, 66.181.179.238Хариу бичих

  50. Таны нэр:

    Тайлбар:

  51. ЭЭБЭЭ МИЕЭ ХОЕР ЧИНЬ НИЙЛЭЭД ЭРДЭНЭТИЙГ ЦОХИЧИХСОН ХОЁРОО

    Зочин, 2017-08-04 22:02:35, 150.129.142.254Хариу бичих

  52. Миеэ аваагүй л гээд байсан даа.

    б, 2017-08-05 11:41:18, 27.123.214.116

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  53. Uuniig buh hun unshaasai bilee gej huseh bna. unshaad bas uurtuu tungaaj bodoosoi.

    zochin, 2017-08-04 22:02:57, 202.179.11.10Хариу бичих

  54. Таны нэр:

    Тайлбар:

  55. хамгийн түрүүнд АН нэртэй луйварчдыг тараах дараа нь МАН болно биз

    Зочин, 2017-08-04 22:04:53, 139.5.218.195Хариу бичих

  56. Таны нэр:

    Тайлбар:

  57. мундаг анализ, надад лав үнэний ор 90%. 10%-ийн погрешность хаана ч байдаг асуудал. бичээд байгаарай, зориг зүрх, шантаршгүй тууш, шудрага зан чанарыг чинь үнэлж явдаг

    Зочин, 2017-08-04 23:03:17, 66.181.185.135Хариу бичих

  58. Мэдрэл Ганхуяг

    зочин, 2017-08-05 00:10:02, 103.229.123.78

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  59. За да үнээн үнэн худлаа гэж хашгирах хүн их гарандооо............

    Зочин....., 2017-08-05 01:00:03, 202.21.106.161Хариу бичих

  60. Таны нэр:

    Тайлбар:

  61. GANKHUYAG AA KHUDLAA KHUC

    Зочин, 2017-08-05 01:50:29, 202.9.40.177Хариу бичих

  62. Таны нэр:

    Тайлбар:

  63. МАНАНгийн эсрэг хэн тэмцээд байна гэхлээр Баттулга болон Зика С Эрдэнэ МАНАНийн Алтанхуяг Монгол Банкны Золжаргал Томор Замын хэрэгтэй А.ГАНСҮХ, Б.БАТЗАЯА гадаадруу гарч зугтсан Ч.Ганбат мэтийн эруугийн гэмт итгээдууд болж таараад байна. Одоогийн МАНАНг дарлаа гэхэд тэрнээсээ аюултай улсуудын гарт Монголчууд орох вий. Баттулгын булэглэл диктатуур тогтоох мороодолтэй улсууд гэж барьсан ч алдахгуй цус асгаруулаад ч болов торийн эрхийг атгах ялаас мултрах нь ид нарын гол тэмцэл болно. МАНАН Баттулга Зика нарын булэглэл хоеулаа аюултайг Монголчууд минь тунгаах тун

    Зочин, 2017-08-05 02:07:14, 67.111.249.66Хариу бичих

  64. Таны нэр:

    Тайлбар:

  65. БАТУЛГА ЗИКА тэргүүтэн НЭМЭГДЭЭД УЯНГА түүний нөхөр ХӨӨРҮҮ ХҮРЭЛСҮХИЙНХЭН за даа МАНАН НЬ яалтгүи дээр юм баинаа жинхэнэ АРДЧИЛСАН СОЦиолистууд ЛИБЕРИАЛ эдийн засгийн бодлогыг БАРИМТЛАГСАД нэгдээд МОНГОЛОО гэсэн үндэсний ҮЗЭЛ санаан дээр нэгдэж ХООРОНДЫН балаи тэмцэл өшөө хорслоосоо холдвол МАНАН бидэнд МОНГОЛД ХЭРЭГТЭИ 2-р ээлжийн ХУРЦЫН тасгийнханд ор баихгүи ХООЛ Ч БАИХГҮИ заилцгаа

    Зочин, 2017-08-05 03:06:25, 202.9.43.205Хариу бичих

  66. Хошного минь хол очиж хуц

    Зочин, 2017-08-05 05:12:17, 73.221.181.240

    ЭНЭ НЭГ ДАГААД САЛАХГҮЙ БАЙГАА НОЙТОН ХАМУУ ШИГ ПИЗДАТАЙ УУЛЗАХ ЮМСАН. БҮР ЯСНЫ ДУРГҮЙ ХҮРГЭЧИХЛЭЭ. ЯМАРЧ СЭРЭЛ МЭДРЭМЖГҮЙ,ТУЙЛШИРСАН ХОГИЙН ХУЛГАЙЧ. ЯАЖ ЯВААД БИЧИГ ҮСЭГ ЗААЛГАЦИЙМ БОЛ.

    Зочин, 2017-08-05 08:21:21, 150.129.140.134

    Баттулга тархины тураалын хор 1 жилийн дараа мэдэгдэж эхэлнэ

    Зочин, 2017-08-05 22:32:20, 98.169.180.19

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  67. ЗААВАЛ ГИНЖИН ХОЛБОО ГООР ТӨСӨӨЛЖ УЧИР ШАЛТГААНЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ГЭХ ХЭРЭГГҮЙ. САЯЫН СОНГУУЛЬ: 1. АРД ТҮМЭН МАН болон АН-ААС МАШ ЗАЛХСАН; 2. МАНАН-гийн болон нийгмийн боловсрол дулимаг,  ухаан муутай, эх оронч сэтгэл дутмаг ихээхэн (~41%) хэсгийн эсрэг Х.БАТТУЛГА ГЭДЭГ ХҮН СӨРӨН ЗОГССОН НЬ "МОНГОЛ ЯЛСАНЫ" ҮНДСЭН ШАЛТГААН БОЛСОН. Түүнээс элбэгдорж, баяр нар мурисаных огт биш! Сонгуулийн эхний шатанд сонгогчдын 31% гаруй нь Ганбаатар саналаа өгсөн нь түүнд болон энхбаярт биш, 16 -оны УИХ-ын сонгуульд Г. УЯНГА болон 3 дагч хүчинд өгсөн саналаа төрийн гэмт хэрэгтэн элбэгдоржийн хар машинд луйвардуулсан нийгмийн дэвшилтэт хэсэг байлаа.

    Монгол, 2017-08-05 08:17:15, 66.181.191.190Хариу бичих

  68. Таны нэр:

    Тайлбар:

  69. ОЮУН САНААНЫ ШИНЭ ЭЛИТҮҮД ГАРЧ ИРЭХ ХТЭЙ БОЛОВ УУ... ИЙМИЙН ТУЛД, ШУДАРГА ЁС УС АГААР ШИГ ХТЭЙ

    Зочин, 2017-08-05 09:01:25, 202.179.26.243Хариу бичих

  70. Таны нэр:

    Тайлбар:

  71. enhbayr mahn gnbaatar yalbal l manand vhliin tcohilt ugnu duu .manangiin luivarchid olgarhud yalaad eeljleedyu bolohov dee

    Зочин, 2017-08-05 10:10:27, 112.72.11.124Хариу бичих

  72. Таны нэр:

    Тайлбар:

  73. МАН бол ерөөсөө л идэж уухын дон туссан, хэдэн тэрбумаар нь идсэн ч ханадаггүй бирдүүд, мафи хулгайн бүлэглэл юм байна. Яах гэж сонгов оо. Орлогын мэдүүлгийг нь харахаар бүгд л хадгаламжиндаа хэдэн тэрбум төгрөгтэй мөртлөө өлсөж үхэх гэж байгаа юм шиг л улайран хулгайлцгаах юм, арай ч дээ

    новш, 2017-08-05 10:49:46, 202.179.26.162Хариу бичих

  74. АН бол бүр дээрэмчид шүү дээ кккк

    Зочин, 2017-08-05 11:27:27, 103.229.120.80

    MAN ayagaar iddeg bol AN huvingaar iddeg.

    Anu, 2017-08-05 12:11:47, 173.66.154.65

    АН бол бүр бэрдээс долоон дор амьтад

    Зочин, 2017-08-05 15:01:29, 66.181.183.147

    МАН нь АН-аасаа долоон дор авилгачид байж, АН нь ядаж юм хийж байж, МАН юу ч хийхгүй урдахаа муулаал, хажуугаар нь туж авилгал, хулгай, хараал идсэн шаарууд юм. Өөр олигтой юм байна уу, лав л ойрд юм харагдахгүй бн

    Зочин, 2017-08-05 16:01:53, 119.40.98.26

    АНы дебилууд юм хийх мэдлэг боловсрол хумуужил байхгуй торолхийн хулгайч зангаараа бусдын монго хоронгийг дээрэмдэж амьдардаг ялтан гэмт хэрэгтнууд $7.2 тэр бумыг цуслаад бас ард тумнээ тийм хэмжээний оронд оруулснаа сайн ажилсан гэж ичихчгуй хэлдэг дебилууд.

    Зочин, 2017-08-05 22:28:59, 98.169.180.19

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  75. Ах хуугийн хэлснээр бол еренхийлегч хуучны хорчингуудаар багаа бурдуулээд АН Эрдэнэ дарга Эби тэй нийлээд дуусах юм байна. Тэгэхээр Монголын зев ирээдуй МАН д байгаа юм байна Зев уу

    Монголэрдэнэ , 2017-08-05 11:46:08, 103.26.192.190Хариу бичих

  76. Таны нэр:

    Тайлбар:

  77. Ц.Элбэгдорж бол энэ цагт дэлхийн нийт монголчуудад заяасан дэлхийн хэмжээний суут удирдагч билээ. Гэтэл та нар яаж байгаан айн. Судлаач Ганаа та яаж байгаан. Та нар "АСЕМ" зохион байгуулж чадах уу? -Чадахгүй. "Т.Батаар"-г АНУ-аас авчирч чадах уу? -Чадахгүй. "Эрдэнэт"-н 49%-г Монголдоо авчирч чадах уу? -Чадахгүй. Шүүхийн шинэтгэл хийж шударга ёсыг тогтоож чадах уу? Чадахгүй. Зоригийн хэргийг илрүүлж чадах уу? Чадахгүй. Уг нь Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт хийж Ээбийгээ насан туршын ерөнхийлөгчөөр сонгоцон бол тарж бутарсан монголчуудаан хураан цуглуулж Их монгол улсаа байгуулах ч байсан юмуу та нар муусайн гонжгорууд мэдэхгүй за.

    в, 2017-08-05 11:55:36, 27.123.214.116Хариу бичих

  78. Энэ мөн элий балай нэгэн байнаа

    Зочин, 2017-08-05 12:07:48, 66.181.191.190

    Elbeghudalchiig shuud buudah heregtei

    Zochin, 2017-08-05 12:29:43, 172.58.140.1

    Энэ хүн ЭБИ-гийн бөгснөөс нэлээд хэмжээний ялгадас олж долоожээ янз нь.Их идэгчийн баас том. Тэхлээр долоох юм ч нэлээд наалдаж л таараа!!

    Змблдмб, 2017-08-05 18:03:47, 91.180.84.177

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  79. СУДЛААЧ ГЭХ ГАНХУЯГ МИНЬ, ЗАРИМ НЬ ХУДЛАА БАЙНА. МАШ САЙН СУДАЛЖ БАЙЖ БИЧЭЭРЭЙ ДЭЭ. ДААГАНААС БОЛЖ ҮХДЭГГҮЙ, ДАРАВГАРААСАА БОЛЖ ҮХДЭГ ЮМ ШҮҮ.

    ЗОЧИН, 2017-08-05 12:46:36, 202.179.25.251Хариу бичих

  80. Таны нэр:

    Тайлбар:

  81. Ан МАН-ын ялгаа юу байна аа, годлдоо, годил, дүндээ дүн хоёр хар хэрээ бие биееээ хэлээд яах юм. Ганхуяг ч гэж джж солиорсон амьтан. оюун ухааны ялзралд орж буй өвгөн

    зочин, 2017-08-05 12:48:13, 103.229.123.78Хариу бичих

  82. Хоёр нам адилдаа адил болохоор энэ өвгөн оюун ухааны ялзралд ордог нь ямар 00-с гарч буй үнэр юм бол. 2 намын адил нь бол үйл ажиллагааны нь мөн чанар. Харин нэр өөр тэгээд мунхаг монголчуудыг хоёр хуваагаад эзэмдчихсэн байгаа юм. Энэ нь ялгаатай тал мөн шүү.

    Зочин, 2017-08-06 12:58:52, 202.9.40.226

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  83. Баттулгаийн мөнгө, энхболдын луйвараас болж Ганбаатар ялагдсан юм. уг нь тэд Ганбаатар шиг шудрага өрсөлдсөн бол Ганбаатар ялах байлаа муу судлаач нэртэй солиот Ганхуяг новшоо

    зочин, 2017-08-05 12:52:12, 103.229.123.78Хариу бичих

  84. Таны нэр:

    Тайлбар:

  85. элбэгдорж бол монголын ард түмэнд чөтгөрийн хараалаар учирсан их гай гамшиг юм. Үгээр хэлшгүй үзгээр бичишгүй их гай таригч байлаа гэж. Монголд төрөх ч ёсгүй амьтан байсан байхаа. Монгол орныг үгүй хийх гэж аль газраас ирсэн луйварчин новш вэ, Монголын түүхэнд ХАМГИЙН ХАРААР бичигдэх өгөр дөө

    Зочин, 2017-08-05 13:22:14, 103.57.93.33Хариу бичих

  86. Таны нэр:

    Тайлбар:

  87. Hurelsuhiin hahuuliin furgon mashin bolon Hadgalamj bankiig dampuurtal munguur ni Solongost kazino togloson 14 terbumiin hereg,Ayursaikhan Shudarga orsoldoonii gazriin darga baihdaa Shatahuunii companiudaas hahuuli avch omnoh darga Magnain tavisan olon terbumiin torguuliig huchingui bolgoson hereg, Oyun-Erdene ANUd surahdaa olon hunees mongo luivardaj baisan hereg geed MANiin shine zaluu udirdagchid ni 3r eeljnii hoolondoo oroh gej bui avilgachin luivarchid haragdaad baih yum.

    Зочин, 2017-08-05 13:28:50, 27.123.212.133Хариу бичих

  88. Таны нэр:

    Тайлбар:

  89. элбэгдоржийн өмхий үнэртэй зулбасга нь хүзүүгүй эцгийгээ хоосон магтаж сэтгэгдэл бичдэг юмаа.

    Зочин, 2017-08-05 14:24:19, 203.91.115.41Хариу бичих

  90. Таны нэр:

    Тайлбар:

  91. Tsagiin garz hudlaa demii iim ym bichih ymar shaardlaga bainaa.

    Hend ch hereggui, 2017-08-05 15:29:01, 80.120.228.205Хариу бичих

  92. Таны нэр:

    Тайлбар:

  93. Тарвага их гай тарьсан шүү......

    Зочин, 2017-08-05 17:12:40, 202.21.106.167Хариу бичих

  94. Тарваган тахалаас тарваган хүн илүү аюултайг бид мэддэг болсон.

    Тарваган хүн хортой., 2017-08-09 11:55:28, 202.9.40.229

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  95. УИХ-ын даргаар Нямдорж, Ерөнхий сайдаар Хүрэлсүхийг тавьсан бол МАН ингэж нэр хүндээ барахгүй байсан юм даа. Одоо тэгээд хужаагийн эрлийзүүд болох Энхболд, Эрдэнэбат нар чинь Монгол эрчүүдийн толгой дээр шээс алдаад суужбайна даа. Ингэж болдог юм уу Монголчуудаа..

    Зочин, 2017-08-05 18:06:48, 139.5.219.15Хариу бичих

  96. Hutsaa hol Och nyamdorj tiim shudarga yum bol yagaad 60terbumiin talaar tag bnaa icheesei

    Зочин, 2017-08-07 07:32:51, 172.58.41.178

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  97. Энхболд, Бадамжунай, Эрдэнэбат гэсэнхулгайч, луйварчдаас ганцхан Хүрэлсүх л салгаж чадна. Өөр хүмүүсийн зориг зүрх хүрэхгүй. Тийм учраас л Хүрэлсүх хамгийн хэрэгтэй хүн байгаа юм да.

    Зочин, 2017-08-05 19:06:54, 27.123.212.130Хариу бичих

  98. Таны нэр:

    Тайлбар:

  99. odoo elbegdorjoos yal asuuh heregtei baina.......

    tugsu, 2017-08-05 21:46:03, 202.9.42.122Хариу бичих

  100. Таны нэр:

    Тайлбар:

  101. Тарвага их гай тарьсан Энэ гайг туулж дийлэх үү

    Зочин, 2017-08-05 22:28:52, 222.74.198.90Хариу бичих

  102. Тарваган тахалаас тарваган хүн илүү аюултайг бид мэддэг болсон.

    Тарваган хүн аюултай, 2017-08-09 11:56:08, 202.9.40.229

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  103. Tolgoigii Ni taslah 200 hulgaichiin ners:elbegdorj bayar bayarzogt saihanbileg batuul da ganbold gonchigdorj baabar bilegt dorligjav m enhbold sv batbold badamjunai halzanhujaa battulga hurz yundendorj enhamgalan enhjargal mon an man Nii eeljlen zasag barij baih ued Said ded Said hiij baisan hulgaich lalaruudiig orolzuulhad hцr zuugaas hol davsaan hulgaich luivarchid bolj baina manang ustgah chadah huch ARD tumend bii boljee herev battulga manang uhdel segnuudtei Ni ustgah chadval ARD tumen chamaig zedenbal darga shig olon jil tarhin shultei baih esvel..........!!!!!!

    Зочин, 2017-08-05 23:08:35, 46.125.249.61Хариу бичих

  104. Таны нэр:

    Тайлбар:

  105. MONGOLIIN ARD TUMEN elbegdorj lalar hulgaich zartai hulhi uheerees YAL ASUUH ESTOI ba ODOO ZAG NI BOLJEE

    Зочин, 2017-08-05 23:19:30, 46.125.249.61Хариу бичих

  106. Таны нэр:

    Тайлбар:

  107. Одоо Еренхийлегч л багаа зев бурдуулээсэй. Залуу шинэчлэлтийн толоо хумуус байгаашд. Тэр алтанхуяг, шазгар енхболд энэ тэр бол буру даа.

    Zochin, 2017-08-06 05:51:24, 75.86.64.60Хариу бичих

  108. Таны нэр:

    Тайлбар:

  109. Баттулга ч гавихгүй амьтан доо

    Зочин, 2017-08-06 12:03:13, 103.229.123.78Хариу бичих

  110. Таны нэр:

    Тайлбар:

  111. Монголчууд бид ардчилал гэдэг зүйлийг мэдэхгүй байж Элбэгдорж, Бат-Үүл гэх мэтийн нөхдийн хоосон үгэнд итгэж 20 гаруй жил мунгинахдаа өөрсдийнхөө хийсэн бүтээсэн бүхнийг завшигч нарын бүлэглэлийг харсаар суугаад өсгөн бойжуулсан. Ганхуягын бичсэн зүйлд үнэний хувьтай зүйл маш олон байгаа боловч одоо үүнээс гарах арга замын талаар ямарч шинэ санаа алга. Одоогийн Ерөнхийлэгч МАНАН-г задлана гэж бодохын ч хэрэггүй. Энэ хүний анхнаасаа бүрдүүлж байгаа баг нь АН-ын хуучуул МАНАН-гын үр сад бөгөөд ард түмний хөрөнгөөс өөрийн хүссэнээ авч чадаагүй, өшөө авагч нар юм.

    Зочин, 2017-08-06 12:41:55, 66.181.188.57Хариу бичих

  112. тийм шүү

    зочин, 2017-08-06 16:57:13, 103.229.123.78

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  113. MONGOL ULSAD 500 MYANGAN HYATAD GARALTAI KHYN BAINA.TEDNII NEG NI GANXUYAG GUAI MON.

    Зочин, 2017-08-06 13:44:57, 202.21.106.132Хариу бичих

  114. Таны нэр:

    Тайлбар:

  115. Сайн бичиж...

    Зочин, 2017-08-06 14:29:26, 202.9.43.68Хариу бичих

  116. Таны нэр:

    Тайлбар:

  117. 2 нам адилхан л хоёулаа монголыг 2хуваагаад дээрэмдчихсэн гэдэг нь үнэн ш дээ. Эбэ түүний нөхөд эрдэнэтийг оюу болон таван толгойг гээд л ашигт малтмалын бүх ордоос хамааралтай ашиг хувь хүртэгсэд шүүдээ. Монголд олигтой удирдагч байхгүй зөвхөн хувиа бодох хулгайлах завших хуурах толгой угаах хошгируулагч нар л байдаг нь өрөвдөлтэй эмгэнэлтэй түүх юм. Чингис хаан дэлхийг захирахын тулд хамаг л соруудаа тараан байрлуулж энэ нутагт дайны ая даахгүй очоод улс удирдаж чадахгүй гологдлууд нь үлдсэний үр сад болохоор ийм байдаг байх.

    Зочин, 2017-08-06 15:51:56, 66.181.160.75Хариу бичих

  118. Таны нэр:

    Тайлбар:

  119. ИЛ ГАРААЧ ҮХЭРНҮҮДЭЭ

    Зочин, 2017-08-06 22:59:39, 66.181.187.50Хариу бичих

  120. Таны нэр:

    Тайлбар:

  121. Dald orooch iljignuudee

    Зочин, 2017-08-06 23:57:12, 46.125.249.86Хариу бичих

  122. Таны нэр:

    Тайлбар:

  123. Elbegdorjiig bayartai buudchihaach tertei tergui mongoliin daisnuud

    Зочин, 2017-08-06 23:58:41, 46.125.249.86Хариу бичих

  124. Таны нэр:

    Тайлбар:

  125. Shuuhiin shuugchid nertei har huvzas nomorson aluurchidad zeverlegee hiih zag boljee

    Зочин, 2017-08-07 00:50:47, 46.125.249.86Хариу бичих

  126. Таны нэр:

    Тайлбар:

  127. Sain sudlaach setgььlch Amjilt

    Irgen, 2017-08-07 00:52:52, 188.108.9.99Хариу бичих

  128. САЙН СУДЛААЧ ГЭНЭЭ, ТААРСАН ТААР ШУУДАЙ ХОЁР, ХА ХА ХА

    ЗОЧИН, 2017-08-07 12:01:14, 103.229.123.78

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  129. 100 жилийн өмнө орж ирсэн сайхан ногоочин хятад хүмүүс Монголын төрд гараад сандайлж суучихаад албан тушаалаа өгч явах тун дургүй байна.Ядаж байхад тэдний их идэхийг нь яана.Хужаагийн эрлийз хүн өдөрт 10 удаа идэж 10 удаа баадаг.50 удаа унгаж хэхэрдэг.

    Бао Бао, 2017-08-07 09:35:27, 202.9.42.203Хариу бичих

  130. Таны нэр:

    Тайлбар:

  131. "ЖАРАН ТЭРБУМЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР" МОНГОЛЧУУДАД АШИГТАЙ... Судлаач Х.Д.Ганхуяг.

    Ganaa, 2017-08-07 11:30:34, 103.87.255.42Хариу бичих

  132. ХА ХА ХА МӨН САЙХАН СУДЛААЧ ЮМ АА

    ЗОЧИН, 2017-08-07 12:05:49, 103.229.123.78

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  133. ХАХА ДОЛООГЧИД ОО БАРДАЖ БАИЖ ЧАД

    Зочин, 2017-08-07 14:03:52, 202.179.26.214Хариу бичих

  134. Таны нэр:

    Тайлбар:

  135. ok

    Зочин, 2017-08-07 14:27:04, 182.160.36.13Хариу бичих

  136. Таны нэр:

    Тайлбар:

  137. МАН-АН-г нэгмөсөн бүрмөсөн устгахад бас ч гэж сайн гэхээсээ муу үр дагавар дагуулах эрсдэл бий.1990 онд бид төрийг орвонгоор нь эргүүлснээс гудамжны өлөн нүдэлсэн золбирсон люмпэлах боломж олдож төр улсыг маань мөхөхөөд хүргэсэн гашуун туршлага байна.Тэгэхээр эхний ээлжинд тараа гүйцэд таниулсан манай ард түмний заналт дайсан болох гамингийн Ан гэгч өмхий жорлонг энэ чигт нь бүрмөсөн даран устгаад дараагийн шатанд МАН гэгч өмхий жорлонг нураах ёстой.Энэ өөрчлөн байгуулалтыг монголчууд хийж чадна гэж итгэж байна.баабар бас ч гэж оргүй үг хэлж байгаагүй юм байна.Тэр хэлэхдээ,хуучин сонгогчид үхэж дууссаны дараа манайд өөрчлөлт гарна гэж байж билээ.Үнэхээр МАН,Ан гэгч хоёр өмхий жорлонгийн гишүүн дэмжигч гэх туйлширсан хийрхүү малнуудын халаа солигдох үйл явцад энэ хоёр жорлон суларч байна.Манай залуучууд цаашдаа нам гэгч жорлон бараадаж угаадас идэх биш өөрсдөө хоолоо олж иддэг болсон цагт МАН-АН сая бүрмөсөн сүйрэх болно.Саяын сонгуулиар үнэндээ бол С.Ганбаатар ялчихсан шүү дээ.Эхний шатанд унахгүйн тулд Ми овогт бузар луйвар хэрэглэж түүнийг унагаагүй бол хоёрдахь шатанд Баттулга итгэлтэй ялах нь юу бол.Улс орноо өөрчлөн шинэчилж эх орондоо эзэн болох үйлсэд нь монголын ард түмэнд амжилт хүсч ерөөе.Тэгмээрсэн дээ.Аль юм болгон илжиг модон хударгандаа гэдэг шиг бол заяандаа баярлаж явах юм.

    зочин, 2017-08-07 15:04:06, 103.229.123.126Хариу бичих

  138. Таны нэр:

    Тайлбар:

  139. Baga bhad BAILDAJ ToGLOH saihan bsan shuu tee Ganaa Aja's

    Зочин, 2017-08-08 21:13:28, 73.12.173.237Хариу бичих

  140. Таны нэр:

    Тайлбар:

  141. С.Баяр бол зайлшгүй устгах ёстой хүн хог юм. Хэрэв ард түмний шүүхээр С.Баярыг ичнээ устгах шийдвэр гаргавал сайн дураараа оролцох хүн олон бий дээ.

    Устгах ёстой хүн., 2017-08-09 11:58:47, 202.9.40.229Хариу бичих

  142. Таны нэр:

    Тайлбар:

  143. 200 толгойны нэрсийн жагсаалтыг гаргаарай элбэгдоржоос эхлэх

    зочин, 2017-08-12 20:21:04, 202.179.4.110Хариу бичих

  144. Таны нэр:

    Тайлбар:

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэл нь Sonin.mn сайтын нийтлэлийн бодлоготой холбоогүй зөвхөн тухайн хүний үзэл бодол тул сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Эрхэм та өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төр, эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү? Бусдыг гүтгэж, доромжилсон сэтгэгдлийг сайтын модератор устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 88195646 дугаарын утсаар хүлээн авна.

Таны нэр:

Тайлбар: