Цаг хугацаа тоолох ба цагаан сар

Нийтэлсэн: 2017-01-06 13:34:49

Цаг хугацааг хэмжих, тоолох янз бүрийн аргууд байж болно. Бидэнд давтамжтай харагддаг, мэдрэгддэг зүйл л хэрэгтэй. Дэлхий тэнхлэгээ болон нарыг тойрон эргэх давтамжийг ажиглаж байгаад буюу нараа харж байгаад л нарны тоолол зохиож /Нараа гэе/.
 
Зарим нь сарны эргэлдэх хөдөлгөөнийг буюу сараа харж байгаад сарны тоолол зохиож /Сараа гэе/. Атомын цаг бол харин нар, саранд хамаагүй, зөвхөн давтамжаа тоолдог. Гэвч Айнштайныхаар гэрлийн хурдаар энэ цагийг аваад нисвэл энэ цаг удаашрана.
 
Манай зурхайчид яагаад маргав? Маргалдагч талуудын аль аль нь Сарааг дагадаг. Гэвч Сараа бас 2 янз. Нэг нь цэвэр Сараа- Solar calendar /Хижрийн тоолол. Шар зурхай дагадаг/, нөгөө нь Сараа+ бага зэрэг Нараа буюу lunisolar calendar /Төгсбуянт дагадаг. /.
 
Эд яаж тоолдог вэ? Сар дэлхийг 29,5 хоногт 1 удаа тойрно. Үүнийг 2 зурхай 2 уулаа зөвшөөрнө. Харин энэ бутархай өдрөөс л хамаг асуудал үүснэ. 0,5 өдрийг яах вэ? Жигд тараах уу? Цуглуулж байгаад бөөнд нь ганцхан нэмэх үү? 
 
Цэвэр Сараа бол бутархай өдрөө дараагийн сар дээрээ нэмээд их ба бага сар гээд 29 ба 30 өдөртэй гэж тоолно. Энэ нь Шараагийнх. 
Лунисолар буюу нарны хачиртай, манин Сараагийнхаар бол 0,5 өдрүүдээ цуглуулаад л байна. Цуглуулж байгаад 3 жил болохоор 1 илүү сар гэж нэрлэнэ. Энэ нь нөгөө “Түмний нэг” кинонд гардаг шиг тэдэн хар чулуу болохоор нэг цагаан чулуу нэмээрэй гэдэг шиг. За бас гэнэтхэн сар харж тоолж байсан хүмүүс чинь гэнэт эргээд нар харж эхэлнэ. Нөгөө илүү сараа нарны тоололтой дүйцүүлэн тэнцүүлдэг. Уул нь сараар тоолсон бол Нараатай зөрөх нь хамаагүй, нэг мөр зөрүүтэйгээрээ тоолоод явмаар ч юм шиг. Энэ бол Төгсөөгийнх. 
 
Гол ялгаа нь Шараа бутархай хоногоо дараа сард нь нэмж 1 өдрөө гаргадаг байхад Төгсөө бол өдрүүдээ цуглуулж байгаад 3 жилийн дараа гаргана. 
Нарны тоололд ч бас бутархай хоногтой. Түүнийгээ нэмсээр 1 бүтэн хоног болмогц буюу 4 жилд нэг удаа өндөр жил гээд гаргадаг. Нараатай адилхан эхний бүтэн өдөр болмогц нэмдгээрээ бол Шараа зөв юм шиг. 
 
Тусгаар тогтнол, Монгол, Төвд, Чингис хаан, хятадаас өөр байх зэрэг асуудлыг эс тооцоод зөвхөн цаг хугацаа тоолох талаасаа бол Шараа зөв санагдана. Төгсөө шиг 3 жилээр бутархай өдрүүдээ цуглуулах ямар хэрэг байна, гэнэт ухаан орсон юм шиг илүү сар гэж гаргаж, бас Нараатай аваачиж холиод ч байх шиг. 
 
Ер нь тэгээд уламжлалыг эс тооцвол энэ Сараа өөрөө асуудалтайн дээр хэнд ч хэрэггүй юм шиг санагддаг. Хууль зүйн хувьд дэлхий нийтийн албан ёсны тоолол бол Нараа /Григорийн тоолол/. 365 өдөртэй гээд л явдаг. Гэрээ, хууль зүйн баримт бичгүүдэд ч тусгагддаг. Тааваас хүн бүдүүлэг байхад хамгийн амархан харагдаж, байрлалаа сольдог нь сар байсан байх. 
 
Шинжлэх ухаан хөгжсөн өнөө үед нарны аймгийн төв болох нараараа тоолдог байгаад тэмдэглэлт өдрүүдээ ч гэсэн шууд аргын тооллоороо товлоод явбал хэрүүлгүй амар жаргах бус уу. Сараар тоолно гээд байгаа бол Санчир 62 сартай. Шараа, Төгсөө 2 Санчир дээр очиж Сарны тоолол зохио. Эсхүл Буд гарагийн 1 жил нь дэлхийн 88 өдөртэй, 1 хоног нь дэлхийн 176 өдөртэй тэнцэнэ. Будын тоолол зохиовол бүр сүртэй. 
 
Бид Нараа, Сараа 2-ыг гомдоохгүй гэсэндээ 2 шинэ жилтэй, 2 өөрөөр насаа тоолдог, зарим нь бүр холиод 1 жилд яагаад 2 морь жил байна аа гэж гайхна. Дээр нь зурхайч-луйварчид нь үүн дээр тоглолт хийнэ, дүнхүүрээд төр нь дуугүй, бид цагаан сараа мэдэхээ байна. Зүгээр л Цагаан сар жил бүрийн 2 дугаар сарын 15 /эсхүл 3 дугаар сарын 1-ний өдөр зэргээр/, за хамаагүй намар бол 10 сарын тэдэн гэе л дээ. 
 
Б.Чинзориг
СУРТАЛЧИЛГАА :

12 сэтгэгдэл харуулж байна        

  1. ЛИЭРКАН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙГ СУДАСНЫ ХАТУУРАЛ НАРИЙСЛААС ШАЛТГААЛАХ ДАРААХ ЭМГЭГҮҮДЭД ХЭРЭГЛЭНЭ: - Цус шингэлж, холестрин бууруулах, - Судас цэвэрлэх буюу өөхөн товруу /бляшка/-г хайлуулах - Тархи-зүрхний судасны хатуурал нарийсал, ишеми, - Даралт ба хуян, - Бусад эрхтний судасны хатуурал нарийсал, бөглөрөл, хүндрэлээс урьдчилан сэргийлэх. БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ НАЙРЛАГА: - Альфа линолейний хүчил /ALA/, - Гамма линолейний хүчил /GLA/, - Эйкозапентаены хүчил /EPA, Омега-3/ - Докозагексаений хүчил /DHA, Омега-3/ - Ногоон цайны полифенол - Токоферол /Е витамин/ зэрэг нийт 28 төрлийн Ханаагүй тосны хүчил буюу Омега орсон нь зөвхөн нэг төрлийн бус олон төрлийн үйлчилгээг нэг дор үзүүлэх боломжийг олгосон “ОМЕГА КОМПЛЕКС” бүтээгдэхүүн юм. ҮНЭ: 1 курс- 3 сар хэрэглэх 660’000₮, 1 сараар хэрэглэх нь 220’000₮ Лавлах утас: 96665038. БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ ТАНИЛЦУУЛГА БИЧЛЭГ: https://www.youtube.com/watch?v=XZjH7-ny-ac

    Зочин, 2017-01-06 14:44:07, 202.179.25.143Хариу бичих

  2. Таны нэр:

    Тайлбар:

  3. Урьдын цагт Их Могол улс цагаан сарыг намрын тэргүүн сарын 22-нд тэмдэглэдэг байжээ. Намар цагт сүү цагаа элбэг дэлбэг цагт хийдэг уламжилалтай байсныг хожуу Төвдийн чарлабаануудын нөлөөн дор хаврын хатууд хийх болов. Тэмүүжин Жамух хоёр хөөрөг солилцон тамхиладаг гээд түүхийг бүр гуйвуулж, эсэн балай юм сүвэгчилэх болов.

    Зочин, 2017-01-06 17:55:20, 202.9.40.98Хариу бичих

  4. Үнэн.Энэ үед ямар тооллоор цагаан сараа хийдэг байсан юм болдоо.Хоцрогдсон бөөстэй төвдүүдийг дагаа л нээх сайн юмаа үзэхгүй тэдэн шигл гятдын боол болох замд орох гээд байх шиг.

    Зочин, 2017-01-08 22:49:08, 124.158.112.56

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  5. Хуучин соц нийгмийн үеийн 12 сарын 31-нд битүүрээд 1 сарын 1-нд золгодог бллбол элдэв маргаан гарахгүй.шинэ жилээ хамт тэмдэглээд эдийн засгийн хувьд ч хэмнэлттэйд

    1234, 2017-01-07 19:28:00, 222.31.223.79Хариу бичих

  6. Таны нэр:

    Тайлбар:

  7. ЮУ ГЭЖ ХЭЛЭХ ГЭЭД ЮУ ГЭЭД ДОНГОСЧИХ УУ?

    зочин, 2017-01-08 14:53:27, 139.5.217.193Хариу бичих

  8. Таны нэр:

    Тайлбар:

  9. Хааяа толгой нь эрүүл хүн тааралдахад би маш их баярладаг. Тэр буруу юм хэлж болно.

    зочин, 2017-01-08 18:16:49, 202.9.40.182Хариу бичих

  10. Таны нэр:

    Тайлбар:

  11. Tsag toololiig ingej SH .U.vvdnees tailbatlaj baigaa ni zuw Handsn khiidiin lam nart ,zurkhaich nart tsag toololoo medvvlj bolokhgvi Yalanguya ter Terbish geechid bvr bokhgvi

    Зочин, 2017-01-08 20:14:54, 103.26.195.169Хариу бичих

  12. Таны нэр:

    Тайлбар:

  13. Тэгж тэгж эргүүтэж байцгааж байснаа төрөө даганаа гээд төгсбуянтаар золгоноо.жил жилд л тэгдэгийн. тэгээд баахан хятад бараа эрээнээс авч баяжуулаад тэр нь хэнд хэрэггүй өгсөн авсандаа өлзийгүй юм болдогын. Монгол төгрөгөөрөө золгож дээдэс доодосгүй 1000 төгрөгөөр золгоё

    Зочин, 2017-01-08 22:51:01, 124.158.112.56Хариу бичих

  14. Таны нэр:

    Тайлбар:

  15. Аль аль нь адилхан л юм байна шүү дээ. тэнэгтэж байснаар Төгсөөгөөрөө л явцгаая. Юу болоод балайртацгаагаад байгаа юм бэ. Шинэ жилтэй хольж хутгаад, Нараа, Сараа банзлуудтай хутгаад яах гээд байгаа юм бэ. Төгсөө гэдэг түнтийсэн бор хүүгээ л дагая

    Зочин, 2017-01-09 12:51:34, 202.70.34.70Хариу бичих

  16. Таны нэр:

    Тайлбар:

  17. Зухайн арга ухаанаар Тэрбиш доктор чинь цаг тооны бичигтээ тодорхой тайлбарлаад тоогийн гаргаж тавиад байгаа биш үү?Үүнийг юу гэхэв,маргах ямарч шаардлагагүй.Намсрай гэгч хутган үймүүлэгч худлаа мэдэмхийрч нэг юм гаргаж ирээд/Хятадын/ түүнийгээ Тэрбиш шиг барин тавин тайлбарлаж ч чадахгүй хоосон том том дуугараад яг АНам шиг ямар хэрэг байна аа? Дагадаг,дагаж /олон зууны турш/ Төгсбуянтаа дагья.Ядахдаа нэрнээс эхлээд эерэг сэтгэгдэл /Монгол хүнд/ төрөх юм.

    Зочин, 2017-01-09 13:08:08, 202.179.31.20Хариу бичих

  18. Таны нэр:

    Тайлбар:

  19. нэгдэлчдийн баяр байхад хэн маргаж байв.Зурхайн ухааныг одон орон,тооны ухаанд боловсорсон хүмүүс нэг мөр тайлбарлаад ойлгоход амар хялбар болгоод өгөөч

    Бямбаа, 2017-01-09 23:19:40, 202.179.23.78Хариу бичих

  20. Таны нэр:

    Тайлбар:

  21. МОНГОЛЧУУД ӨӨРСДИЙГӨӨ ЦЭНЭГЛЭЖ, БОЛОВСРОЛ ОЛЖ АВЧ, ШОРГООЛЖ МЭТ АЖИЛЛАЖ БАЙЖ Л ХӨГЖИЛТЭЙ ОРНУУДЫН ХЭМЖЭЭНД ХҮРНЭ. БАЙШИН САВ, ХҮМҮҮСИЙН МАШИН ТЭРЭГ, БАЙГАЛЬ ЭХИЙГ БОХИРДУУЛАН БАЙЖ ЦАЦСАН СҮҮ АРХИ ЧИНЬ ХЭЗЭЭ Ч САЙН ЮМ АВЧИРАХГҮЙ. ТЭР ЗУРХАЙ ЧИНЬ, ТЭР ХӨГШИН ЛАМ ЧИНЬ, ҮХСЭН ХҮНИЙ ХҮҮР ЧИНЬ Ч САЙН ЮМ АВЧИРАХГҮЙ. ДЭМИЙ ХООСОН ЮМАНД БҮХ ЮМАА ДААТГАЖ, ЮУ Ч ХИЙЛГҮЙ АМАА АНГАЙХ МАЛНУУД ЭНЭ ЧИГЭЭРЭЭ ЯВААД БАЙВАЛ ГИШГЭХ ГАЗАР ШОРООГҮЙ БОЛЖ, ТУСГААР ТОГТНОЛОО АЛДАНА. ҮНЭН ҮГ ДААХГҮЙ, ШУДАРГА НЭГНЭЭ ГАЗАРТ БУЛЖ БАЙЖ САНАА НЬ АМАРДАГ ЕРТӨНЦИЙН АДГИЙН ХҮМҮҮС АЖГУУ. БИЕ БИЕНЭЭ ЗУЛГААЖ, ДЭЭРЭЛХЭЖ, ДОРОМЖИЛЖ, АМИН ХУВИА ХИЧЭЭСНИЙХЭЭ ХАРИУГ 2018 ОНД АВААРАЙ.

    Зочин, 2017-01-10 13:54:23, 202.9.41.230Хариу бичих

  22. Таны нэр:

    Тайлбар:

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэл нь Sonin.mn сайтын нийтлэлийн бодлоготой холбоогүй зөвхөн тухайн хүний үзэл бодол тул сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Эрхэм та өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төр, эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү? Бусдыг гүтгэж, доромжилсон сэтгэгдлийг сайтын модератор устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 88195646 дугаарын утсаар хүлээн авна.

Таны нэр:

Тайлбар: