“Unibers best song -2009” уралдааны Гранпри шагналт дуучин Ч.Цэлмүүн өвөрмөц хоолойгоороо монголын залуусыг байлдан дагуулж байсан цаг саяхан. Нэг үе элдэв эрчүүдтэй нэр холбогдон адлагдаж явсан тэрээр нижгэр хурим хийж урлагийнхныг алмайруулж тэрхүү элдэв ярианд цэг тавьсан юм. Түүнтэй цөөн хором хөөрөлдлөө.
-2012 он таны хувьд уран бүтээл болоод хувийн амьдрал тань хамгийн аз жаргалаар бялхаж байлаа?
-Тэгэлгүй яахав. Өнгөрсөн жил анхны бөгөөд сүүлийн цомгоо гаргаж мөн нөхөр хүүгийнхээ хамт 2013 оноо угтлаа. Хувийн амьдралдаа томоохон алхам хийж гэр бүл аз жаргалаар дүүрэн байлаа. Гэсэн ч би уран бүтээлээ орхигдуулаагүй. Хүүхдээ төрүүлснийхээ дараа хэд хэдэн шинэ уран бүтээл хийсэн.
Энэ дашрамд нэг зүйлийг хэлэхэд намайг Өвермонгол хүнтэй суулаа гэж хэсэгтээ хэл үгээр доромжилсон. Харин одоо монгол хүнтэй суусан байна гэдгийг үнэмшээд тэр үг яриа намжсан байх. Үүний эх сурвалжийг олсон. Нэг хүн намайг нөхөртэйгээ суух гэж байгааг сонсоод захиалгаар ташаа мэдээлэл бичүүлсэн юм билээ.
-Та нярайлаад удаагүй байгаа. Гэтэл саяхан таныг дахиад хүүхэд төрүүлэх гэж байгаа гэсэн байна лээ?
-Харин тийм ээ. Хүмүүс намайг үе үе худал гүтгээд байгааг нь ойлгохгүй байна. Зарим хэвлэл мэдээлэл ийм шалдир булдар хүний амьдрал руу өнгийсөн зүйл бичиж байхаар уншигчдадаа хэрэгтэй оюунлаг мэдээлэл хүргээсэй гэж хүсдэг. Дахин хэлэхэд би одоо жирэмсэн гэдэг нь худлаа.
-Цэлмүүн маань багаасаа урлагт хөл тавьсан. Үүний үр дүнд ч амжилтанд хүрч анхны цомгоо өлгийдөн авсан?
-Миний хувьд төрөхөөсөө өмнө БСШУЯ-нд төсөл хэрэгжүүлэгчээр ажиллаж байлаа. Түүнийхээ хажуугаар кинонд тоглох, цомгоо бичүүлэх, бакалавр хамгаалах зэрэг олон ажлуудыг амжуулсан. Энэ бүхний ард гарахад надаас их хүч хөдөлмөр шаардсан.
Харин одоо магистрт сурч байгаа. Уран бүтээлийн саналууд ирээд хийх ажилдаа орчихсон явж байна. Яагаад ч юм надад цаанаасаа маш их завгүй амьдрал заяасан юм шиг байгаа юм. Нэг ажил дуусаад л дараагийн ажилдаа орох жишээтэй.
Гэхдээ би ганцхан завгүй явж байгаа юм биш. Надаас өөр завгүй хүн олон л байгаа шүү дээ. Зөвхөн уран бүтээл биш бусад хийж байгаа ажил маань надад хийж бүтээх урам зориг өгч байгаад маш их баяртай байгаа.

-Таныг Өвөрмонгол хүнтэй суулаа гээд хэсэгтээ шуугиж байсан. Тэгэхээр таны нөхөр монгол залуу юм аа даа. Тогтсон гэр бүл, амьдралтай болохоор танд ч гэсэн урьдынхаас өөрчлөлт орсон нь мэдээж?
-Ганц бие Цэлмүүн, нөхөр, хүүхэдтэй болсон Цэлмүүн хоёрын хооронд их өөрчлөлт орсон. Хувь хүний мөн чанараас эхлээд зорилго мөрөөдөл гээд бүгд өөрчлөгдсөн. Энэ өөрчлөлтөд миний хүү их нөлөөлсөн гэж бодож байна.
Өмнө нь охин байсан бол ээж, эх хүн болно гэдэг тэс өөр зүйл юм байна. Бусад ээжүүдийг маш их хүндэлж тэднээр бахархдаг болсон. Цаашдаа нийгэмд зөв үлгэр дууриалал болж явахыг хүсч байна. Ингэхдээ өөрийгөө рекламдах биш, зүгээр л өөрийнхөө замаар явах нь хамгийн чухал.
-Цомог тань хэдэн дуутай вэ?
-Үндсэн 11 дуутай. Дээр нь нэмэлт дуунууд байгаа. Цомог маань зарагдаж байгаа цомгуудаасаа маш амжилттай явж байгаа. Тиймээс миний дууг сонсч, цомгийг минь худалдан авсан хүмүүст талархаж буйгаа илэрхийлье.
-Та “Зүрхэнд гэрэлтэх од” кинонд тоглож үзэгчдийн танил болж байсан. Цаашдын уран бүтээлийн төлөвлөгөө?
-Тиймээ. “Зүрхэнд гэрэлтэх од”, “Ээжийн дайсан” инээдмийн уран сайхны кинонд тоглосон. Одоогийн байдлаар тийм, ийм уран бүтээл хийнэ гэж хэлэх боломжгүй. Ажлынхаа цаг завыг харж байгаад цаашдынхаа уран бүтээлийн төлөвлөгөөг гаргах болов уу.
Эх сурвалж: "Нийслэл таймс"
Мягмар - 06 сарын 09,
2026
Сэтгэгдэл0
er ni uwur mongoltoi suusan chi yadag yum be khuniig yas undes aris unguur yalgana gedeg khamgiin buduuleg teneg khunii khiideg yum
ЭНЭНИЙ ЯАЖ ЯВАХ НЬ ХЭНД ХАМААТАЙ ЮМ БЭ?ӨӨРИЙГӨӨ ОД МОД ГЭЖ БОДДОГ ЮМУУ ДАА
ene hentei suuh yuu hiih ni hend hamaatai yum ,heregtei medeelel tavich setguulch nertei malaa enenii yamar hool idej yaj baah ni sonirholtoi bish bna
Ийм царайтай Монгол мэдэхгүй л юм бн
ГОГО сайт дээр буруу буруу эрчүүд буруу гэсэн өгүүлэл бичжээ. сэтгэгдэл бичих гэсэн чинь орохгүй юм. Тэгээд танай сайт дээр саналаа бичлээ.Монгол эр хүний мөн чанар.\МЭХ\ Нэвтрүүлгийн гол зорилгыг МЭХ ерөөсөө ямар эрчүүд юм, түүний өнөөгийн Монголын нийгэм ,гэр бүлд эзэлж байгаа байр суурь, хэрэвээ ямар нэг асуудал\проблем\ үүсээд байгаа бол хэрхэн шийдвэрлэвэл зохих гарцын талаар асуудал дэвшүүлэн тавьсан чухал ач холбогдолтой нэвтрүүлгэ байлаа гэж ойлголоо. Харамсалтай нь нэвтрүүлгэд оролцогсод ШУ-ны үндэслэлтэй дүгнэлт гаргалгаа гаргаж тавьсангүйгээр барахгүй зарим нөхөд нь хүн төрөлхтөний суурин болон нүүдэлчний иргэншилийг өөр хооронд нь сөргүүлэн тавьсан өөрийгээ рекламдсан яриа өрнүүлж уг нэвтрүүлгээс гарах үр дүн ач холбогдолыг их бууруулав. Улс төр нийгэм, ШУТ-гийн альч салбарт ямар нэг асуудал үүссэн бол түүнийг шийдвэрлэх арга зам нь проблем өөр дотроо нуугдаж байдаг гэдэг менежментийн нэг аксиом байдаг. Өөрөөр проблемыг арилгахын тулд үүссэн шалтгаан түүний үр дагаварыг гүн гүнзгий судлах хэрэгтэй болдог.Үүний тулд дараахи 3 асуултын хариуг зөв олох хэрэгтэй.Энэ нь 1.Гол үндсэн проблем юу вэ? 2.Проблем үүссэн учир шалтгаанууд? 3.Гарсан сөрөг үр дагаварууд ? Эдгээр 3 асуултад зөв хариулж чадвал хэрэгжүүлэх ажил бараг өөрөө тодорхой болдог. Үүнд: 1.Эрхэм зорилго \ Сөрөг үр дагаварыг арилгах\ 2. Хэрэгжүүлэх зорилгууд \Проблем үүссэн шалтгаануудыг арилгах арга замыг тодорхойлох\ 3. Хүрэх үр дүн .\ Проблем бүрэн арилсан байх\ Дээрхи асуудалд энэ зарчмаар хандаад үзэе. 1.Үндсэн проблем. МЭХ -Цаг хугацаа орон зайны хувьд. Ер нь бол эрчүүдийг хамгаалах тухай асуудал дэлхий дахины хувьд шинэ зүйл биш.Эр хүн дайн байлдаан үймээн самуунаас гадна, аль хүнд хүчир хортой, эрсдэл ихтэй ажлыг үүрдэг учир эрүүл мэндээ эрт алдах болон нас баралт эмэгтэйчүүдийнхээсээ илүү байдаг. Эл чиглэлээр хийгдсэн судалгаа маш их бий. Ийм цаг үедч асуудлыг шийдэх гол ачааг мөнөөх хүчтэй хүйс гэгддэг эрчүүд өөрсдөө үүрч гарах хэрэгтэй байдаг боловч бас эх, эхнэр, охингүйгээр давж гарах ачаа биш байдаг байна. МЭХ тухай асуудлыг дээрхи зарчмаар авч үзвэл дэлхийн талыг нэг бус эзэгнэж хаа явсан газраа дипломат харилцаа тогтоон Хятадад Бээжин, Энэтхэгт Тажимахал,Орост Бат хааны орд зэрэг гайхамшигт орд харш сүндэрлүүлж, Перс, Иран,Иракт одон орон математикийн ШУ-ыг хөгжүүлж, гар урлал уран зурагийг дээдлэн урамшуулж хүн төрөлхтөний түүхэнд үнэлж барашгүй ул мөрөө үлдээсэн МЭХ-ыг доогуур үнэлэх ямарч боломжгүй. Аливаа үндэстэнд сэргэн мандах, бүдгэрэн доройтох явдал бол байдагал нэг үзэгдэл. Ийм цаг үе биднийгч дайран өнгөрсөн. 20-р зуун буюу социализмын гэгдэх жилүүдэдэч манай эрчүүд улс орон, нийгэм хамт олон, гэр бүлийн дотор тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэж ирсэнийг үгүйсгэх хүн цөөн гарах боловуу. Харин МЭХ 1990 хэдэн оноос нилээд буурч сайн муу хэлэгдэх болсон. Энэ бол гол үндсэн асуудал. 2. Асуудал үүссэн учир шалтгааныг тодруулахыг оролдоё. -Нэг нийгэм нөгөө нийгмээр солигдож манай бүх үйлдвэр аж ахуйн газрууд үүд хаалгаа хааж олон арав, зуун мянган хүмүүс гудамжинд гарч Баабарын хэллэгээр лааз гөшгилөх болсон.Гай газар дороос гэгчээр дэлгүүрт давснаас өөр юмгүй байхад манай зарим хүмүүс гаднаас гарал үүсэл хүнсэнд тохирох эсэх нь тодорхойгүй спиртийг вагон вагоноор оруулж ирж ил далд янз бүрийн аргаар зарж эхэлэхэд ажилгүй дэмий сэлгүүцсэн, гуниж гутарсан хүмүүс их багагүй архидаж эхэлсэн, хамгийн харамсалтай нь энэ архидалтад тэр үеийн дунд, дээд сургууль төгссөн залуучууд буюу одоогийн 40-50 насны хүмүүс их өртсөн, бүр өвгөнтийн хөндийнхөн гэсэн тодотголтой бүлэг хүмүүс хүртэл үүсч байв. -Арьс шир, ноос ноолуур,металлын хаягдал цуглуулж Хятадуудад зарж амьрах гэж задгай зах зах дээр өвөл зунгүй зогсож байсан хүмүүс өвөлд нь даарахын эрхээр, зунд нь цангаагаа гаргах гэж архи пиво бага багаар ууцгаасаар басал архичин болцгоож байв. Энэ үеэс цэцэглэн хөгжиж эхэлсэн архидалт архи, спиртны үйлдвэрлэл өнөөдөр бараг монгол орны нэрийн хуудас болоод байна.Түүнд хүрэхгүй газар, давахгүй даваа гэж алга. -Эцэг эхчүүд хүүгээ ачаа зөөгөөдөч гэсэн хоолоо олоод идчих байх гээд охиддоо боловсрол олгож эхэлсэн.Залуу хосууд охиноо сургуульд явуулаад эрчүүд нь өөрсдөө мөнгө олж амьдралаа залгуулахын тулд хар бор ажилд зүтгэж эхэлсэн. Үүнээс улбаалан эрэгтэй, эмэгтэй залуучуудын боловсролын түвшинд эрс ялгаа гарч эхэлсэн. Энэ нь Монгол төрийн бодлогын хувьд асар том алдаа байсан. –Нэг бүдэрвэл 7 будэрнэ гэгчээр манай сэтгүүлчид хэвлэл мэдээлэлээр, бүр ТВ-гээр “Хөрвөх чадваргүй болсон монгол төгрөг шигээ болсон монгол эрчүүдийг охидууд нь тоохгүй байна” гэж зарлаж эхлэв.Энэ бол хэвлэл мэдээлэл гэдэг асар их хүчтэй зэвсэгийг атгаж асар том эрх мэдэл эдэлж байгаа сэтгүүлчид хэлж ярьж байгаа үг, хийж байгаа ажилдаа тун няхуур нямбай хариуцлагатай хандах ёстой гэдгийг тод харуулсан том алдаа болсон. 3.Сөрөг үр дагавар.Энэ үеэсэл манай охид, бүсгүйчүүд хөгшин залуу , яс үндэс, хар цагаан хамаагүй хэн болохыг нь ядаж өнгөцхөн ч судлалгүй гадаад нэртэй хүмүүсрүү хөл алдан гүйцгээж ДОХ хүртэл импортлов.Биеэ үнэлэгчид хүртэл бурууг эрчүүдрүүгээ түлхэж өөрсдийгээ зөвтгөж түүнийг нь ТВ-гээр ахин дахин дамжуулж эхэлсэн. Нөхрөө хар ажилд зүтгүүлж байж сургууль төгссөн зарим охидууд нөхрөө голж бусдад жолооч гэж танилцуулж явах тохиолдолууд ч гарах болов. ДҮГНЭЛТ. Дээрхи товчхон тодорхойлолтууд МЭХ ямар болох,өнөөгийн монголын нийгэмд эзлэж байгаа байр суурь,үүсээд байгаа проблем түүнийг арилгах арга зам, үр дүнд хүрэхэд эрчүүд өөрсдөөс нь гол зүйл хамаарах боловч төрийн бодлого, эх, эмэгтэйчүүдийн туслалцаа зайлшгүй хэрэгтэй гэдгийг болон хүрэх ёстой үр дүнг өөрөө хэлж өгч байгаа юм.
өвөрмонголтой суусан гэж гүтгэсэн гэж наад ярилцлага дээр чинь хэлээгүйл байна ш дээ. Сэтгүүлч өөрөө зохиогоод бичциймуу хаашаа юм. Тэгээд гүтгүүлээд байгаам бол наад нөхөрийнхөө цусийг шинжилүүлээд үзчээч. Монгол хүн хятад хүн хоёрийн хариу тээс өөр гарна шүү дээ.
yamar xuntei cuucan baicanch chamd xamaagui bizdee chamtai cuugaaguin az cetgej chadaxgui ymnuudtai
Za bas haana ali garig deer tiim tsusiig ni shinjleed hyatad mgl.g yalgadag tehnologi garch ve?
manaihan bur 10 jiliin ch bolovsrolgui boljee?Mongol hyatad tsus gej baidaggui yum medev uu!Ene bol tsever subjectif setgelgee.10 jild biologie, anatomiin hicheel uzsen uzeegui?
хөөе манайхан нэг сэжүүр байна. наад нөхрийнх нь аав Монголд байгаа хятад буюу хужаа байж магадгүй гэнэ. Нөхрийнх нь овог юу юм бол, аль нэг шуушаан, хуушаан биш биз?
Xvn xenteich suugaad amidarsan ch bolno shv de,Amidral saixan baival bolno doo.
ern ingej minii nuhur uvurmongol bish gej zarlaad heregch baigaamuudaa uneheer bishl bol terl biz humuust ern yamar hamaatain gail baina bur hujaa ch baisan yaadgiin ern
uvurmongol yaasan bee,hunii shaar halhchuudaa?halh eceg ni uree yaaj tamalj baina?uvurmongold iim yavdal yostoi duulj ch uzeegui shuudee.
za za mongoltoigoo l suusan yum bna surtei yum aa
Өвер монгол хүнтэй суулаа гэж хэсэгтээ хэл үгээр доромжилсон...........uvur mongoltoi suuval toromjilsan hereg uu ??tu
тэгээд өвөр монгол хүн монгол биш болж таарч бна уу. арай ч дээ гомдмоор бх чинь
ГОМД ГОМД ...
за яахав дээ. энүүхэндээ л кирилл монгол дүрмээр бичихдээ л жийдэг юм байна л даа. тэртээ тэргүй дэлхий дахинд тодорхой ш дээ. Монголчууд хаана байна гэвэл өвөр монгол, монгол улс хоёрт төвтэй гэдгийг.
hun hentei suuh ni ymar hamaa tai yum be
би халх гэхдээ өвөр монголыг гарцаагүй мах цусны тасархай монгол үндэстэн гэж боддог, за миний бодол ч яамай уулаасаа буриад ч тэр, халимаг ч тэр бүгд монгол мөн, энэ 2 одоо юу яриад байгаам дээ
Цэлмүүн ээ энэ чинь харин мангар хүүхэн бэ төрөлөө мэддэггүй Хужаа нар л Монголыг доош нь хийх гэж оролддог юм
Өвөрмонгол гэж хэлэхэд ч хэцүү л хүн байна ш дээ жа жа өөрөө мэдваа
Бидний мах цусны тасархай өвөр монголыг минь битгий доош нь хийгээд байгаарай Цэлмүүн ээ энэ чинь харин мангар хүүхэн бэ төрөлөө мэддэггүй Хужаа нар л Монголыг доош нь хийх гэж оролддог юм
ЭНЭНИЙ ЯАЖ ЯВАХ НЬ ХЭНД ХАМААТАЙ ЮМ БЭ?ӨӨРИЙГӨӨ ОД МОД ГЭЖ БОДДОГ ЮМУУ ДАА
Хамаагүй юм гэж бодож байгаам бол яах гэж энэ мэдээг уншиж коммент бичээд байгаа юм?Атаархал гэдэг юм үүнийг.Би Цэлмүүнийг танихгүй.Гэхдээ монголын минь авьяаслаг сайхан охидын нэг гэж боддог.
Hentei suuh n hend hamaatai yum be, afrikiin har lak bish l Bol boloosh dee
namaig nuhurteigee suuh gej bgaag medeed gutegsen genuu ailiin nuhur bulaaj suugaa yu daa ulugchin gej odoo yahuuuuuuuu
Нэг хүн намайг нөхөртэйгээ суух гэж байгааг haha
Тэгээд эр нөхөр хэн юм бэ? Ер нь өвөрмонгол байсан ч яадаг юм чи өвөрмонголоос юугаараа дээр юм.өөрийгөө бүхнээс дээгүүрт бодчихсон иймэрхүү сэтгэлгээ нь оюуны хөгжлөөсөө түрүүлчихсэн бүсгүй байна даа
Энэ балай хүүхэн Цэлмүүн чинь л Монголоороо ярьж чадахгүй хүмүүсийг хэрэлдүүлээд байна ш дээ ! Нэг ѳвѳр монгол болтой хүн 116.113.106.62' uvurmongol yaasan bee, hunii shaar halhchuudaa? halh eceg ni uree yaaj tamalj baina?uvurmongold iim yavdal yostoi duulj ch uzeegui shuudee.'' гэжээ ! бүр уур нь хүрсэн юм шиг байнаа. Зарим ѳѳрийгѳѳ од мод гэдэг эх хэлээрээ ч олигтой ярьж чадахгүй ѳмхий шааруудаас битгий юм асууж байгаач та нар. Бас тэр хүүхэд тамалдаг яргачин шааруудыг хүнээс тусгаарлаж шоронд хийгээч !! ХАЛХУУД БИД Ч ЁСТОЙ ШААРНЫ ШААР БОЛЖ ДУУСЛАА .
Neeree ene chini uburmungul bish hujaa shig tsaraitai ym aa hob huutsulduj utsaa taviad chaa bas od gej uuriiguu bodood bgaa bol duugai l ymaa hiigeed hel smnaas hol ybaach dairan deer davs nemeed tegeed chi bas hunii nuhur salgaj suusan ym uu chinii uuriin chini ugnees l iim ym oilgoloo ubur mongoltoi suulaa gej doromjluulaad nuhriig ni avch suusan hunii ehner ni bicheed ch gesen utgatai ingej yrij baibal tegej hun helne shuu dee Od bolchihloo gej itgeheesee umnu Mongol helee dahin negj surah geriin bagsh av daa ta
ЯГ ҮНЭН ХЭЛЛЭЭ ЧИ ЭХЛЭЭД ХЭЛЭЭ СУРААЧ ёстой гэрийн багш авмаар юмаа!!!!!
116.113.106.62' uvurmongol yaasan bee, hunii shaar halhchuudaa? halh eceg ni uree yaaj tamalj baina?uvurmongold iim yavdal yostoi duulj ch uzeegui shuudee. УНШ ХАЛХУУДАА тэгээд БОД ! НЭРЭЭ БОДОЖ АМЬДАРЦГААЯ ХѲѲЕ
Ooriigoo mongol huntei suusan geed bgaa ene huuhen chin odoo yaasan orovdoltei uhamsartai um be chaavaas! Chinii hentei suusan heneesee salsan , henii nohriig bulaaj avaad suusan geh met chin padgui sh dee ooriigoo ihed bodood hun bolgon ooriig ne henteik suugaav gej sonirhdog gej boddog um bh daa
suuliin yeiin odonzoruug gej dee yelsh yarish baigaa jum n xurtel teneg... zarim abtobusand suuxdaa xurtel ishdeggui sh gex shig jo jo unen durak baix jumaa....
uvur mongol , xujaatai suuj mongol tsusaa buzarlaj baigaa lalariin yanxnuudiig shuud buudah xeregtei , esvel ex ornoosoo xuux xeregtei. ... xadamd garsan ch tsus mini mongol oo ... gej
өөрөө очоод буудаач тэгээд. коммэнтийн араас их хуцах нь шив дээ?
Gaigui yum bolvuu gesen cnin nohoin baasnaas doloon dor huuhen bna yu bilee erdemten bolno geed hutsaad bsan ichichlee sahib bitgii tegj hutsaarai tselmuunee
Ovormongol Mongol bish ymu teneguudee Mongol xun ovormongoltoigoo gerlexed you nx boloxgui gej adilxan mongolchuud xoorondoo l gerlee biz. Bid mongolchuud busad mongolchuud tegeed Mongol bish ymu muusain xujaagiin bodlogoor eleg negtei mongolchuudiig niiluulexgui gej xoorond nx yas xayaxaa bolitsgoo yag yas yamand bid ovormongolchuudaa xujaad xayaj ogchixood oorsdiigoo avch uldsen archaagui novshnuud shuu dee.
өвөр монгол чинь монгол биш юм уу ер нь хэн хэнтэй суух нь бусдад ямар хамаатай юм бэ Энэ хүүхэн намайг өвөр монгол хүнтэй суулаа гэж доромжилсон гэх юм.Хайр сэтгэл байгаад ханиа зөв сонгосон л гэж үзэж байгаа бол хувийн амьдрал сайн сайхан л байна шүү дээ.Үгээ олж бичиж бас үгээ олж тайлбалаж сурах хэрэгтэй. Миний гэр бүлийн хүн өвөрлөгч гаралтай. манай гэр бүл монголоо л гэсэн сэтгэлтэй.
Evermongol hun ik saihan shuu!
uvurmongolchuud bas mongol undesten yasitanuud shu dee,tedend halha mongols yalgagdah yum baikhui.zarim zan dadgal ug yariand baga saga zuree baihaas bish ,buged mongol soyol mongol amiduraltai humus shu dee.uvurmongolchuud jenkhni khan n udam ugsaag dagaj mongol oronii umunoo hiilen hamgalaj baisan daa.
za za ta nar odoo meden budilaad baih hereggui, uvur mongolyg ar mongolchuud hujaa nar geed l baidag biz dee? tegeed teriig chin l yariad baina shtee maluudaa, ene huuhen ch ternii tuhai l yarij baina, yum unshaad oilgodoggui yum uu?