Монгол үндэсний хувцсаа эрхэмлэхийн учир

Нийтэлсэн: 2013-02-10 08:30:00

Эртнээс уламжлагдан ирсэн Монгол үндэсний хувцас, хэрэглэл нарийн утга учрыг агуулж байдаг. Монголчуудын хувцас, эдлэл нүүдлийн соёл иргэншил, амьдрал ахуйд нэн зохицсон байхаас гадна төр улсын тусгаар тогтнолыг бат бөх ирээдүй хойч нь гэрэлтэй байхыг билгэддэг байжээ.

 

Тиймээс малгай, бүс, хувцас хэрэглэлдээ ихэд хүндэтгэлтэй ханддаг. Эдгээр зан үйлийг бөө мөргөлийн ёс жаягтай холбон тайлбарлах нь бий. Орчин цагт Монголчууд бид тоотой хэдхэн баяраар үндэсний хувцсаараа гоёдог. Гэхдээ нарийн цаад учир утгыг төдийлөн анзаардаггүй байж болох. Тиймээс үндэсний хувцасны талаарх мэдээлэл хүргэе.



Мандах төрийн малгай

Монголчууд малгайгаа ийнхүү хүндэтгэн нэрийддэг. Энэ нь хурц шулуун, харилтгүйн утга билгэдсэн шовгор оройтой малгайгаар хүний биеийг ёс төртэй, мандан бадарч явахыг билгэдсэн байна Монгол хүн малгай, бүсээ заавал тэгш, зөв өмсөж, түүнийгээ айлд зочилох, аливаа ах зах хүнтэй уулзахын өмнө дахин нягталдаг нь зочноо хүндэлснээ илэрхийлж буйн шинж.

 

Жишээ нь, Монгол малгай бол улаан залаатай, нар, cap, гал билгэдэлтэй амин шүтлэгийн тэмдэг тул хүн тэргүүндээ зөв харуулж өмссөн байх учиртай. Малгай нь тухайн хүний нийгэмд эзлэх байр суурийг илэрхийлдэг тул хамгийн хүндтэйд тооцогддог. Монголчууд тоорцог, лоовууз, дөрвөн чихтэй шовгор малгай зэрэг өөр өөрийн зориулалт бүхий 200 гаруй нэр төрлийн хэлбэр хийц, нэр бүхий малгайг хийж, өмсөж, эдэлж иржээ.

 

Малгайг өвөл, зун, хавар, намрын хэмээн ангилахаас гадна эрэгтэй, эмэгтэй, хүүхдийн гэж зүйлчилнэ. Малгайг тоорцог оройтой, дуулга оройтой, туг оройтой гэж янз бүрээр нэрлэнэ. Малгайн оройг өндөр бөмбөгөр хийж, наран цацраг мэт ширээсний тоогоор ямар ястан болохыг тодруулж, оройд улаан залаа хадаж, хойш хоёр улаан бүч гарган урладгаас Монгол орон ертөнцөд мандан бадрах болтугай гэсэн билгэдэлтэй болно.

 

Малгайд мөн хурга, үнэг, булга, суусар, шилүүсний үс хаддаг. Европчууд малгайгаа тайлж хүндэтгэл үзүүлдэг бол Монголчууд малгай, бүстэйгээ хүнтэй мэндэлж золгохыг хүндэтгэлд тооцно. Эр хүний малгай бүсийг гэрийн эзэгтэй хамгийн хүндэтгэлтэй газар дээдлэн тавьж хадгалдаг заншилтай.

 



Тэгш төрийн дээл

Ийнхүү нэрлэдэг нь хүний биеийг төв шулуун, тэгш намбатай байхыг ерөөж буй хэрэг юм. Монгол дээл нь аль нэг тийш дарж бүсэлдэг ташуу болон дөрвөлжин энгэр, хоёр ташаа бүхий эх биетэй дотуур гадуур энгэртэй хувцас юм. Монгол дээлний хийц загвар нь олон зуун жилийн турш төдийлөн өөрчлөгдөлгүй хадгалагдаж ирсэн. Хадны зурагт хонины нэхий үзүүрсгэн дээл дүрсэлснийг үзвэл Монгол хувцас балар эртнээс үүсчээ.

 

Монгол дээлийг анхлан зохиохдоо нүүдэлчин Монголчуудын бие, эрүүл мэндийн онцлог хийгээд байгаль цаг уурын байдалд дасан зохицож ирсэн тэдний өдөр тутмын амьдралын хэв маягт нийцүүлэн бодож хийжээ. Монгол дээл нь өмсгөл хувцас болохоос гадна бусад олон янзын зориулалтаар ашиглагддагаараа онцлогтой. Тухайлбал, нударга нь жийргэвч, бээлийний үүрэг гүйцэтгэдэг бол өргөн бүсийг ууц нуруу, бөөрийг хамгаалах зорилгоор бүсэлдэг байна.

 

Үүнээс гадна дээлтэй холбоотой цээрлэх зүйл бий. Тухайлбал, дээлний захыг урагш буюу түрүүлгээ харуулж хаядаггүй, өвчин зовлон гуйна гэдэг. Дээлний захыг гал руу харуулж өрөөлдөж хучдаггүй, хоёр ханцуйг нь зөрүүлж эвхдэггүй, хүний эрхэнд хүлэгдэхийн ёр гэж үздэг. Мөн дээлийг толгой дээгүүр нөмрөх нь ялтан болохын дохио, энгэр заам задгай байх нь гэр бүл салж сарних бэлэвсэрч хагацахын шинж хэмээнэ.

 

Товчийг үмхэж аманд зуух буюу хазаж зууваас өнчрөлийн дохио гэж үздэг. Хожимоо халх эхнэрийн дээл түнтгэр мөртэй болжээ. Энэ нь урьдын их дайн самуунд халхын эрчүүд үрэгдсэн тул эмэгтэйчүүд дайнд мордож ханцуй юугаа шамлан ихэд баатарлаг байлдан ялжээ. Иймд халхын хүүхнүүдийн баатарлаг гавьяаг тэмдэглэх болж ханцуйгаа шуун мөрөө давтал хунируулан овойлгож дайтаж явсан учир ханцуйны дээд угийг мөрөөс нь илүү гаргасан хувцас хийжээ.

 

Ингэж халх эмэгтэйчууд дээлний мөр түнтгэр хэлбэртэй болсон нь бүсгүйчүүдийн ялгуулсан гавьяаг илтгэж буй хэрэг аж. Энэчилэн Монгол үндэсний хувцасны зах ханцуй зэрэг хэсэг бvp нь цаанаа билгэдэл, зан үйл, түүx домгийг агуулж байдаг юм.



Бүтэх төрийн бүс

Монгол хүн бүсээ задгай тасархайг бэхлэн батжуулах, сарнисныг эвлүүлэхийн билгэдэл хэмээн ийн эрхэмлэдэг аж. Дээлний бүс бол эр хүний хийморь лундааг илтгэхээс гадна буян хураахын билгэдэлтэй, мөн улс гүрнийг бутраахгүй сарниахгүй барьж байна гэсэн санааг илэрхийлдэг. Бүс нь уг сурвалжаараа бөс мөн гэлдцэг нь яах аргагүй үнэн юм. Өөрөөр хэлбэл, хожуу үед бөс даавууг бүслэх болсноос түүнийг зааж хэлсэн хэрэг.

 

Монголчууд эртнээс сур, шир зэргийг сайтар боловсруулаад агсарга (бүс) гэж нэрлэдэг байжээ. Агсарга нь доош унжсан цацаг гархит сур зэрэг чимэгтэй, түүгээрээ агссан сэлэм, саадаг зэргээ тогтоодог байснаас эр хүний амь насыг хамгаалах эрхэм эдлэл гэж үздэг чухал хэрэгсэл юм. Хожим даавуун бүсийг авч хэрэглэхдээ биеэ гурав ороож хүрэх бүсээр биеэ нар зөв ороож бүслэдэг нь гурвын тоон билгэдэлтэй бөөгийн ёстой гүн холбоотой ажээ.

 

Овоог гурав тойрох, гурван удаа хурайлах гэх зэрэг нь бөөгийн ёс, билэгдлийн салшгүй хэсэг юм. Чухам эндээс малгай нь галтай холбоотой, бүс нь зэр зэвсэгтэй холбоотой бөө мөргөлийн хар цагаан тэнгэрүүдийг төлөөлсөн ойлголт болохыг төвөггүй ажиглаж болно. Чухам ийм учраас бөө мөргөлд малгай, бүсийг эр хүний амин эд гэж эрхэмлэдэг бөгөөд сүнс сүр нь оршдог гэж эрхэмлэн үзэх ёс дэлгэрчээ.

 

Бүс хуучрахад түүнээс утас авч шинэ бүсэндээ оёдог. Хүний сүнсийг дуудахдаа бүсийг дэнсэлж хэмждэг бөгөөд бүсний жин нэмэгдвэл сүнс ирлээ гэж үздэг байна. Харин эрт цагт Монгол эмэгтэйчүүд бүс бүсэлдэггүй байсан учир тэднийг "бүсгүйчүүд" гэж нэрлэдгийн учир тэр аж. Дээлийн бүс бүслэх, тайлах зэрэгтэй холбогдсон зан заншил бий. Дээлний бөс буюу бүс 2.5-4.5 метр байхад хүрэлцээтэй гэж үзнэ.

 

Бүсийг бүслэхдээ ямагт нар зөв нэг эргүүлэн үзүүрийг нь баруун ташаандаа хавчуулна. Монгол хүн бүсэн дээрээ гишгэхгүй, дээгүүр нь алхах ч ёсгүй. Шөнө унтахдаа бүсээ тайлж, аман хүзүү зангилаагаар зангидаж, дэрний дээд хавьд тавьдаг заншилтай. Мөн бүсээ өөр хүнтэй солихгүй, харин хар элгийн хүнтэй анд бололцох, хүж барилдах ёс гүйцэтгэх үед бие биеэ итгэж буйн тэмдэг болгон сольж бүсэлдэг заншил бий.

 

Монголчууд бүсээ зангидахыг цээрлэнэ. Хэрэв бүс зангирвал тэр чигээр нь гурав хонуулаад, хамгийн ахмад хүнд очин миний бүсний зангилааг тайлна уу гэж хүсдэг. Ахмад хүн уг эзнээс юу олсон, үзснийг асуухад, бүс зангирсан хүн гурав хоногийн хугацаанд юу үзсэн, олсноо хэлдэг ёстой. Мөн ахмад хүн эхлээд тэр хүний үзсэн, олсон зүйлийн аль билгэтэй үгээр тайлбарлаж, зангилааг тайлж өгдөг байжээ.



Түших төрийн гутал

Хүний биеийн тулгуур хөлийн өмсгөл тул тулж түших, бат суурьтай явахыг билгэдсэн. Монгол үндэстэн эрт цагаас арьсан түрийтэй, ширмэл ултай, саарь сарьс хавчуулсан ээтгэр хоншоортой гутал хийж өмсчээ. Монгол Улсад 20 гаруй ястан угсаатан өөр өөрсдийн биет бус өвийн онцлог шинжийг зан заншил, хувцас хэрэгсэл болон ахуй амьдралын уламжлалаараа илэрхийлэн амьдардаг.

 

Тийм ч учраас Монгол гутал хэлбэр хийц, загвар төрлийн хувьд маш олон янз байдаг. Тухайлбал, Монгол гутал, буриад гутал, ойрад госон, цараг, тоокуу, бөхийн гутал зэрэг олон янзын хэлбэр, хэмжээ, өнгө зүстэй гутал байдаг. Монгол гутлыг угалзных нь тоогоор нэрлэдэг ба голдуу наймаас гучин хоёр угалзтай байна. Монгол гутал нь байгаль дэлхийгээ эрхэмлэх, хөрс шороогоо сэндийлэхгүй байх нарийн бэлгэдлийг агуулсан ээтэн хоншоортой байдаг.

 

Хаад ноёд, мяндагтан лам нарын гутлыг битүү зүү ороох буюу ширэн хөөмлийн аргаар битүү угалзлан урладаг байв. Оймсны харааг уран гоё хээ угалз зүү ороох, хонин холбоо, ширэн хөөмөл, саарь сарьс шагайлгах зэргээр урлана. Гутлын оймсны хараа өр хээгээр төвлөж, халаанд хамгаалах, хадгалахын билгэдэлтэй амьтны загварт уран гоё хээ угалзаас бүтнэ.


<img id="irc_mi" src="http://www.touristinfocenter.mn/img/photo/category/3.jpg" _cke_saved_src="http://www.touristinfocenter.mn/img/photo/category/3.jpg" width:="" 450px;="" height:="" 270px;"=""></p> <p> <strong>Монгол хувцасны тоног зүүсгэл</strong></p> <p> Монгол хувцас алт, мөнгөн зүүсгэл чимэгтэй байдаг. Эрэгтэйчүүдийн агсарга бүсний үндсэн зүүсгэл хэт, хутга, бэл, аяга, хөөрөгний даалин сэлт болно. Мянгад, буриад ястнаас бусад Монгол эмэгтэйчүүд бэл санжуурга зүүдэггүй. Морь унахад боодог хормойн боолт арьс шир, алт мөнгөний дархны өвөрмөц хийцтэй урлал юм. Монгол урчуул хувцас хунарын тоног засал хийхдээ ган сийлбэр, хатаах, ширээх, жийжүүдэх, алт, мөнгө өргөх зэрэг бүхий л аргыг чадамгай хэрэглэдэг байв.</p> <p> <br> <strong>Эх сурвалж: “Ганзам”</strong></p> <p></p>

СУРТАЛЧИЛГАА :

27 сэтгэгдэл харуулж байна        

  1. HACHIN BALAI AMBASIIN UYEIIN UMUSGULUDSHDEE,NOHOI GASALMAAR AIMSHGIIN ,HAGAS HUJAA CH YUM SHIG PZDA...

    Зочин, 2013-02-10 08:54:01, 81.35.47.163Хариу бичих

  2. t1 mal jin hytad ruga zailaaj

    chinii etseg, 2013-03-25 17:00:59, 202.126.91.47

    hytad nowsh mini mongoloos zail

    Зочин, 2013-05-26 14:09:56, 202.126.91.128

    эргүү мал чинь чи өөрөө хужаа.

    зочин , 2014-05-08 13:48:09, 103.9.90.228

    бичсэн юмыг нь л дээ бичиг үсэг тайлагдаагүй ухамсаргүй мал л байна. монгол хүн хэзээ ч ингэж бичихгүй. хужаа руугаа зайлаарай чи. харваас чи хужаа цустай, хужаа мал байна.

    зочин, 2014-05-08 13:51:08, 103.9.90.228

    чи хужаа юм уу

    энка, 2014-10-11 16:56:24, 150.129.140.31

    Ta nar bugd hujaa zailaachee PZDAA.....

    Tsolmon, 2014-10-12 11:35:15, 150.129.140.31

    Таны нэр:

    Тайлбар:

  3. jo jo yaasan ix daramttai bsan jum be, tegej boloxgui ingej boloxgui geed l lam nariin gargaj irsen yabuulga biz, xuniig setgel sanaagaar unagaash business xiix gesen arga daa.

    Зочин, 2013-02-10 15:49:07, 84.142.119.8Хариу бичих

  4. Таны нэр:

    Тайлбар:

  5. Бүгд л хужаагийн новшоор хийсэн далбайсан даавуу ш дээ. Биед ямар ч тохиромж байхгүй. Нэг л эрээн мяраан хачин хувцас гэхэд хаашаа ч юм бэ дээ. Харин тэрний оронд торго биш даруухан энгийн дээл нь илүү нүдэнд дулаахан харагддаг юм.

    Дээлний тухай, 2013-02-10 20:11:44, 94.14.75.22Хариу бичих

  6. Таны нэр:

    Тайлбар:

  7. Deelee gej! Baga baihad lager deer borootoi odor, odtoi shono omsohod yamar saihan baivdaa...

    bi bi, 2013-02-13 04:29:05, 85.232.31.58Хариу бичих

  8. Таны нэр:

    Тайлбар:

  9. de

    ochirsukh , 2013-02-15 15:31:10, 202.180.220.81Хариу бичих

  10. Таны нэр:

    Тайлбар:

  11. shir hatgamlah argiin talaar medeelel haanaas olohwe hariu heleed ugwul sain bn

    mj, 2013-03-25 17:02:03, 202.126.91.47Хариу бичих

  12. Таны нэр:

    Тайлбар:

  13. манж гутал шүү дээ

    Зочин, 2013-08-07 09:46:49, 122.201.27.42Хариу бичих

  14. Таны нэр:

    Тайлбар:

  15. дээлийн эсгүүрийн зураг ч бас нударгатай байна, яалтгүй манж, арай л монгол биш байна

    Зочин, 2013-08-07 09:47:31, 122.201.27.42Хариу бичих

  16. Таны нэр:

    Тайлбар:

  17. Энэ эхний санал бичсэн хүн өөрөө хятад цустай юм бишүү Монгол хувцаа мэдэхгүй өвөг эцэг нь хятдын гамин байж л дэ тийм биздээ

    Хүн, 2013-11-04 11:28:26, 202.55.182.82Хариу бичих

  18. Таны нэр:

    Тайлбар:

  19. mash ih taalagdlaa

    Gereljuluun, 2014-02-04 17:28:46, 103.26.194.88Хариу бичих

  20. Таны нэр:

    Тайлбар:

  21. bachcff

    Зочин, 2014-02-04 17:28:58, 103.26.194.105Хариу бичих

  22. Таны нэр:

    Тайлбар:

  23. thnaks ta nar thanks

    DAshmygmar, 2014-03-06 19:56:30, 202.126.89.251Хариу бичих

  24. Таны нэр:

    Тайлбар:

  25. хамгийн түрүүнд бичсэн хүний монгол хувцаа мэдэхгүй монгол хувцаа доошоо хийхээ болоо чээ арчаагүй юм бэ монгол хүн монүү арчааггүй юма

    altanzul, 2014-04-19 00:12:05, 103.10.22.2Хариу бичих

  26. Таны нэр:

    Тайлбар:

  27. Энэ сэдвийг бичсэн хүнд баярлалаа. Энэ цаг үед монгол залуучуудын ямаршуу эрлийзжигдэж байгааг харахад харамсалтай. Хувцас гэдэг маань хүндэтгэлийн хэлбэртэй байсныг, билэгдлийн хэлбэртэй байсныг өгүүлж байна. Эхний хүмүүс эцэг эхгүй, эрэг, шорооноос төрсөн, орос монгол, өөрийгөө хэн болохоо мэдэхээ больчихсон нөхөр байна, өнөөдөр арай шалдан гүйгээгүй л биз дээ, ямаршуу, хаанахын хувцас өмссөнийгөө өөрийгөө нэг хар даа. Та хэн байна, өөрөө хувцсаа хийж мэдэхгүй, бусдын аль олдсоныг, авчирсныг авч өмсчихөөд юу юу гээд байгаа новш вэ.. Та нарын эмээ өвөө чинь жинхэнэ монголчууд байсан юм. Чи ч багадаа эмээ өвөөгийн хүмүүжлээс холдоогүй өссөн. Би эхээс төрөөд л баривч гэдэг монгол дээл өмссөн байгаа, сүүлний тосоор тосолсон л байгаа, багад чинь сэвлэгийг чинь үргээсэн л байж таараа, энэ бүгд монгол заншлаар л үйлдэгдсэн... чи яаж ч зайлах гээд монгол зан заншлаас хөндий өсөөгүй... Ганцхан сэтгэл санаа чинь хоосон хий чанараар. юуг ч хамаагүй дуурайх өвчнөөр өвчилжээ....

    Зочин, 2014-08-24 17:16:19, 49.0.130.72Хариу бичих

  28. Таны нэр:

    Тайлбар:

  29. Тэр тусмаа монголчууд чинь хаанахын ч биш, жинхэнэ монгол хувцаснуудаа комоор нь хийж өмсдөг, өөрсдийн соёл зан заншилтай байсан ард түмэн. Өнөөдөр чи өөрийгөө хар даа. Улс улсаас авчирсан, өнгө өнгийн янз бүрийн хувцас худалдаж авч тоншуул шиг хувцаслачихаад өөрийгөө хэн гэж бодоо вэ.. Ядаж дан нэг орны хувцас, гутал нь ч , малгай нь ч, өмд нь ч, оймс нь ч,бүх л өвөл зуны 4 улирлын хувцас нь нэг орных бол ч бас яахав гэхсэн, орон орны, өнгө өнгийн янз бүрийн юмнуудыг гуйланчилж авчихаад өөрийгөө хувцастай хүн гэж боддог байх даа.. хэ хэ хэ.....

    Зочин, 2014-08-24 17:20:03, 49.0.130.72Хариу бичих

  30. Таны нэр:

    Тайлбар:

  31. tanai sait nadad mash ih medeelel ugluu thanks

    bat-iredui, 2014-10-08 20:34:42, 202.21.106.169Хариу бичих

  32. Таны нэр:

    Тайлбар:

  33. joker fagfgafyc halloo

    anipa, 2014-10-27 10:52:31, 150.129.143.249Хариу бичих

  34. Таны нэр:

    Тайлбар:

  35. gutaл

    erkebulan, 2014-10-27 10:53:11, 150.129.143.249Хариу бичих

  36. Таны нэр:

    Тайлбар:

  37. Mongol deel hezee iim bsiin be Manj Chin ulsiin ueiin manjuudiin omsoj bsan deel bn shtee Jinhen mongol deel chin lam zahtai bdiisht.

    Зочин, 2014-11-21 01:29:22, 180.235.181.199Хариу бичих

  38. Таны нэр:

    Тайлбар:

  39. Баярлалаа. тэмцээнд орох гээд мэдэхгүй байсан мэдээллээ таны бичсэн мэдээлэлээс олж авлаа. хүн бүхэн өөр өөрийнхөөрөө л сэтгэгдлээ бичих байх миний хувьд монгол ёс заншлаа бусаддаа үлдээх гэсэн сайхан сэтгэлд чин талархаж байна. Үргэлжлүүлээд монгол ёс заншил соёлынхоо тухай өөрийнхөө мэддэг зүйлээ бичээрэй амжилт хүсье

    одноо, 2015-02-09 12:53:35, 202.179.12.6Хариу бичих

  40. Таны нэр:

    Тайлбар:

  41. хүнд их мэдээлэл өгсөн их гоё юм . баярлалаа, талархлаав

    Ж.Гэрэлмаа, 2015-02-23 20:52:38, 150.129.140.101Хариу бичих

  42. Таны нэр:

    Тайлбар:

Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэл нь Sonin.mn сайтын нийтлэлийн бодлоготой холбоогүй зөвхөн тухайн хүний үзэл бодол тул сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Эрхэм та өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, сэтгэгдэл бичихдээ бусдын нэр төр, эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү? Бусдыг гүтгэж, доромжилсон сэтгэгдлийг сайтын модератор устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 88195646 дугаарын утсаар хүлээн авна.

Таны нэр:

Тайлбар:

Фотог:

"Сайжруулсан зуух 2014" (Фото сурвалжлага)31

"Сайжруулсан зуух 2014" үзэсгэлэн яармаг худалдаа өнөөдөр өглөө ҮХАҮТанхим дээр боллоо.

Фотог:

Хүчирхийлэлд өртсөн охидын 10 нь долоо хүртэлх насныхан2

Хууль зүйн яам, “Монголын эмэгтэйчүүдийн сан” ТББ хамтран өнөөдөр Хууль зүйн яаман дээр “Бага насны хүүхдийн бэлгийн халдашгүй байдал, аюулгүй орчныг бүрдүүлэх хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах” хэлэлцүүлэг хийлээ.

Фотог:

Монгол Улсад “Онлайн эрх чөлөө Эвсэл” олон улсын хурал болно

НҮБ-ын Боловсрол, шинжлэх ухаан, соёлын байгууллага болох ЮНЕСКО нь цахим ертөнцөд тулгараад байгаа асуудлууд, тэдгээрийг олж нээх, засан залруулах талаарх олон улсын хурлыг энэ сарын 3-4-нд Парис хотноо зохион байгууллаа.

Фотог:

Ховд аймагт 776 мал шүлхийгээр өвчилжээ

Ховд аймгийн Булган, Үенч сумын 41 өрхийн 776 малд шүлхий өвчний шинж тэмдэг илэрч, тусгаарлажээ.

Фотог:

МСНЭ сэтгүүлч, уран бүтээлчдээ шагнаж урамшуулав2

Монголын Үндэсний сэтгүүлзүйн 102 жилийн ойг тохиолдуулан МСНЭ-ээс уран бүтээлч, сэтгүүлчдэд шагнал гардуулах ёслол боллоо.

ШЕЗ VS ШӨХТГ

Шүүгчид О.Магнай даргаар нэр төрөө сэргээлгэхээр шүүхэд гомдол гаргана гэв

Адуу (Фото нийтлэл)

Говийн нүдэн дэх адуун сүрэг

Монос Групп соёлын баримтат өвийг хадгалах чиглэлээр санаачлага гарган, бизнесийн салбарынхныг уриаллаа

Шинийн арван тавны билэгт сайн өдөр Монголын эрүүл мэнд, гоо сайхны үйлдвэр, үйлчилгээний салбарт тэргүүлэгч Монос Групп Үндэсний Төв Номын санд ном, судрын баринтаг хүлээлгэн өглөө.

Сахарын хэрэглээгээ хоёр дахин багасгахыг ДЭМБ зөвлөж байна

Таргалалттай тэмцэх талаар Дэлхийн Эрүүл мэндийн байгууллагаас /ДЭМБ/ шинэ зөвлөмж гаргажээ. Түүнд сахарын хэрэглээгээ хоёр дахин багасгахыг зөвлөсөн байна.

ОХУ аврах ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх санал тавилаа

Украины Донецк хотын “Засядько” нүүрсний уурхайд болсон метаны дэлбэрэлтийн дараа сураггүй болсон есөн хүнийг эрэн хайх, аврах ажиллагаанд ОХУ-ын Онцгой байдлын яам дэмжлэг үзүүлэхэд бэлэн байна гэж тус яамны хэвлэлийн алба мэдэгдлээ.

Монгол эмэгтэйчүүдийн амьдралын чанарыг дүгнэжээ

Олон Улсын Эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах энэ жилийн өдрийг НҮБ-аас “Эмэгтэйчүүдийг чадавхижуулах-Хүмүүнлэг үйлсийг дэмжих” жил болгон зарласантай холбогдуулан Нийгмийн Ардчилал Монголын Эмэгтэйчүүдийн холбоо өнгөрөгч онд хийсэн “Монголын эмэгтэйчүүдийн амьдралын чанар”-ын судалгааныхаа дүнг маргааш олон нийтэд танилцуулна.

Газарчин дээд сургууль тусгай зөвшөөрөлгүй сургалт явуулж байжээ

“Газарчин” дээд сургуулийн салбар Е-Газарчин /онлайн/ сургууль нь суралцагчдаа хохироож байгаа тухай гомдол ирсний дагуу Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын улсын байцаагч 2015 оны хоёрдугаар сарын 13-23-ны өдрүүдэд шалгалт хийлээ.

Дуут дохио худалдан авахад төсвөөс хөрөнгө заржээ

АТГ-аас томилогдсон ажлын хэсэг нийслэлийн Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүрэгт ажиллах явцад зарим дүүргийн ЗДТГ-ын авто машинуудад чанга яригч, дуут дохио, гэрлэн дохио худалдан авахад төсвөөс мөнгө зарцуулж, төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулах, албан тушаалын байдлаа ашиглан давуу эрх эдэлсэн авлигын шинжтэй зөрчлийг илрүүлжээ.

Угаалгын нунтгийг зохистой хэрэглэж хэвшицгээе

Гэр орон цэвэр байх нь эрүүл саруул явахын нэг үндэс. Тиймээс ч аяга таваг угаагч, угаалгын нунтаг, цайруулагч, ариутгагч гээд элдэв төрлийн химийн бодис та бидний өдөр тутмын хэрэглээ болсон.

“Эбола" тархах хамгийн өндөр магадлалтай орнуудыг тогтоожээ

Эрүүл мэндийн салбарын шинжээчид судалгааны иж бүрэн цогц аргыг ашиглан “Эбола” вирусийн халдвар тархах хамгийн өндөр магадлалтай орнуудыг тогтоосон тухай Европын судалгааг зохицуулах “Eureka” агентлагийн мэдээлэлд дурджээ.

Д.Ганболд: Ганднаас бичиг үсэг оруулж ирсэн нь уугуул хэл соёлоос салгах гэсэн санаархал

Манайд уламжлалт арга бий. Одоо бол бид европын сургалтын аргаар хичээл зааж байна. Ер нь монголчуудын багш шавийн сургалтын систем гэж өөр зүйл байсан юм билээ. Гэтэл одоо хүүхдүүдийг хүчээр нэг ангид оруулаад хичээл заадаг. Энэ хичээл заадаг систем бол овоохон туйлшралын систем шүү. Гэтэл сурах бололцоотой ч хүн байна, бололцоогүй ч хүн бий. Дорно дахины хичээл заах систем гэж онцлогтой зүйл байдаг. Үнэхээр хичээл ном сурахыг хүсч байгаа хүмүүс багшаа өөрсдөө сонгоно, олно.

Гэр хороололд гэр бүлийн хүчирхийлэл их гардаг

Гэр бүлийн хүчирхийллийг таслан зогсоох, урьдчилан сэргийлэх, хүчирхийлэлд өртсөн тохиолдолд хүүхэд эмэгтэйчүүдийг хамгаалах зорилгоор дүүргүүдийн дэргэд “Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн төв”-ийг байгуулсан. Гэвч тэд гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэхэд хүч мөхсддөг.

Өнөөдөр Украинд гашуудал зарлалаа

Донецкийн “Засядько” нүүрсний уурхайд гарсан дэлбэрэлтийн улмаас амиа алдсан уурхайчдыг дурсгалыг хүндэтгэн гуравдугаар сарын 5-ныг гашуудлын өдөр болгон зарлах тухай тогтоолд Украины Ерөнхийлөгч Петр Порошенко гарын үсэг зуржээ.

Иракийн цэргүүд Тикрит рүү давшиж байна

Иракийн хойд нутгийн Тикрит хотыг эргүүлэн авах томоохон ажилллагааны хүрээнд засгийн газрын цэргүүд тус хотыг эзэлсэн “Лалын улс” бүлэглэлийн босогчдыг бүслэн авахаар төлөвлөж байна.

Булш, бунханы орон Монгол мину

Хүннүгийн Шаньюу хааныг хөрш нь өдөж "Сайн морио өг" гэхэд "Ганц мориноос болж хөрштэйгээ муудаж яана" хэмээн сайн морио өгчээ. "Сайхан эхнэрээ өг" гэхэд "Ганц хүүхнээс болж хөрштэйгээ муудаж юу хийнэ" хэмээн эхнэрээ өгч. Бүр сүүлдээ "Хамгийн үржил шимгүй газраа өг" гэхэд "Газар бол төр улсын үндэс. Хэрхэвч өгч үл болно" гээд дээрх үгийг хэлж, хөршөө дайлаар мордов.

"Монголын нууц товчоо"-г 365 хоног уншина

МСНЭ-ийн Гүйцэтгэх захирлаар томилогдоод удаагүй байгаа сэтгүүлч П.Баярмагнайгийн санаачилсан төслөөр Монгол Улсын төрийн соёрхолт, гавьяат багш Ш.Чоймаагийн хөрвүүлэг дээр тулгуурлан Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, нэрт дуун хөрвүүлэгч Г.Аким зэрэг эрдэмтдийн оролцоотойгоор “Монголын нууц товчоог 365 хоногт” хуваарьт номыг эрхлэн гаргаж, Төрийн ордны “Монгол төрийн түүхийн музей”-д өчигдрийн морин цагт нээлтийг нь хийв.